Reklam Kurulu: İlanda 111 TL Yazıp 5-6 Bin TL İsteyen Yedek Parça Satıcısına 1.083.706 TL Ceza, Kaza ve Tazminat Reklamlarına Durdurma

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, ilanda 111 TL gösterip ürünü almak isteyenlerden 5.000 ve 6.000 TL isteyen bir otomobil yedek parça satıcısına 1.083.706 TL idari para cezası ve reklamları durdurma cezası verdi. Aynı toplantıda, kaza sonrası danışmanlık ve tazminat tanıtımı yapan iki sosyal medya hesabının reklamlarına da durdurma cezası verildi; bu iki dosyada para cezası yok. Kararlar 10 Eylül 2026 tarihli 373 sayılı toplantıda alındı, basın bülteni 5 Kasım'da yayımlandı. Bülten, kararların kesinleşip kesinleşmediğini yazmıyor.

111 TL'lik ilanda ne tespit edildi?

Bültene göre Samsun Ticaret İl Müdürlüğü'nün 7 Ocak 2026 tarihli denetiminde, bir şahıs işletmesinin bir ilan sitesindeki klima kompresörü ilanında fiyat 111 TL görünürken, ürünü almak isteyen tüketicilerden farklı tarihlerde 5.000 TL ve 6.000 TL istendiği belirlendi. Sitenin 26 Ocak görünümünde de aynı satıcının çeşitli otomobil yedek parçaları 111 TL gösteriliyordu.

Kurul hangi gerekçeyle ceza verdi?

İşletme, iddialara cevap alınması için gönderilen 28 Mart 2026 tarihli Bakanlık yazısına cevap vermedi. Kurul bu nedenle tanıtımlardaki hususların, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin "İspat külfeti" başlıklı 9. maddesi gereğince ispatlanamadığını değerlendirdi. Bakanlığın Reklam Kurulu sayfası da reklam verenlerin iddialarının doğruluğunu ispatla yükümlü olduğunu belirtiyor.

Bülten tanıtımları yönetmeliğin 7/1, 7/2, 7/3, 7/4, 7/5-ç, 9/1, 9/5, 13/1, 13/2 ve 32/1. maddeleri ile 6502 sayılı Kanun'un 61. maddesine aykırı buluyor; cezalar kanunun 63. ve 77/12. maddelerine dayanıyor. Tutarın gerekçesini ve 77/12'nin hangi bendinin uygulandığını bülten yazmıyor.

Kurul benzer bir dosyaya daha önce baktı mı?

Evet. 13 Ağustos'taki 372 sayılı toplantıda 7 Ekim 2025 tarihli bir yedek parça ilanında 227 TL yazılmış, yazışmada 3.500 TL istenmişti. Karar 863.580 TL idari para ve durdurmaydı; 30 Eylül'de yazmıştık. Bültenler iki tutar arasındaki farkı açıklamıyor.

İkinci el taşıt ilanlarındaki Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) cezaları bu bültende yer almıyor; Bakanlığın ayrı duyurusunu 20 Ekim'de yazmıştık.

Kaza ve tazminat reklamlarında sorun neydi?

Kurula göre hukuki ihtilaflarda mütalaa vermek, dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek ve bu işlere ait evrakı düzenlemek gibi işler, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca yalnız avukatlarca yapılabilir. Kurul, iki hesabın tanıtımlarında bu işlerin yürütüldüğünün ifade edildiğini, muhatabın ise bu alanda yetkisi bulunmadığını değerlendirdi.

Karar, araç sahibinin kendi başvurusunu etkiliyor mu?

Bültende bu yönde bir hüküm yok: kararlar iki hesabın reklamları hakkında, araç sahibinin kendi değer kaybı ya da sigorta başvurusundan söz etmiyor. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren trafik sigortası genel şartları değişikliğine göre araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul ediliyor.

SEDDK'nın 2026/21 sayılı genelgesi Ortak Hasar İhbar Merkezi'ni kuruyor; 2026/22 sayılı genelgesi de 1 Eylül 2026'dan itibaren trafik ve kasko hasar başvurularının şirketlerin kendi kanallarına ek olarak bu merkez üzerinden de alınmasını düzenliyor. Telefonla yapılacak başvuruların hattı Alo 193. Aynı genelgeye göre bu kanaldan gelen başvuruda şirket, başvuru sahibine araç hasarıyla birlikte değer kaybı hesabının da yapılacağını ve tazminat alacağının 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun ek 6. maddesinde sayılanlar dışında yetkisiz kişilerce takip ve tahsil edilemeyeceğini bildirmekle yükümlü. Bu genel bir kuraldır; genelge iki hesabı anmıyor.

Sıkça sorulan sorular

111 TL yazan ürünü alıcı 111 TL'ye alabilecek mi? Bülten bu konuda hüküm içermiyor: karar reklam hakkında, alıcıya satış ya da ödeme yapılmasına dair bir kayıt yok.

Benzer bir ilan için nereye başvurulur? Bakanlığın sayfasına göre tüketiciler Reklam Kurulu Başkanlığı'na yazılı olarak ya da e-Devlet üzerinden başvurabiliyor; başvuruda reklamın yayınlandığı mecra ve tarih yazılıyor, görüntüsünü başvuru sahibi sağlıyor. Ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve adres içermeyen başvuru değerlendirilmiyor. Bu dosyadaki tespit mesajlaşma kaydı ve sitenin tarihli görünümü üzerinden yapıldı; ilanın ekran görüntüsü ile yazışmayı saklamak bu yüzden işe yarar.

Görseller: Ikiwaner / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0); Gambiya'da çıkma parça dükkânı, temsilî.