AB'de Açık Geri Çağırma Muayeneyi Durdurabilir: Türkiye'de TÜVTÜRK Soruyor mu?

AB Parlamentosu'nun Ulaştırma ve Turizm Komitesi (TRAN), Mayıs 2026'da aldığı müzakere pozisyonuyla bir kuralın önünü açtı: açık ve zorunlu bir güvenlik geri çağırması olan araçlar periyodik muayeneyi geçemeyecek. Bu henüz kabul edilmiş bir yasa değil, Parlamento'nun müzakere mandatısı; tam Parlamento onayı ve AB Konseyi'yle varılacak nihai mutabakat gerekiyor. Türkiye'de ise resmi kusur tablosunda geri çağırma durumuna dair tek bir kalem yok; yani muayene, aracınızın kaydında açık bir geri çağırma olup olmadığını sorgulamıyor.

AB'de muayenede önerilen kural ne diyor?

Avrupa Komisyonu, 24 Nisan 2025'te periyodik araç muayenesini düzenleyen 2014/45/AB Direktifi'nin revizyonunu önerdi (COM(2025) 180). Avrupa Parlamentosu'nun TRAN komitesi 5 Mayıs 2026'da müzakere pozisyonunu kabul etti, genel kurul da 21 Mayıs'ta bu mandatoyu onayladı. Parlamentonun resmî süreç kaydında bugün itibarıyla bundan sonraki bir aşama görünmüyor. Pozisyonun merkezinde şu madde var: zorunlu, güvenlikle ilgili bir geri çağırmaya (tamir veya yazılım güncellemesi) uymamış araç muayeneyi geçemeyecek.

Bu kural şu an yürürlükte mi?

Hayır. Auto Motor und Sport'un 1 Eylül 2026 tarihli haberinin de vurguladığı gibi, "yasama süreci henüz tamamlanmadı." TRAN komitesinin kararı yalnızca Parlamento'nun müzakere mandatısı; tam Parlamento onayından sonra AB Konseyi'yle üçlü müzakere (trilog) başlayacak, yürürlük tarihi henüz belirlenmedi. Bu aşama "AB kuralı yürürlüğe girdi" değil, "AB Parlamentosu bunu istiyor" aşamasıdır.

Hangi geri çağırmalar kapsamda olacak?

Öneri yalnızca zorunlu ve güvenlikle ilgili geri çağırmaları kapsıyor, konfor veya yazılım güncellemesi kampanyalarını değil. Almanya örneği kuralın neden gündeme geldiğini gösteriyor: Alman Federal Motorlu Taşıtlar Dairesi (KBA), 2025'te 676 geri çağırma kampanyasında 1,78 milyon aracı kapsama aldı; geri çağırmaya uymayan sahiplerin 74.000 aracı trafikten men edildi. Bugün bu men işlemi muayene üzerinden değil, idari yoldan (ruhsat işlemleri) yapılıyor; AB'nin önerisi bu süreci doğrudan muayene damgasına bağlamak istiyor.

Türkiye'de TÜVTÜRK muayenesinde geri çağırma sorgulanıyor mu?

Kusur tablosuna bakılırsa hayır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 1 Haziran 2026'dan beri yürürlükteki kusurlar tablosunda 794 satır var (492 ağır kusur, 280 hafif kusur, 22 emniyetsiz) ve bunların hiçbiri geri çağırma durumuyla ilgili değil; tablonun tamamını burada inceledik. Muayene istasyonu şasi numaranızı üreticinin geri çağırma kaydıyla karşılaştırmıyor, kontrol yalnızca aracın o anki fiziksel/mekanik durumuna bakıyor. Muayene işletmeciliği 2027'de TÜVTÜRK'ten TURKA'ya devrediliyor olsa da kusur kriterlerini belirleyen Bakanlık yönergesi değişmiyor; işletmeci devrini ele aldığımız haberde bu geçişin detayları var.

Aracımda açık bir geri çağırma olup olmadığını nasıl öğrenirim?

Türkiye'de bunun en güvenilir yolu markanızın kendi şasi (VIN) sorgulama sayfasıdır; ikinci yol Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın e-Devlet'teki "Otomotiv Gönüllü Geri Çağırma" hizmetidir (giriş gerektirir). Marka bazlı sorgulama adresleri ve adım adım anlatım rehberimizde var, burada tekrar etmiyoruz. Otomotive özel olmayan genel ürün güvenliği ihbarları için Ticaret Bakanlığı'nın GÜBİS portalı da bir kaynak, ama araç bazlı VIN sorgulaması sunmuyor.

Türkiye'de geri çağırmaya gitmemenin bir yaptırımı var mı?

Var, ama muayeneyle bağlantılı değil. Otomotiv Ürünlerine İlişkin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği'nin 11/9. maddesi, bildirim gönderilen araç sahibinin üreticiye veya yetkili servise başvurmakla yükümlü olduğunu söylüyor; ancak bu yükümlülüğü muayene istasyonunda denetleyen bir mekanizma bulunmuyor. Geçen ay yayınladığımız Kia EV9 hava yastığı geri çağırmasında olduğu gibi, Türkiye'deki sahipler kampanyaya girip girmediklerini kendileri takip etmek zorunda; kusur tablosunda böyle bir kalem olmadığı için muayene bunu sorgulamıyor ve ortada Türkiye'yi bağlayan bir mevzuat değişikliği de yok.

Sıkça Sorulan Sorular

AB'nin geri çağırma-muayene kuralı ne zaman yürürlüğe girecek? Belirsiz. Şu an Avrupa Parlamentosu'nun TRAN komitesi pozisyonu var; tam Parlamento onayı ve AB Konseyi'yle üçlü müzakere tamamlanmadan yürürlük tarihi belirlenemiyor.

Bu kural Türkiye'yi doğrudan bağlıyor mu? Hayır. Türkiye AB üyesi değil ve 2014/45/AB Direktifi TÜVTÜRK/TURKA'nın muayene sürecine otomatik yansımıyor.

TÜVTÜRK muayenesinde geri çağırma kontrolü var mı? Bakanlığın 794 satırlık güncel kusur tablosunda böyle bir kalem yok; yani muayenede sorgulanmıyor. TÜVTÜRK'ün bu konuda ayrıca yaptığı bir açıklama bulunmuyor.

Aracımda açık geri çağırma var mı, nasıl öğrenirim? Markanızın VIN sorgulama sayfasından veya e-Devlet'teki "Otomotiv Gönüllü Geri Çağırma" hizmetinden öğrenebilirsiniz; adım adım rehberimiz burada.

Geri çağırmaya gitmezsem cezası var mı? Kanunen üreticiye veya yetkili servise başvurma yükümlülüğünüz var (7223 sayılı Kanun), ama bugün bunu muayenede denetleyen bir sistem yok.

Görseller: Jorgebarrios / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).