Hava Yastığı Arıza Kodu: 1. ve 2. Kademe Ne Demek?

Tarayıcı B0001, B0002 ya da B0010 kodunu verdiyse üçü de hava yastığı ateşleme devresinde bir kopukluk ya da anormal direnç olduğunu söyler: B0001 sürücü, B0010 yolcu hava yastığının "1. kademe" devresini; B0002 ise sürücü tarafının "2. kademe" devresini işaret eder. Kısa cevap: araç sürülebilir, motoru ve freni etkilemez; ama o kademe devre dışı kaldığı sürece bir kazada hava yastığı beklediğiniz gibi, hatta hiç açılmayabilir. Aşağıda bu kademelerin ne işe yaradığını, hangi kodun neyi işaret ettiğini, B0100 çarpışma sensörü kodunun bunlardan farkını ve ustaya gitmeden önce bilmeniz gerekenleri anlatıyoruz.

Hava yastığında "1. kademe" ve "2. kademe" ne demek?

Modern hava yastıklarının çoğunda tek seferde patlayan basit bir kapsül yerine, içinde iki ayrı barut yükü bulunan çok kademeli (multi-stage) bir şişirici vardır. Kademe 1 devreye girdiğinde yastığı daha düşük güçle şişirir; kademe 2 gerekiyorsa milisaniyeler içinde ek olarak ateşlenip yastığı tam güce çıkarır. Amaç, çarpışmanın şiddetine göre yastığın gücünü ayarlayabilmektir.

Bu ayrımın somut bir örneğini Kia'nın 2011-2015 model Sorento (XMa) için yayınladığı Haziran 2016 tarihli teknik servis bülteninde görmek mümkün: bültende saat yayı (spiral kablo) değişimini gerektiren arızalar, "1st stage" ve "2nd stage" olarak ayrı ayrı kodlanmış sekiz farklı direnç/devre koduyla listelenir. Yani "kademe" kavramı teorik bir ayrım değil, aracın beyninin her iki devreyi de bağımsız olarak izlediği gerçek bir donanım mimarisidir. (Not: Kia'nın bültenindeki kodlar B1346/B1347 gibi markaya özel B1xxx numaralarıdır; bu yazıda işlediğimiz B0001/B0002/B0010/B0100 ise jenerik B0xxx ailesindendir — numaralandırma farklı ama "kademe" mantığı aynıdır.)

Kademe	Ne zaman devreye girer	Amaç
1. kademe	Orta şiddetteki bir çarpışmada tek başına	Yastığı düşük/orta güçle şişirip yaralanma riskini azaltmak
2. kademe	Kademe 1'in yetersiz kaldığı ciddi bir çarpışmada, kademe 1'den milisaniyeler sonra	Yastığı tam güce çıkarıp maksimum koruma sağlamak

Bir devre koduna "1. kademe" ya da "2. kademe" yazması, arızanın hangi barut yüküne giden elektrik hattında olduğunu gösterir; ikisi de aynı fiziksel yastığa aittir, ama bağımsız birer devredir.

B0001 ve B0002 kodu arasındaki fark ne?

B0001 sürücü ön hava yastığının 1. kademe devresinde, B0002 ise aynı yastığın 2. kademe devresinde açık devre ya da anormal direnç olduğunu bildirir. İkisi de sürücü tarafını işaret eder, ama farklı barut yüküne giden farklı bir kablo hattıdır; biri arızalanırken diğeri sağlam kalabilir.

Bu iki kod aynı anda çıkıyorsa şüphe direksiyon içindeki saat yayına (spiral kablo, clock spring) yönelir, çünkü her iki kademenin de kablolaması direksiyon simidinden gövdeye aynı dönen bağlantı üzerinden geçer; saat yayı yıprandığında ya da koptuğunda her iki devre de aynı anda kesilebilir. Sürücü ön yastığındaki iki kademeden yalnızca biri arızalıysa (yalnızca B0001 ya da yalnızca B0002 varsa) sorunun kaynağı saat yayı olmayabilir; o kademeye özel bir konnektör veya modül içi bağlantı sorunuysa saat yayı değişmeden de çözülebilir.

B0010 çıktı, sorun yolcu tarafında mı?

Evet. B0010 yolcu ön hava yastığının 1. kademe devresini işaret eder ve sürücü tarafındaki B0001'in yolcu tarafındaki karşılığıdır. Buradaki fark, yolcu koltuğunun devresinin sürücü tarafında olmayan bir bileşenden de etkilenebilmesidir: koltuk doluluk/ağırlık sensörü. Bu sensör koltukta kimse olup olmadığını, varsa yaklaşık ağırlığını ölçüp beyne iletir; sensör arızalandığında ya da koltuk minderi içindeki kablo demeti hasar gördüğünde sistem bunu 1. kademe devresinde bir tutarsızlık olarak okuyabilir.

Sürücü mü, yolcu mu? Türkiye'de yön karışıklığına dikkat

Türkiye'de direksiyon solda olduğu için sürücü koltuğu her zaman sol, yolcu koltuğu ise sağ taraftadır. Bu, bir arıza kodu okurken önemli bir ayrıntı: bazı üreticiler devreyi koltuğun işlevine göre ("sürücü", "yolcu") adlandırırken, bazı üreticiler aracın fiziksel tarafına göre ("sol", "sağ") adlandırır. Direksiyonun solda olduğu bir araçta "sol taraf" ile "sürücü tarafı" aynı devre anlamına gelir; ama üretici dokümanı sağdan direksiyonlu (RHD) bir pazar için yazılmışsa bu eşleşme tersine döner. Servise giderken kodun tam açıklamasını (yalnızca kısaltmasını değil) not edip götürmek, bu tür bir çeviri/eşleştirme hatasının önüne geçer.

Bu kodlar varken kazada hava yastığı açılır mı?

Dürüst cevap: garantisi yoktur. SRS beyni, hangi kademenin devrede olduğunu sürekli izler; bir kademenin devresi açık göründüğünde beyin o kademeyi devre dışı bırakabilir ya da güvenlik gerekçesiyle o yastığın tamamını kilitleyebilir. Sonuç, arızanın tam olarak nerede olduğuna ve aracın SRS yazılımının hata durumunda nasıl davranmak üzere programlandığına bağlıdır; bu davranış üreticiden üreticiye, hatta modelden modele değişir. Kesin olan tek şey, ışık sabit yanarken o araca güvenle "hava yastığı normal çalışır" diyemeyeceğinizdir. Genel SRS ışığı davranışını ayrıntılı işlediğimiz yazımızda bu kilitlenme mantığını daha geniş anlattık.

B0100 nedir, tetikleme devresinden farkı ne?

B0001, B0002 ve B0010, yastığı ateşleyen elektrik hattındaki basit bir kopukluğu ölçer: direnç referans aralığın dışına çıktı mı, çıkmadı mı. B0100 ise tamamen farklı bir katmanı, çarpışma algılama sensörünü ilgilendirir. Bu sensör aracın ön kısmında (tampon arkası ya da şasi üzerinde) bulunur ve bir darbe anında ivme/yavaşlama verisini SRS beynine iletir; beyin bu veriye bakarak hangi kademenin, hatta hangi yastığın ateşleneceğine karar verir.

B0100'ün tipik tetiklenme şekli de farklıdır: sensör "akıllı" bir modül olduğu için beyinle dijital olarak haberleşir, basit bir direnç ölçümüyle değil. Bir kaynağa göre bu haberleşmede beklenen kimlik mesajı belirli bir süre (yaklaşık 5 saniye) içinde gelmezse ya da sensör art arda sıfırlanıp yine geçerli yanıt veremezse kod düşer. Yani B0100, "yastık ateşlenmez" değil, "beyin çarpışmanın ne kadar şiddetli olduğunu doğru ölçemeyebilir" anlamına gelir; bu da dolaylı olarak hangi kademenin ateşleneceği kararını etkiler.

Devre türü	Örnek kod	Neyi ölçer
Ateşleme (deployment) devresi	B0001, B0002, B0010	İlgili kademenin barut yüküne giden elektrik hattının direnci/sürekliliği
Algılama (sensing) devresi	B0100	Çarpışma şiddetini ölçen sensörle beyin arasındaki dijital haberleşme

İkinci el araçta hava yastığı devresi nasıl kontrol edilir?

Kaza kaydı temiz görünen bir araçta bile hava yastığı hattı sorunlu olabilir; kontağı açıp ışığın söndüğünü görmek tek başına yeterli bir test değildir. Ekspertizde şunlara bakılması, sonradan büyük bir sürprizle karşılaşmayı önler:

Işığın kontakta birkaç saniye yanıp sönüp söndüğünü, hiç yanmadan geçmediğini gözlemleyin; hiç yanmaması ampulün ya da uyarı devresinin kasıtlı olarak devre dışı bırakılmış olabileceğine işaret eder.
SRS'e özel bir tarayıcıyla kayıtlı (geçmiş) kodları da okutun; standart bir OBD taraması bu B-kodu ailesini her zaman göremez ve silinmiş bir kod bile beyinde iz bırakabilir.
Ön tampon, ön panel ve marşpiyel bölgesinde boya/değişim izi varsa, buranın çarpışma sensörünü de kapsayıp kapsamadığını sorun; bu bölge hem B0100'ün hem de kaporta hasarının kesiştiği noktadır.
Direksiyon simidi ya da ön koltuklar sökülüp takılmış görünüyorsa saat yayı ve koltuk altı SRS soketinin yerine tam oturduğunu teyit ettirin.

Patlamış bir yastığın yerine ucuz bir direnç takılması yöntemiyle ışığın nasıl "susturulabildiğini" ve bunun standart ekspertizde neden ortaya çıkmayabildiğini SRS uyarı ışığı yazımızda ayrıca ele aldık; ikinci el alırken o bölümü de okumanızı öneririz.

Bu kodları görünce ne yapmamalısınız?

Hava yastığı ve gerdirmeli kemer, kontak kapalıyken bile içinde enerji taşıyabilen piroteknik (patlayıcı kapsüllü) parçalardır.

Kia'nın 2011-2015 Sorento (XMa) modelleri için yayınladığı Haziran 2016 tarihli servis bülteni, saat yayı değişimi öncesinde iki somut kural koyar: akünün eksi kutup başı söküldükten sonra en az 30 saniye beklenmesi ve sökülen hava yastığı modülünün "temiz, kuru bir yerde, yüzü yukarı bakacak şekilde" saklanması. Bu 30 saniye, Kia'nın bu işlem için verdiği prosedürel asgari bekleme süresidir; sistemdeki yedek kapasitörün tamamen boşalması için önerilen süre daha uzundur ve üreticiden üreticiye değişir — SRS uyarı ışığı yazımızda bu farkı ayrıca ele aldık. Kia'nın bültenine göre:

Akü söküldükten sonra, üreticinizin belirttiği bekleme süresi dolmadan konnektörlere müdahale etmeyin.
Sökülmüş bir hava yastığını yüzü aşağı bakacak ya da bir kişiye dönük şekilde bırakmayın/taşımayın; olası bir tetiklenmede enerjisini yukarı doğru boşaltacak şekilde, yüzü yukarı bakan konumda tutun.

Bunlara ek olarak, SRS'e dokunan teknisyenlerin uyduğu ama bu belgede yer almayan birkaç genel güvenlik kuralı daha var:

Aküyü sökmeden SRS konnektörüne dokunmayın, fişleri oynatmayın.
Hava yastığı modülüne ya da konnektörüne multimetre veya harici bir güç kaynağı bağlamayın; devrenin yanlışlıkla enerjilenmesi modülü tetikleyebilir.
Modülü ısıya (örneğin güneşte kapalı bir torpido üstünde bırakmak) veya darbeye maruz bırakmayın.
Kodu tarayıcıyla silip "ışık söndü" diyerek sorunu çözülmüş saymayın; kök neden dururken kod kısa sürede geri döner ve bu arada sistem güvenlik amacıyla kilitli kalmaya devam edebilir.
İkinci el "çıkma" bir hava yastığı, saat yayı ya da direnç/emülatör (airbag "simulator") takarak ışığı susturmayı denemeyin; bu, beyni yastığın yerinde ve sağlam olduğuna inandırıp kazada hiç koruma sağlamayacak bir sistemi "sorunsuz" gösterir.

Bu maddelerin hiçbiri "kendiniz asla bakmayın" demek değil; kontağı çevirip ışığın davranışını gözlemlemek, koltuk altına dokunmadan bakmak güvenlidir. Sınır, SRS kablolarına ve konnektörlerine fiziksel/elektriksel müdahaledir.

Onarım süreci ve maliyet çerçevesi nasıl işler?

Süreç şu sırayı izler: SRS'e özel tarayıcıyla kod okuma, koda göre ilgili devrenin/soketin/sensörün direnç ölçümüyle doğrulanması, arızalı parçanın belirlenmesi, değişimi ve kodun silinip sistemin yeniden doğrulanması. Net bir onarım rakamı, kod okunup arızanın saat yayında mı, konnektörde mi, sensörde mi olduğu netleşmeden verilemez; marka, model ve orijinal/muadil parça tercihi fiyatı ciddi ölçüde değiştirir.

Ankara Ticaret Odası'nın 30 Nisan 2026 tarihinde onaylanan 2026 yılı Oto Tamir İşçilik Azami Fiyat Tarifesi'nde SRS'e özel bir kalem (saat yayı, sensör ya da airbag modülü işçiliği) ayrıca listelenmemiştir; ama sürecin ilk adımına karşılık gelen "Bilgisayar Arıza Tespiti" kalemi düşük/orta segmentte ve hafif ticaride 1.850 TL, üst segment/SUV'de 2.250 TL olarak belirlenmiştir. Beyin değişimi gerektiren durumlarda devreye giren "Beyin Programlanması" kalemi ise tüm segmentlerde 11.500 TL'dir. Bu rakamlar yalnızca Ankara ili için geçerli azami işçilik tavanlarıdır, KDV içermez ve yalnızca işçiliktir; saat yayı, sensör ya da modülün parça bedelini kapsamaz. Kesin toplam tutar için markanıza özel yetkili servisten ya da SRS deneyimi olan bir oto elektrikçisinden kod okunduktan sonra yazılı teklif almanız en sağlıklısıdır.

Sık Sorulan Sorular

B0001 kodu çıktı, aracı sürebilir miyim? Evet, motoru, freni ve direksiyonu etkilemez, aracı sürebilirsiniz. Ama sürücü hava yastığının 1. kademesi devre dışı kaldığı için bir kazada koruma azalmış olabilir; vakit kaybetmeden SRS deneyimi olan bir servise gidin.

B0001 ve B0002 aynı anda çıktı, tek bir arıza mı bunun sebebi? Yüksek ihtimalle evet: her iki devre de direksiyon içindeki saat yayından geçtiği için, saat yayı koptuğunda ikisi birden etkilenebilir. Kesin teşhis için servis ölçüm yapmalı.

B0010 varken yolcu koltuğuna kimse oturmasa fark eder mi? Hayır, kod koltuk boşken de kalıcıdır; kaydedilmiş bir devre arızasıdır, o an koltukta biri olup olmamasıyla silinmez.

B0100 kodu hava yastığının patlamayacağı anlamına mı gelir? Doğrudan değil; B0100 çarpışma şiddetini ölçen sensörle ilgilidir, ateşleme devresiyle değil. Ama beyin çarpışma verisini doğru alamazsa hangi kademenin ne zaman ateşleneceği kararı da güvenilmez hale gelir.

Kodu silip ışığı söndürsem sorun biter mi? Hayır. Kök neden (kopuk kablo, arızalı sensör, yıpranmış saat yayı) yerinde durduğu sürece ışık kısa sürede geri gelir; bu arada sistem güvenlik amacıyla kilitli kalmaya devam edebilir.