C0750, C0755, C0760, C0765 ve C0775: Lastik Basıncı Sensörü (TPMS) Arıza Kodları Ne Anlatır?

Teşhis cihazı C0750, C0755, C0760 ya da C0765 gösteriyorsa, araç bir tekerlekteki lastik basıncı sensöründen beklediği sinyali alamamış demektir. General Motors'un (GM) servis bilgisinde bu dört kod sırasıyla sol ön, sağ ön, sol arka ve sağ arka sensöre karşılık gelir: araç 40 km/s'yi geçtikten sonra bir sensör 18 dakika boyunca yayın yapmazsa ya da pilinin zayıfladığını bildirirse kod kaydedilir. C0775 başka bir şey söyler: sensörlerin kimlikleri araca hiç öğretilmemiştir. Yani ilk soru "sensör bozuk mu?" değil, "tanıtma yapıldı mı, sinyal alıcıya ulaşıyor mu?" olmalı.

Bu rehber lastik basıncı izleme sisteminin (TPMS) uyarı ve arıza kodu tarafını anlatıyor. Basıncın kendisini nasıl ayarlayacağınızı arıyorsanız Lastik Basıncı: Güvenli ve Ekonomik Sürüş İçin İpuçları yazımız o işi anlatıyor.

C0750, C0755, C0760, C0765 ve C0775 kodları ne anlama geliyor?

İlk dört kod tekerlek bazlıdır: her biri tek bir köşedeki basınç sensöründen sinyal gelmediğini ya da gelen sinyalin geçersiz olduğunu söyler. C0775 ise sistem genelidir: sensörlerin kimlik kodları alıcı modüle öğretilmemiştir. Tanım metinleri aşağıda, 2011 model Chevrolet Silverado'nun GM servis bilgisinde yazdığı haliyle:

Aynı servis bilgisi sistemin nasıl çalıştığını da anlatır. Her tekerlekte radyo sinyaliyle yayın yapan bir basınç sensörü vardır. Hız arttıkça merkezkaç kuvveti sensörün içindeki küçük anahtarı kapatır ve sensör yuvarlanma moduna (rolling mode) geçer. Sinyali karşılayan parçaya GM uzaktan kumandalı kapı kilidi alıcısı (RCDLR) der. Hız 40 km/s'yi geçince alıcı sensörlerin bu moda geçmesini bekler; bir sensör 18 dakika boyunca yayın yapmazsa ya da pil zayıflığı bildirirse ilgili köşenin kodu kaydedilir.

GM'in TPMS konusundaki genel bülteni 07-03-16-004E (Şubat 2023) de iki önemli ayrıntı verir: sinyali alan alıcı, GM'in ifadesiyle tipik olarak kumandalı kilidi yöneten alıcıyla aynı parçadır, ve sensörlerin kimliklerini hangi köşede olduklarıyla eşleştirip hafızasında tutan da bu alıcıdır. Aşağıda göreceğiniz "kumandanın menzili de kısaldı" ipucu buradan gelir.

TPMS lambası yanıp sönüyor mu, sabit mi yanıyor?

Bu ayrım teşhisin yarısıdır. GM'in 07-03-16-004E bültenine göre sabit yanan lamba, lastiklerden birinde basıncın gerçekten düştüğünü söyler; sistem tasarlandığı gibi çalışıyordur ve arıza kodu kaydedilmez. Kontak açılınca yaklaşık bir dakika yanıp sönüp sonra sabit kalan lamba ise sistem arızasıdır ve kod kaydedilir.

Bülten, hangisinin yandığından emin değilseniz kontağı kapatıp yeniden açarak lambayı izlemenizi önerir. Düşük basınç uyarısı için eşik de bellidir: lamba, lastik basıncı kapı etiketindeki soğuk basınç değerinin yüzde 75'ine düştüğünde yanmak zorundadır. Sıcaklığın etkisini de hesaba katın: GM'e göre dış hava her 6°C soğuduğunda lastik basıncı yaklaşık 7 kPa (1 psi) düşer. Bu yüzden soğuk bir sabahta yanan sabit lamba, lastik ısınınca sönebilir; sönmesi sorunun bittiği anlamına gelmez, basıncı yine ölçün.

Basıncı düzelttiğinizde lamba sönüyorsa sensörlere tanıtma yapmak gerekmez; GM bunu açıkça yazar.

Sensör mü bozuk, yoksa tanıtma (relearn) mı gerekiyor?

Her sensörün kendine ait bir kimlik kodu vardır ve alıcı hangi kimliğin hangi köşede olduğunu hafızasında tutar. Bu eşleştirme bozulduğunda sensör sağlam olsa bile kod çıkabilir. GM'e göre tanıtma şu durumlarda yapılmalıdır:

• Lastik rotasyonundan sonra, çünkü sensörlerin köşeleri değişmiştir.
• Sensör değiştiğinde, çünkü araca yeni bir kimlik girmiştir.
• Aksesuar jant takıldığında. GM'in PI1385 bülteni (Ocak 2015) bu durumda tanıtmanın her zaman yapılması gerektiğini yazar.
• Alıcı modül değiştiğinde. Aynı servis bilgisine göre yeni takılan alıcı, ilk kontakta C0775 kaydeder.

Gözden kaçabilecek bir nokta var: tanıtma yapılmadan rotasyon yapılmışsa kod yanlış köşeyi gösterebilir. GM servis bilgisi, sensörlerin tanıtmasız rotasyonlar ya da başka araçlardan gelen başıboş yayınlar yüzünden yanlış konumlanmış olabileceğini söyler ve kodun gerçekten o köşeye ait olduğundan emin olmak için önce tanıtma yapılmasını ister. Yani C0750 "sol ön" dese de, sorunlu sensör bir önceki rotasyondan beri başka bir tekerlekte duruyor olabilir.

Tanıtma, TPMS servis cihazıyla yapılır. Cihaz 125 kHz'lik bir sinyalle sensörü uyandırır ve kimliğini hemen göndermesini sağlar. GM bülteni cihazın anteninin lastik yanağına, valfe yakın ve lastiğe dik tutulmasını ister; anten valfe ya da janta dayanırsa sensör uyanmayabilir ve sağlam sensör bozuk sanılır. Servis bilgisi de bir sensörü arızalı saymadan önce tetiklemenin üç kez tekrarlanabileceğini, sinyal başka bir parçaya takılıyorsa valfin farklı bir konuma çevrilebileceğini yazar. Bir sensör hiç cevap vermiyorsa, daha önce cevap veren bir sensörü yeniden tetiklemek sorunun cihazda mı sensörde mi olduğunu ayırır.

Tek bir tekerlekten gelen kodun ayrıntısı için C0750 (sol ön) ve C0755 (sağ ön) sayfalarımıza bakabilirsiniz; sağ arka sensörün alıcı antenine en yakın konumda olmasının teşhise etkisini C0765 sayfası anlatıyor. Sensörler hiç öğretilmemişse karşınıza çıkan kod C0775'tir ve orada da ilk iş parça değil tanıtmadır.

Kodun sonundaki -00, -08 ya da -29 gibi ekler ne anlatıyor?

Teşhis cihazı kodu bir ekle de gösterebilir: C0750-00, C0750 08 ya da "C0750 SYM29" gibi. Bu ek kodun anlamını değiştirmez; hangi tür arızayla kaydedildiğini söyler. GM kendi belgelerinde bu eklere "symptom" (belirti) der ve anlamlarını kendi servis bilgisinde tanımlar.

Kaynaklardaki örnekler şunlar:

• 00: 2011 Silverado servis bilgisinde C0750 00, ek bilgisi olmayan temel tanımdır: "Left Front Low Tire Pressure Sensor". NHTSA'nın PE12-017 soruşturma dosyasındaki bir kontrol modülünün arıza kodu tablosunda da 00 eki "No Sub Type Information" (alt tür bilgisi yok) olarak geçer.
• 08: 2011 Silverado servis bilgisinde C0750 08, "Left Front Low Tire Pressure Sensor Signal Invalid" olarak geçer, yani sensörden gelen sinyal geçersizdir.
• 29: GM'in 16-NA-396 bülteni (Ekim 2017), dört tekerlek kodunun birlikte "Symptom :29 – Too Few Pulses" (çok az darbe) ekiyle kaydedildiği bir arızayı anlatır ve sebebin alıcı modülün iç arızası olabileceğini yazar. 20-NA-121 bülteni (Mart 2024) de aynı dört kodu "SYM29" ekiyle listeler.

C0750-03 gibi bu listede olmayan bir ek görürseniz, kod yine sol ön sensörü işaret eder; ekin anlattığı alt türü teşhis cihazı kodun yanında metin olarak gösterir. Ustanızdan o metni okumasını isteyin ve ekin anlamını tahminle doldurmayın.

Dört tekerlekte birden kod varsa sorun nerede?

Dört tekerlekte birden kod görmek, dört sensörün birden bozulduğu anlamına gelmek zorunda değildir. GM bültenleri, C0750, C0755, C0760 ve C0765'in birlikte çıktığı tabloyu sensörlerden çok alıcı tarafıyla ilişkilendirir. Her bülten belirli modelleri ve yılları kapsar; kendi aracınıza genellemeden önce kapsamı kontrol ettirin:

• Anten bağlantısı: 16-NA-061 bülteni (Aralık 2017; 2014-2018 Cadillac ATS, CTS, XTS, 2015-2018 Escalade, Chevrolet Suburban, Tahoe ve GMC Yukon), alıcının antenle bağlantısının gevşemesini ya da kopmasını anlatır. Anten sağ arka camdadır ve kopukluk alıcıya ne kadar yakınsa belirti o kadar çoktur. Kopukluk anten yükselticisindeyse alıcıya uzak kalan sol ön, sol arka ve sağ ön sensörlerin sinyali aralıklı kesilebilir; bültene göre çoğu durumda antene en yakın olan sağ arka sensör etkilenmez. Kopukluk alıcının ucundaysa hiçbir sensörün sinyali gelmeyebilir ve kumanda ancak aracın içinde ya da hemen yanında çalışabilir.
• Alıcının kendi iç arızası: 16-NA-396 bülteni (Ekim 2017), belirli üretim tarihleri arasındaki bazı 2016-2018 model Buick, Cadillac, Chevrolet ve GMC araçlarda kumandanın aralıklı çalışmaması, "No Remote Detected" mesajı ve 29 ekli dört TPMS koduyla gelen arızada alıcının değiştirilmesini ister. Daha eski kuşakta benzer bir tablo PIC5604C (Aralık 2012) ve PI1085A (Ağustos 2014) bültenlerinde anlatılır; orada teknisyen önce kumanda menzilini aracın dört köşesinden çapraz uzaklaşarak ölçer (mesafe bültene göre değişir).
• Su sızıntısı: 20-NA-121 bülteni (Mart 2024; 2020-2024 Buick Encore GX ve 2021-2024 Chevrolet Trailblazer), tavan kaynak dikişindeki bir delikten giren suyun kumanda arızası ve TPM lambası dahil çeşitli elektrik şikâyetlerine yol açabileceğini yazar.
• Araç içi elektrik paraziti: PI1241A bülteni (Şubat 2015; uzaktan marş [BTV] donanımlı 2013 ve tüm 2014-2015 Chevrolet Camaro), klima fanı en yüksek iki kademeden birindeyken oluşan parazitin alıcı ile gövde kontrol modülü arasındaki kablolara bindiğini ve TPM lambasını aralıklı yaktığını anlatır.
• Dışarıdan radyo paraziti: PIC5650M bülteni (Ağustos 2025; 2007-2026 GM modelleri), C0750-C0775 kodlarının sonradan takılan cihazların yaydığı radyo paraziti yüzünden de çıkabileceğini söyler. Listede başka araçların anahtarları, otoyol geçiş etiketleri, site ve otopark geçiş kartları, sonradan takılan LED aydınlatmalar, bazı cam filmleri, bazı telefon şarj cihazları ve USB powerbank'ler var. Bülten, bu cihazlar sökülüp şikâyet tekrarlanmadan parça değiştirilmemesini ister. Bültene göre TPMS ve kumanda 315 MHz ya da 433 MHz'te çalışır ve bu şikâyetler çoğu durumda serviste tekrarlanamaz. 2011 Silverado servis bilgisi de sonradan takılan ateşleme sistemlerini, DVD oynatıcıları, CB telsizleri ve metalik tip cam filmlerini sayar.

Pratik sonuç şu: dört tekerlekte birden kod varsa ve aynı dönemde kumandanın menzili kısaldıysa, dört sensör ısmarlamadan önce alıcı, anten ve araçtaki sonradan takılmış cihazlar kontrol edilmelidir.

Sensör pili ne kadar dayanır, değişirken nelere dikkat edilir?

GM'in 07-03-16-004E bültenine göre sensör 10 yıl ya da 240.000 km dayanacak şekilde tasarlanır. Pil zayıfladığında servis bilgisine göre sensör kodu kaydedilir ama düşük basınç lambası yanmaz ve gösterge mesajı çıkmaz; pil durumu teşhis cihazında alıcının veri listesinden okunur. Pil zayıf görünüyorsa GM sensörün değiştirilmesini söyler.

Sensör değişiminde bültenin saydığı ayrıntılar, lastikçide gözünüzün önünde yapılması gereken işlerdir:

• Sensör janttan söküldüğünde lastik conta ve pul yenilenmelidir.
• Lastik valf gövdesi sensöre bir TORX vidayla bağlıdır ve sensör söküldüğünde yenilenmelidir.
• Alüminyum valf gövdeli sensörde pirinç valf iğnesi kullanılmaz; farklı metallerin temasından doğan korozyona karşı nikel kaplı iğne gerekir.
• Sensörün basınç girişi sivri bir uçla temizlenmez; bez ile çıkmayan kir varsa sensör değişir.
• Bültene göre sensör 12 mm'lik somunla bağlanır; GM araçlarında stepnede sensör yoktur.

Bir tuzak daha var: frekans. GM'in 16-NA-043 bülteni (Eylül 2016), 433 MHz ve 315 MHz olmak üzere iki sensör türünü ayırır ve yanlış frekanstaki sensörün servis cihazıyla okunabildiğini ama araca öğretilemediğini yazar. Yeni sensör "okunuyor ama tanıtılamıyor" ise ilk bakılacak yer, takılan sensörün aracın frekansına uygun olup olmadığıdır.

Sensör fiyatı modele, frekansa ve orijinal ya da muadil tercihine göre değişir; tek rakam vermek yanıltıcı olur. Birkaç lastik servisinden sensör, montaj ve tanıtma dahil teklif alın.

C0750 koduyla araç kullanılır mı, ne zaman acil?

GM servis bilgisinde bu kodlar kaydedildiğinde aracın yaptığı şey lambayı yakmak ve göstergede o lastiğin basıncını çizgi olarak göstermektir; motor ya da fren tarafında bir müdahale anlatılmaz. Yani kod aracı durdurmaz. Asıl risk başka yerdedir: o tekerlekte basınç düşse bile sistem sizi uyarmayabilir. Arıza giderilene kadar basınç kontrolü tamamen size kalır.

Şu durumlarda beklemeyin, güvenli bir yerde durup lastiğe bakın:

• Lamba yanıp sönmeden sabit yanıyorsa. Bu arıza değil, gerçek basınç düşüklüğü uyarısıdır.
• Bir lastik gözle görülür şekilde basıksa, direksiyon bir tarafa çekiyorsa ya da tekerlekten yeni bir ses geliyorsa. Ses tarafını Tekerlekten Uğultu Sesi Geliyor: Rulman mı, Lastik mi? yazımız anlatıyor.
• Uzun yola çıkacaksanız ve TPMS arızalıysa. Yola çıkmadan önce dört lastiği soğukken ölçün; yaz sıcağında lastik basıncı ve uzun yol rehberimiz bu kontrolü adım adım veriyor.

Ne yapmamalısınız?

• Kod var diye basınç kontrolünü bırakmayın. GM, lastik basıncının düzenli olarak ayda bir kontrol edilmesini ister; TPMS arızalıyken bu kontrol tek güvenceniz olur.
• Piyasadaki lastik tamir spreylerini ya da köpüklerini kullanmayın. GM'e göre bu ürünler sensörün basınç girişini tıkayıp yanlış okumaya yol açabilir, bazıları sensör elektroniğini koruyan dolgu malzemesine de zarar verebilir. Aracın kendi tamir kitinden çıkan ürünü GM ayrıca test ettiğini belirtir; kullandıktan sonra sensör kontrol ettirilmelidir.
• Lambayı söndürmek için basıncı kapı etiketindeki değerin altına ayarlatmayın. GM, basıncın hiçbir sıcaklıkta etiket değerinin altına ayarlanmamasını söyler.
• Sensörü sökmeyi kendiniz denemeyin. Sensör lastiğin içinde, valfe bağlıdır; lastiği jant üzerinden indirmek, doğru contayı ve valf iğnesini takmak, sonra tanıtmak servis cihazı ister.

Kodu Opel'de ya da başka bir markada okuduysanız ne yapmalısınız?

Bu rehberdeki tanımlar, GM'in Buick, Cadillac, Chevrolet ve GMC için yayımladığı servis belgelerinden gelir. Lastik basıncı kodlarının numarası markaya göre değişebilir: örneğin Honda'nın 17-005 bülteni (Şubat 2017), 2015-2017 Fit'te lastik basıncı uyarısını denge kontrol (VSA) modülünün C0077-78 koduyla anlatır.

C0750'yi bir Opel'de ya da GM dışı bir markada okuduysanız, teşhis cihazının kodun yanında gösterdiği tanım metnini esas alın. Tanım bir tekerlek konumu ve basınç sensörü söylüyorsa, kontrolü yine aynı sırayla kurmak mantıklıdır: önce lamba davranışı ve basınç, sonra sensörü tetikleme ve tanıtma, parça en son. Kodun o markadaki kesin anlamını markanın yetkili servisindeki cihaz söyler.

TPMS lambası yanan araç TÜVTÜRK muayenesinden geçer mi?

Muayenede hangi eksikliğin hangi kusur sayılacağını, araç muayene yönetmeliğine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yayımladığı kusurlar tablosu belirler. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün 1 Haziran 2026'dan itibaren uygulanan kusurlar tablosunda lastik basıncı izleme sistemi ya da onun uyarı lambası için ayrı bir kusur satırı yer almıyor. Tablodaki lastik maddeleri lastiğin kendi durumuna bakar: patlak lastik, yanakta balon, yarık ya da kesik ve profil derinliği sınırının aşılması ağır kusur, lastiğe batmış yabancı madde hafif kusur olarak geçer.

TPMS lambasının muayenede nasıl değerlendirileceği tabloda ayrıca yazmaz. En temiz yol, muayeneye gitmeden önce arızayı giderip dört lastiği ölçtürmektir.

Usta TPMS arızasında neyi, hangi sırayla kontrol etmeli?

Aşağıdaki sıra, GM bültenleri ve servis bilgisindeki adımlardan derlendi. Amaç, sağlam sensörü boşuna değiştirmemek:

1. Kontağı kapatıp açın, lambanın yanıp sönüp sönmediğini izleyin.
2. Dört lastiği soğukken kaliteli bir manometreyle ölçüp kapı etiketindeki değere getirin.
3. Kodları ekleriyle birlikte okuyun; güncel mi geçmiş mi olduğuna bakın.
4. TPMS cihazıyla her sensörü tek tek tetikleyin; cevap vermeyeni üç kez deneyin, valfi çevirin, cihazı daha önce cevap veren bir sensörde sınayın.
5. Sensörlerden okunan kimlikleri alıcıda kayıtlı kimliklerle karşılaştırın. GM'in PIE0246A bülteni (Mayıs 2013) de teknisyenden bu karşılaştırmayı ister.
6. Veri listesinden sensör pil durumunu okuyun.
7. Tanıtma yapın, kontağı kapatıp açın. C0775 için servis bilgisi açıktır: tanıtmadan sonra kod geri geliyorsa alıcı değiştirilir.
8. Birden çok tekerlekte kod varsa kumanda menzilini ölçün, sonradan takılmış cihazları sökün, anten ve alıcı bağlantılarını kontrol edin.
9. Sensör değişecekse doğru frekansı, doğru valf iğnesini ve yeni contayı kullanın, iş bitince tanıtmayı yapın.

Servis bilgisine göre güncel bir kod, arıza ortadan kalkıp bir kontak döngüsü geçince kendiliğinden silinir; geçmiş kayıt ise 100 ardışık sürüş döngüsü boyunca tekrarlanmazsa alıcı tarafından temizlenir.

Sık sorulan sorular

C0750 çıktıysa arızalı sensör sol ön tekerlekte mi? GM tanımında C0750 sol ön sensördür. Ancak daha önce tanıtma yapılmadan rotasyon yapıldıysa sensörler yanlış köşede kayıtlı olabilir; önce tanıtma, sonra teşhis.

C0775 kendiliğinden silinir mi? Hayır. Servis bilgisine göre kod, tanıtma yapılıp bir kontak döngüsü geçince silinir. Tanıtmadan sonra geri geliyorsa alıcı modül değiştirilir.

Lastik değiştirdim, TPMS lambası yandı. Neden? Rotasyon, yeni sensör ya da aksesuar jant sonrası tanıtma gerekir. Montaj sırasında sensöre darbe gelmiş olabilir; lastikçiden sensörleri cihazla tetiklemesini isteyin.

Akü söküldükten sonra basınçlar çizgi (--) görünüyor, arıza mı? GM'e göre hayır. Sistem sensörlerden yeni veri bekliyordur; 32 km/s üzerinde 2 dakika sürüş değerleri geri getirir ve bu sırada arıza uyarısı çıkmaz.

Sensörün sadece pili değişir mi? GM servis bilgisi pil zayıfsa sensörün değiştirilmesini söyler. Sensör 10 yıl ya da 240.000 km için tasarlanır.

Stepnede de sensör var mı? GM bültenine göre hayır, stepneye sensör takılmaz.

Kaynaklar

• General Motors, Servis Bülteni 07-03-16-004E, "TPM System Overview, Diagnosing Tire Pressure Monitor System (TPM) Concerns and TPM Frequently Asked Questions (FAQs)", Şubat 2023 (NHTSA arşivi)
• General Motors, servis bilgisi, 2011 Chevrolet Silverado 1500, "DTC C0750, C0755, C0760, or C0765" ve "DTC C0775" arıza kodu tanımları
• General Motors, Servis Bülteni 16-NA-061, Aralık 2017
• General Motors, Servis Bülteni 16-NA-396, Ekim 2017
• General Motors, Ön Bilgi PIC5650M, Ağustos 2025
• General Motors, Ön Bilgi PIC5604C, Aralık 2012
• General Motors, Ön Bilgi PI1085A, Ağustos 2014
• General Motors, Servis Bülteni 20-NA-121, Mart 2024
• General Motors, Ön Bilgi PI1241A, Şubat 2015
• General Motors, Servis Bülteni 16-NA-043, Eylül 2016
• General Motors, Ön Bilgi PI1385, Ocak 2015
• General Motors, Ön Bilgi PIE0246A, Mayıs 2013
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren uygulanacak kusurlar tablosu
• Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
• American Honda, Servis Bülteni 17-005, Şubat 2017
• NHTSA, ODI soruşturma dosyası PE12-017, Ek G2 (2012)

Görseller: Lumu / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).