ABD Yakıt Ekonomisi Kuralını Gevşetti: 2031 Ortalama Hedefi Tahminen 49,3 Yerine 34,9 mpg

ABD Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), yeni binek otomobillere ve ABD mevzuatında "light truck" (hafif kamyon) sayılan SUV, pikap ve minivanlara uygulanan Kurumsal Ortalama Yakıt Ekonomisi (CAFE) standartlarını yeniden yazdı. "SAFE III" adlı nihai kural 30 Eylül 2026'da ABD'nin resmî gazetesi Federal Register'da yayımlandı, 30 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor ve 2022-2031 model yıllarını kapsıyor. NHTSA'nın kendi tahminine göre 2031 model yılında sektörün ortalama yakıt ekonomisi gereksinimi, 2024'te çıkarılan kuraldaki yaklaşık 49,3 mpg (galon başına mil) yerine yaklaşık 34,9 mpg olacak. Kural, ABD'de satılmak üzere üretilen araçlara uygulanıyor.

Kuralın tam metni Federal Register'da 2026-19964 numarasıyla yayımlandı. Ulaştırma Bakanlığı kararı 28 Eylül'de "Freedom Means Affordable Cars" adını verdiği girişim kapsamında yaptığı açıklamayla duyurdu.

Yeni kural rakamları nasıl değiştiriyor?

NHTSA'ya göre asıl standart tek bir mpg değeri değil, aracın taban alanına (dingil mesafesi ile iz genişliğinin çarpımı) göre hedef veren eğrilerdir. Aşağıdaki ortalamalar bu eğrilerden türetilmiş tahminlerdir; gerçekleşecek değer üreticilerin satacağı araç karışımına bağlıdır. Yeni eğriler yine her yıl sıkılaşıyor: binek otomobilde 2029'a kadar yılda yüzde 0,90, hafif kamyonda yüzde 0,51; 2030-2031'de ikisinde de yüzde 1. Kural, uyum işlemleri henüz kapanmamış en eski yıl olan 2022'den başlayarak geçmiş model yıllarının standartlarını da değiştiriyor.

Filo satırları birebir kıyaslanamaz: NHTSA, 2030 model yılından itibaren hafif crossover'ların hafif kamyon filosundan binek filosuna taşınmasının iki filonun ortalamasını da düşürdüğünü belirtiyor. Kurum, kamu yorumlarının ardından taslaktakinden biraz daha sıkı standartları benimsediğini de yazıyor.

34,9 mpg litre cinsinden ne demek?

Çevrildiğinde 34,9 mpg yaklaşık 6,74 l/100 km, 49,3 mpg ise yaklaşık 4,77 l/100 km eder. Ancak bunlar CAFE uyum testinin değerleridir: 1975 model yılı prosedürüne dayanan, yüzde 55 şehir içi ve yüzde 45 otoyol çevriminden oluşan laboratuvar testi. Aracın yoldaki gerçek tüketimi ya da Avrupa'daki WLTP katalog değeri değildir. NHTSA'nın kendi notuna göre gerçek yol koşullarındaki yakıt ekonomisi, bu CAFE değerlerinden genellikle yüzde 20-30 daha düşüktür.

Resmî test değeri ile yoldaki gerçek değer arasındaki açığı, Avrupa'daki şarj edilebilir hibritlerin CO2 emisyonu özelinde ayrı bir haberde ele almıştık.

Elektrikli araçlar neden standart hesabına katılmadı?

NHTSA yeni standartları yalnız benzinli ve dizel araçlara (şarj edilemeyen hibritler dahil) dayandırdı; elektrikli araçların (EV) ve şarj edilebilir hibritlerin (PHEV) elektrikli sürüşünün yakıt ekonomisi hesaba katılmadı. Kurum, yasanın standart belirlerken alternatif yakıtlı araçları dikkate almayı yasakladığını, 2020, 2022 ve 2024 kurallarının bu araçları ve uyum kredilerini hesaba kattığı için yasal şartları karşılamadığını savunuyor.

NHTSA'nın basitleştirilmiş örneğinde, 30 mpg yapan dokuz benzinli araç ile 150 mpg sayılan bir EV'den oluşan filonun başlangıç değeri 42 mpg çıkıyor; kuruma göre önceki kurallarda sıkılaştırma bu şekilde yükselen tabana uygulanıyordu.

NHTSA'ya göre üreticiler EV üretmekte serbest; sattıkları EV'ler uyum hesabında ABD Enerji Bakanlığı'nın petrol eşdeğerlik katsayısıyla sayılmaya devam ediyor.

Ceza ve kredi sisteminde ne değişti?

Kural; ceza, kredi ve test dışı düzeltmeler tarafında üç değişiklik getiriyor:

• Para cezası: Hedefi tutturamayan üreticiye uygulanan CAFE cezası, 4 Temmuz 2025 tarihli 119-21 sayılı kamu yasasıyla sıfır dolara indirilmişti. NHTSA analizinde cezayı sıfır aldı; yönetmeliği yasaya uyduran teknik değişiklik de kurala eklendi.
• Kredi ticareti: Üreticiler arası kredi satışı, 2028 model yılında kazanılan kredilerden itibaren kalkıyor. 2027 model yılına kadar kazanılan krediler, mevcut kurallardaki gibi en fazla beş model yılı boyunca satılıp kullanılabilecek; üreticinin kendi filoları arasındaki aktarma sürüyor.
• Test dışı düzeltmeler: Klima verimliliği ve laboratuvar testinde ölçülemeyen "çevrim dışı" teknolojiler (dur-kalk sistemi gibi) için tanınan düzeltmeler, 2028 model yılından itibaren standart belirleme analizinden çıkarıldı.

Hafif crossover'lar neden binek sınıfına geçiyor?

NHTSA'ya göre bugün ABD hafif araç filosunun yüzde 68'i hafif kamyon tanımına uyuyor; ancak bunların çoğu (dört tekerden çekişli crossover'lar, üç sıra koltuklu araçlar gibi) gerçekte arazi ya da yük için tasarlanmadı. Yeni tanımda binek filosu insan taşıyan, hafif kamyon filosu arazi kullanımı ya da yük taşıma için tasarlanan araçlardan oluşacak. Kamu yorumları üzerine değişiklik 2030 model yılına ertelendi. Bakanlığın açıklamasına göre bugünkü yaklaşık yüzde 70 hafif kamyon, yüzde 30 binek dağılımı, yüzde 70 binek ve yüzde 30 hafif kamyon civarına dönecek.

Maliyet ve yakıt tüketimi tahmini ne?

NHTSA, tasarrufun alıcıya yansıması hâlinde 2031 model yılında yeni araç başına ortalama maliyetin 2024 kuralına göre 1.289 dolar azalacağını hesaplıyor. Aynı analize göre 2050 takvim yılına kadarki dönemde benzin tüketiminin 2024 kuralı senaryosuna göre yüzde 4,6 artacağı tahmin ediliyor; kurum, teknoloji iyileştikçe ve eski araçlar trafikten çekildikçe toplam yakıt kullanımının yine de zamanla düşeceğini belirtiyor.

Taslağa kimler destek verdi, kimler itiraz etti?

NHTSA'nın özetine göre taslağa 68.294 yorum geldi. Birçok otomobil üreticisi, bazı eyaletler ve enerji sektörü kuruluşları programın yasal sınırlara çekilmesini destekledi. Çevre kuruluşları, bazı eyaletler ve bir grup Kongre üyesi ise karşı çıktı.

NHTSA'nın kendi analizinde benzinli ve dizel 2024 model yılı filosu 35,4 mpg ortalamaya ulaşıyor. Bazı kuruluşlar taslaktaki 34,5 mpg'lik 2031 değerinin bu düzeyin, bazıları da yasanın 2020 için koyduğu 35 mpg eşiğinin altında kaldığını savundu. NHTSA, 35 mpg şartının 2011-2020 model yıllarıyla sınırlı olduğunu, sonraki yıllarda ulaşılabilir en yüksek düzeyin esas alındığını belirtiyor. Bazı yorumcular da araç fiyatındaki tasarrufun artan yakıt harcamasıyla eriyeceğini öne sürdü.

Sıkça sorulan sorular

SAFE III ne zaman yürürlüğe giriyor?

30 Kasım 2026'da. Crossover sınıflandırması 2030 model yılından, kredi ticaretinin kaldırılması 2028'de kazanılan kredilerden itibaren uygulanıyor.

34,9 mpg bir aracın gerçek yakıt tüketimi mi?

Hayır. Bu değer, NHTSA'nın 2031 için tahmin ettiği sektör ortalaması gereksinimidir ve laboratuvar test değeridir; kuruma göre yol koşullarındaki yakıt ekonomisi genellikle yüzde 20-30 daha düşüktür.

EPA'nın emisyon kuralları da bu kararla değişti mi?

Bu kural yalnız NHTSA'nın CAFE programını kapsıyor. ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) sera gazı standartları ayrı bir düzenlemedir.

Görseller: Tony Webster / Wikimedia Commons (CC BY 2.0).