FTC Uyardı: Dolandırıcılar Yapay Zekâ ile Sahte Bayi Siteleri Kuruyor

ABD'nin tüketici koruma kurumu FTC (Federal Ticaret Komisyonu), 1 Eylül 2026 tarihli tüketici uyarısında dolandırıcıların gerçek araç bayilerinin internet sitelerini -genellikle yapay zekâ yardımıyla- birebir kopyaladığını ve bu sahte sitelerle insanları hiçbir zaman teslim edilmeyecek araçlar için para göndermeye kandırdığını duyurdu. Kurumun kendi ifadesiyle sahteciler "marka logolarını, araç ilanlarını ve fotoğrafları en ince ayrıntısına kadar" kopyalıyor, bazı sitelerde sahte müşteri yorumlarına bile yer veriyor. Konu ABD'ye özgü görünse de Türkiye'de de araç alım satımının büyük bölümü ilan siteleri ve kapora üzerinden yürüyor; okuyucuya somut bir kontrol listesi gerekiyor.

Sahte bayi sitesi dolandırıcılığı nasıl işliyor?

FTC'ye göre sahteciler gerçek bir bayinin sitesini klonluyor; logo, araç ilanı ve fotoğrafları neredeyse birebir kopyalıyor, bazı sitelerde sahte müşteri yorumlarına bile yer veriyor. Alıcıyı hızlandırmak için nadir bulunan klasik veya spor modelleri cazip fiyatla listeliyor, esnek iade politikası vaat ediyor.

FTC'nin belirlediği somut alarm işaretleri neler?

FTC'nin uyarısında sıraladığı gerçek belirtiler ve önerdiği adımlar şöyle:

FTC bu uyarıda belirli bir dolandırıcılık davası veya toplam para kaybı rakamı açıklamadı; metin bir dava duyurusu değil, genel bir tüketici bilgilendirmesi.

Bu dolandırıcılık gerçekte nasıl sonuçlanıyor?

ABD basınına yansıyan bir örnek fikir veriyor: Kuzey Karolina'da açılan bir şikâyet dosyasına göre bir alıcı, var olmayan bir Lexus GX 550 için 77.300 dolar havale etti. Sahteciler gerçek bir ikinci el bayisinin kimliğine büründü, on gün boyunca alıcıyla iletişim kurup fotoğraf ve sahte belge gönderdi; para gönderilir gönderilmez iletişim kesildi. Olayı ilk haberleştiren Autonews'e göre gerçek bayinin dolandırıcılıkla hiçbir ilgisi yoktu; Carscoops'un aktardığına göre bu tür vakalarda mağdurlar çoğu zaman kabahati olmayan bayiye olumsuz yorum bırakmaya başlıyor.

Türkiye'de aynı risk geçerli mi?

Türkiye'de ikinci el araç alım satımının büyük kısmı ilan siteleri üzerinden yürüyor ve kapora uygulaması yaygın; bu da "ilanı gör, güven, öde" refleksini ABD'dekiyle aynı zemine oturtuyor. İkinci el araç pazarındaki fiyat hareketleri de bu pazarın ne denli canlı, dolayısıyla dolandırıcılar için de cazip olduğunu gösteriyor. Türkiye'de bu riske karşı ayrı bir mevzuat düzenlemesi zaten yürürlükte.

Türkiye'de sahte taşıt ilanına karşı hangi sistem var?

Ticaret Bakanlığı, 31 Ağustos 2023'te yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle ilan platformlarına kimlik ve yetki doğrulama yükümlülüğü getirdi ve bunu uygulamak için Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'ni (EİDS) kurdu. 1 Kasım 2023'ten itibaren taşıt ilanlarında kimlik doğrulaması, 16 Haziran 2025'ten itibaren de tüm taşıt ilanlarında yetki doğrulaması zorunlu hale geldi. Bakanlığın kendi açıklamasına göre bir taşıt ilanını artık yalnızca aracın sahibi, sahibin eşi/1-2. derece kan hısımları ya da sahip tarafından yetkilendirilmiş yetki belgeli oto galeri verebiliyor.

Bakanlık bu düzenlemeyi 13 Haziran 2026'da yaptığı bir açıklamayla hatırlattı: Instagram, Facebook ve WhatsApp'ta EİDS'e aykırı yayımlanan taşınmaz/taşıt ilanları nedeniyle bu platformları işleten Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri'ne toplam 5 milyon TL idari para cezası uygulandı. Bakanlık aynı açıklamada vatandaşları gerçekte var olmayan bir taşıtın pazarlanması ve "kapora dolandırıcılığı" riskine karşı doğrulanmamış sosyal medya ilanlarına itibar etmemeleri konusunda uyardı.

Kapora göndermeden önce Türkiye'de ne doğrulanır?

e-Devlet'teki "Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" hizmeti önemli bir ayrıntı taşıyor: sistem yalnızca kendi adınıza tescilli aracın kaydını gösteriyor. Almayı düşündüğünüz ikinci el aracın hasar geçmişini bu yoldan göremezsiniz; bunun için satıcının aracı sizin adınıza sorgulatmasını istemeniz ya da bağımsız bir ekspertiz/sigorta kanalı kullanmanız gerekiyor.

Aracı teslim aldıktan sonra da işiniz bitmiyor; ilk bakımda nelere dikkat edeceğinizi ikinci el araç aldıktan sonra ilk bakım rehberimizde bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

FTC'nin uyardığı dolandırıcılık Türkiye'de de görüldü mü? FTC'nin 1 Eylül 2026 tarihli uyarısı yalnızca ABD'yi kapsıyor. Ancak Ticaret Bakanlığı da 13 Haziran 2026'da benzer bir riske -sahte/yetkisiz taşıt ilanı ve kapora dolandırıcılığına- karşı ayrı bir uyarı yayımladı.

Bir galerinin yetki belgesi olup olmadığını nasıl anlarım? İETTS sisteminin "Yetki Belgesi Sorgula" bölümünden (ietts.gtb.gov.tr) işletmenin adını sorgulayabilirsiniz.

e-Devlet'ten almayı düşündüğüm aracın hasar kaydına bakabilir miyim? Hayır. e-Devlet'teki hasar/poliçe sorgusu yalnızca kendi üzerinize kayıtlı araçlar için çalışıyor; başkasının aracını bu yoldan sorgulayamazsınız.

Kapora gönderdikten sonra satıcı ortadan kaybolursa ne yapmalıyım? FTC, ABD'de böyle durumlarda ReportFraud.ftc.gov'a bildirim yapılmasını öneriyor. Türkiye'de böyle bir durumda polise veya savcılığa dolandırıcılık şikâyetiyle başvurulması gerekir.

Görseller: Mohamed Hassan / Wikimedia Commons (CC0).