DSG'de P17BF ve P189C Arıza Kodu: Basınç Kaybı Ne Anlatır, Ne Yaptırmalı?

Kısa cevap: P17BF ve P189C, Volkswagen grubunun 7 ileri kuru kavramalı DSG şanzımanında (grup içi adı DQ200, Volkswagen'in eğitim belgesindeki kodu 0AM) şanzıman beyninin hidrolik sistemde bir sorun kaydettiğini gösteren üreticiye özgü kodlardır: P17BF hidrolik pompanın koruma durumuna geçtiğini, P189C ise vitesleri takan ve kavramaları kapatan basıncın yeterince kurulamadığını bildirir. Bu kodlar tek başına "şanzıman bitti" demek değildir: Volkswagen'in ABD ve Kanada'da Jetta Hybrid için yürüttüğü bir geri çağırmanın belgelerinde aynı kodlar, mekatronik ünitesindeki basınç akümülatörü gövdesinde oluşan kılcal çatlağın olası sonuçları arasında sayılıyor ve o geri çağırmada arıza bir onarım kitiyle giderildi. Ama hafife alınacak kodlar da değildir. Basınç düşerse kavramalar açılır ve araç, manuel bir araçta debriyaja basmışsın gibi çekişini bir anda kaybedebilir. Aracı bu hâliyle kullanmaya devam etme; teşhisi yetkili servise ya da DSG konusunda donanımlı bir şanzıman ustasına yaptır ve şasi numaranla açık bir üretici kampanyası olup olmadığını sor.

P17BF ve P189C tam olarak ne anlama geliyor?

Volkswagen'in ABD'de yürüttüğü 34J6 geri çağırmasının Kasım 2020 tarihli ara onarım belgesi iki kodun İngilizce adını veriyor: P17BF için "Hydraulic pump. Anti-play protection" (hidrolik pompa koruması), P189C için "Function restriction due to insufficient pressure build-up" (yetersiz basınç oluşumu nedeniyle işlev kısıtlaması). İki kod da motor beynine değil, şanzıman kontrol ünitesine kaydedilir.

P189C'nin adı açık: basınç yeterince kurulamadığı için şanzıman kendi işlevini kısıtlıyor. P17BF'nin İngilizce adı ise çeviri kokan, belirsiz bir ifade; sitemizdeki kod sayfasında "hidrolik pompa yük koruması" olarak geçiyor. Kodun mantığına dair bir ipucu, Audi'nin Haziran 2017 tarihli bir servis bülteninde var. Orada aynı kod (06079 P17BF), hidrolik pompanın sürekli çalıştığı ve sistemde basınç oluşmadığı şikâyetiyle birlikte anılıyor; olası sebep olarak da üç durum sayılıyor: dış kaçak, yağ kaybıyla iç kaçak ve yağ kaybı olmadan iç kaçak. Yalnız o bülten Audi R8'deki R-tronic adlı başka bir şanzıman için yazılmış. DSG için birebir tarif değil, kodun neyi koruduğuna dair bir ipucu olarak oku.

Tablodaki dört kodun ortak noktası şu: Volkswagen'in 34J6 belgesi, arızalı bir akümülatör gövdesinin bu dördünden birini ya da birkaçını şanzıman kontrol ünitesine kaydettirebileceğini yazıyor.

7 ileri kuru kavramalı DSG'de hidrolik basınç ne işe yarar?

Bu şanzımanda vitesleri takan da, iki kavramayı kapatan da hidrolik basınçtır. Volkswagen'in 0AM şanzımanı için hazırladığı eğitim kitapçığına (ABD baskısı, Ağustos 2012) göre bu basıncı, mekatronik ünitesinin içindeki elektrikli bir pompa üretir; pompa durduğu anlarda sisteme 0,2 litrelik gazlı bir basınç akümülatörü, yani bir basınç deposu destek verir.

Kitapçık 0AM'yi, en fazla 250 Nm torklu motorlar için tasarlanmış ve kuru çift kavrama kullanan ilk çift kavramalı şanzıman olarak tanıtıyor. Kutuda birbirinden bağımsız iki yağ devresi var: biri dişliler için, biri mekatronik ünitesi için. Kitapçığın ayrıntıları şöyle:

Tablodaki son satır bu yazının kalbi. Kitapçığa göre pompa motoru çalıştırılamazsa hidrolik basınç düşer ve kavramalar, baskı plakalarının yay kuvvetiyle kendiliğinden açılır. Motor çalışıyor olsa bile gücü tekerleğe ileten bağlantı kopar. Bir not: kitapçık, pompa ve basınç sınırlama valfini anlatırken yaklaşık 70 bar, basınç sensörü ile pompa motorunu anlatan sayfalarda ise yaklaşık 60 bar kapanma ve 40 bar açılma değeri veriyor. Hacimler için de kitapçık, güncel servis bilgisine bakılmasını istiyor; 2012 tarihli bir eğitim belgesi olduğu için rakamları tamir kılavuzu yerine koyma.

Bu düzenden çıkarılabilecek sonuç şu: devrede bir kaçak varsa basıncın 40 bara daha çabuk inmesi, pompanın da daha sık ve daha uzun çalışması beklenir. P17BF'nin "pompa koruması" adını bu çerçevede düşünmek mantıklı; ama kodun tam olarak hangi süre ya da eşikte kaydedildiğini Volkswagen bu belgelerde tarif etmiyor.

Bu kodlar çıktığında araçta ne hissedersin?

Volkswagen'in geri çağırma belgelerine göre uyarı işareti, gösterge panelinde yanan şanzıman uyarı lambasıdır; 2013'teki bir geri çağırmada bu uyarı, yanıp sönen vites göstergesi lambası olarak tarif ediliyor. Uyarıya rağmen sürüşe devam edilirse kavrama kapanmayabilir ve tekerleklere giden güç aniden kesilebilir.

Avustralya'daki resmî geri çağırma kaydı bu anı en anlaşılır hâliyle anlatıyor: yaşanacak şey, manuel şanzımanlı bir araçta debriyaja basmaya benzer. Gaz pedalına bassan da araç hızlanmaz, ivmesiyle yavaşlayarak ilerler.

Bir ayrıntıya dikkat: kod sayfalarımızdaki belirtiler arasında aracın yalnız tek ya da yalnız çift viteslerle gitmesi de sayılıyor. Volkswagen'in eğitim kitapçığı bu tabloyu, örneğin şanzıman içindeki bir hız sensörü arızalandığında şanzımanın yarısının devre dışı bırakılması olarak anlatıyor. Yani bu belirti tek başına basınç arızasına işaret etmez; ayrımı arıza kodu yapar.

Teşhiste karşına çıkabilecek kodlar için sayfalarımıza bakabilirsin: P17BF hidrolik pompanın koruma durumuna geçtiğini, P189C şanzımanın yeterli basınç kuramadığı için işlevini kısıtladığını bildirir. Genel bir OBD cihazı yalnız motor beynini okuyorsa ekranda bunların yerine P0700 görebilirsin; bu, şanzıman kontrol ünitesinin bir arıza kaydettiğini haber veren genel bir koddur. Asıl kodlar şanzıman beynindedir; Volkswagen'in belgesi bu üniteyi 0002 adresiyle anıyor, dolayısıyla markanın teşhis sistemine uygun bir cihazla okunmaları gerekir.

Olası nedenlerden biri: akümülatör gövdesindeki çatlak ne demek?

Volkswagen'in ABD'de 2013-2015 model Jetta Hybrid için yürüttüğü 34J6 geri çağırmasının Haziran 2021 tarihli belgesine göre, mekatronik ünitesindeki basınç akümülatörünün gövdesinde zamanla kılcal çatlaklar oluşabiliyor. Çatlaktan yağ kaçıyor ve şanzıman yağ basıncı yetersiz kalıyor. Belge, arızalı bir akümülatör gövdesinin P17BF, P0841, P1895 veya P189C kodlarına yol açabileceğini açıkça yazıyor.

Bu cümlenin yönü önemli: çatlak bu kodları doğurabilir, ama bu kodlar her zaman çatlak demek değildir. Aynı belge, şanzıman beyninde başka arıza kayıtları da varsa onların onarımdan önce ele alınması gerektiğini söylüyor.

Şanzımanın basınç akümülatörü Avustralya'da da geri çağırma konusu oldu. 15 Ekim 2019'da yayımlanan resmî kayıtlara göre, şasi numaraları kayda eklenen listelerde yer alan 2008-2015 model Volkswagen Golf, Jetta, Beetle, Passat, Polo ve Caddy'lerde (57.376 araç) ve Skoda Fabia, Octavia, Rapid, Roomster, Superb ve Yeti'lerde (3.996 araç) bir üretim hatası nedeniyle şanzımanın basınç akümülatöründe zamanla çatlak oluşabiliyor. Kayıtlar bu modellerin tamamını değil, listedeki araçları kapsıyor. Bu kayıtlar şanzımanın tipini adıyla yazmıyor; tarif ettikleri parça, şanzımanın basınç akümülatörü.

Basıncın kaybolmasının tek yolu çatlak da değil. Volkswagen'in 2013'te yine Jetta Hybrid'in DQ200 şanzımanı için başlattığı 34F6 geri çağırmasında sebep, şanzıman içindeki elektrik bağlantı çerçevesinin ilk dolum yağındaki bazı katkılar yüzünden korozyona uğramasıydı. Oluşan kısa devre sigortaları attırıp hidrolik pompayı ya da mekatronik ünitesini devre dışı bırakabiliyordu.

Tablodaki son satırda küçük bir çelişki var ve saklamaya gerek yok: NHTSA'nın Aralık 2019 tarihli kayıt yazısında çözümün şanzıman yazılımının güncellenmesi olacağı ve bu yazılımın henüz geliştirilmekte olduğu yazıyor; Volkswagen'in Haziran 2021 tarihli nihai belgesinde ise çözüm, onarım kiti takılması.

Şanzıman mı gitti, mekatronik mi: ne yaptırmalısın?

Önce tam teşhis. Volkswagen'in kendi onarım yolu bunun neden önemli olduğunu gösteriyor: 34J6'nın Kasım 2020 tarihli ara çözümünde P17BF, P0841 veya P189C ile gelen araçta mekatronik ünitesi değiştiriliyordu; Haziran 2021'deki kalıcı çözümde ise yeni akümülatör gövdesi ve akümülatör içeren bir mekatronik onarım kiti takıldı. Yani doğru teşhisle iş, şanzımanın tamamına varmayabilir.

Servise giderken şu sırayı izle:

• Kodları sildirmeden okut ve kaydını iste. Şanzıman kontrol ünitesindeki tüm kodlar, hangisinin önce kaydedildiği ve kayıt anındaki değerler teşhisin ham maddesidir. Kodu silip "bakalım tekrar gelecek mi" demek, bu bilgiyi çöpe atmaktır.
• Şasi numaranla açık kampanya sordur. Yukarıdaki geri çağırmalar ABD, Kanada ve Avustralya kayıtları. Aracına bağlı açık bir üretici kampanyası olup olmadığını şasi numarasıyla yetkili servise sordur.
• Başka kod var mı, bak. Volkswagen'in belgesi, başka arıza kayıtları varsa önce onların ele alınmasını istiyor. Ara onarım talimatında bile, bu kodların yanında başka kodlar da kayıtlıysa standart onarıma geçilmeyip üreticinin teknik destek hattına danışılması isteniyor.
• Parça önerisini gerekçesiyle iste. Akümülatör gövdesi mi, pompa ve motoru mu, elektronik mi, komple mekatronik mi? Teşhisi yapan yer, hangi ölçümle bu sonuca vardığını söyleyebilmelidir.
• Yağ seçimine dikkat et. 2013'teki geri çağırmada sorunun kaynağı, şanzımanın ilk dolum yağındaki bazı katkılardı ve çözüm yağ değişimiydi. Volkswagen'in eğitim kitapçığı dişli tarafı ile mekatronik devresi için iki ayrı yağ belirtiyor; ikisine de yalnız üreticinin o şanzıman için öngördüğü yağ girmeli.

Avustralya'daki Skoda kaydında bir uyarı var: ilk muayenede arızanın doğru tespit edilemeyebildiği, muayene edilmiş ama onarılmamış araçların yeniden kontrol ettirilmesi gerektiği yazıyor. Bir kez "bir şey çıkmadı" denmiş olması, sorunun bittiği anlamına gelmez.

Bu işi kimin yapacağını seçerken otomatik şanzıman arızalarında uzman usta seçimi rehberimize göz atabilir, bölgendeki servisleri oto tamir kategorimizde bulabilirsin.

Kod silinince lamba sönüyor; yola devam edebilir miyim?

Önerilmez. Volkswagen 34J6 belgesinde sahiplere şanzıman uyarı lambası yanarsa görmezden gelmemelerini ve gecikmeden servise başvurmalarını söylüyor; gerekçesini de yazıyor: uyarıya rağmen sürülen araçta kavrama kapanmayabilir, tekerleklere giden güç aniden kesilebilir. Kodu silmek çatlağı ya da kaçağı gidermez, uyarıyı yalnız bir süreliğine susturur.

Kavşakta, sollama sırasında ya da otoyola katılırken çekişin kesilmesi, şehir içinde yavaş giderken yaşanmasından çok daha tehlikelidir. Kod yeniden gelene kadar geçen süre boyunca aracı bu risklerle kullanmış olursun.

Yolda çekiş aniden kesilirse ne yapmalısın, ne yapmamalısın?

Volkswagen'in 2013 tarihli geri çağırma mektubuna göre, o arızada sürücü gösterge panelindeki uyarıyla hemen haberdar oluyor, araç çekiş gücünü kaybediyor ama ivmesiyle durana kadar ilerleyebiliyor; motor, direksiyon ve frenler çalışmaya devam ediyor. Bu, sakin kalıp güvenli bir yere yanaşman için sana zaman kazandırır.

Yapman gerekenler:

• Dörtlüleri hemen yak.
• Araç hâlâ hareket ederken sağa, emniyet şeridine ya da güvenli bir cebe yönel. Kalan ivmeyi şerit değiştirmek için kullan.
• Durunca vites kolunu P'ye al, el frenini çek.
• Trafiğin aktığı bir yoldaysan araçta oturup bekleme; güvenliyse araçtan çık, bariyerin arkasına geç ve yardım çağır.
• Aracı götürürken kullanım kılavuzundaki çekme koşullarına uy; emin değilsen platformlu çekici iste.

Yapmaman gerekenler:

• Şeridin ortasında durup aracı defalarca kapatıp açarak kalkmaya çalışma.
• Uyarı sönünce "geçti" deyip uzun yola devam etme.
• Mekatronik kapağını ya da akümülatörü kendin sökmeye kalkma. Volkswagen'in 34J6 servis talimatına göre akümülatör 60 bara kadar basınç tutabiliyor; kapak ancak basınç 3 barın altına indikten sonra açılabiliyor ve bu düşüş 30 dakikayı bulabiliyor. Kontak açılıp kapatılırsa basınç yeniden 60 bara çıkıyor. Bu, ev ya da sokak koşullarında yapılacak bir iş değildir.

Bu şanzıman bende var mı, nasıl anlarım?

Volkswagen'in eğitim kitapçığına göre 0AM en fazla 250 Nm torklu motorlar için tasarlandı. Motorunun torku 250 Nm'nin üzerindeyse, kitapçıktaki bu sınıra göre aracındaki 7 ileri DSG'nin bu kutu olması beklenmez. Altındaysa da kesin değildir: grubun 7 ileri çift kavramalı ailesinde ıslak kavramalı kutular da var.

Örneğin 0GC kodlu 7 ileri şanzıman, Volkswagen'in 2018 tarihli eğitim belgesine göre iki ıslak kavramayla ve en fazla 420 Nm tork için çalışıyor. Avustralya'daki geri çağırma listesi hangi model ailelerinin bu parçayla ilgili kayıtlara girdiğini gösteriyor (Golf, Jetta, Beetle, Passat, Polo, Caddy, Fabia, Octavia, Rapid, Roomster, Superb, Yeti), ama bu liste bir tip belirleme aracı değil. En kesin yol, şasi numaranla yetkili servisten aracındaki şanzımanın kodunu öğrenmektir.

Kuru kavramalı DSG'de yağ bakımı bu arızayı önler mi?

Avustralya'daki kayıtlar akümülatör çatlağını bakım eksikliğine değil, bir üretim hatasına bağlıyor. Volkswagen'in 2012 tarihli eğitim kitapçığı ise iki yağ devresini de ömür boyu dolumlu (lifetime fillings) olarak tanımlıyordu. Aracın için geçerli olan bakım planı, servis kitapçığında yazandır. Yani düzenli bakım başka açılardan önemli olsa da, bu kayıtlarda çatlağı önleyen bir işlem olarak geçmiyor.

Kuru ve ıslak kavramalı kutular arasındaki yağ bakımı farkını otomatik şanzıman yağı değişimi rehberimizde ayrıntılı anlattık. Kalkışta titreme ve dur-kalkta sarsıntı gibi, kavrama aşınmasıyla karışabilecek belirtiler için de debriyaj kaçırma rehberimize bakabilirsin; orada da vurguladığımız gibi çift kavramalı kutuda her sarsıntı kavrama aşınması değildir.

Sık sorulan sorular

P17BF ile P189C aynı anda çıkarsa ne anlama gelir? Volkswagen'in 34J6 belgesi ikisini de aynı arızanın, akümülatör gövdesindeki çatlağın olası sonuçları arasında sayıyor. Birlikte görülmeleri hidrolik basınç tarafını işaret eder; kesin sebebi teşhis söyler.

Mekatronik ünitesi değişmeden onarılabilir mi? Arızanın kaynağına bağlı. Volkswagen'in Jetta Hybrid geri çağırmasındaki 2021 tarihli kalıcı çözümde akümülatör gövdesi arızası, komple mekatronik yerine bir onarım kitiyle giderildi. Pompa ya da elektronik kaynaklı arızada iş farklıdır.

Araç çalışıyor ama gitmiyor; servise kendim sürebilir miyim? Hayır. Kavramalar basınçsız kaldığında araç çekiş üretemez; çekişin arada bir gelip gitmesi de risklidir. Kılavuzdaki çekme koşullarına uy ya da platformlu çekiciyle götür.

Kodu sildim, lamba söndü. Sorun geçti mi? Hayır. Silme işlemi kaçağı ya da çatlağı onarmaz. Volkswagen, uyarı lambasının görmezden gelinmemesini ve gecikmeden servise gidilmesini istiyor.

Bu geri çağırmalar Türkiye'deki araçları kapsıyor mu? Burada anlattığımız kayıtlar ABD, Kanada ve Avustralya'ya ait. Aracının açık bir kampanyası olup olmadığını şasi numarasıyla yetkili servise sordurman gerekir.

Kaynaklar

• Volkswagen Group of America, Self Study Program 850123: The 7-speed Double-Clutch Transmission 0AM, Design and Function, Ağustos 2012 (NHTSA arşivi): static.nhtsa.gov
• Volkswagen Group of America, Self Study Program 850183: The 7-speed Dual Clutch Transmission 0GC, Mayıs 2018 (NHTSA arşivi): static.nhtsa.gov
• Volkswagen, Safety Recall 34J6 – Mechatronic Accumulator Housing, Haziran 2021 (NHTSA arşivi): static.nhtsa.gov
• Volkswagen, Safety Recall 34J6 – Interim Repair, Kasım 2020 (NHTSA arşivi): static.nhtsa.gov
• NHTSA, 19V-866 geri çağırma kayıt yazısı, 18 Aralık 2019: static.nhtsa.gov
• Volkswagen of America, Safety Recall 34F6/4V sahip bildirimi, 2013 (NHTSA arşivi): static.nhtsa.gov
• Avustralya Hükümeti Vehicle Recalls, REC-001377 (Volkswagen), 15 Ekim 2019: vehiclerecalls.gov.au
• Avustralya Hükümeti Vehicle Recalls, REC-001196 (Skoda), 15 Ekim 2019: vehiclerecalls.gov.au
• Audi of America, Technical Service Bulletin 35 17 26 (R8 R-tronic), 8 Haziran 2017 (NHTSA arşivi): static.nhtsa.gov

Görseller: Volkswagen AG.