Sosyal Medyada EİDS'ye Aykırı Taşıt ve Emlak İlanına Ceza: 70 İşletmeye 7 Milyon TL, Meta'ya 20, TikTok'a 4 Milyon TL

Ticaret Bakanlığı, Instagram, Facebook ve TikTok'ta mevzuata aykırı ilan paylaştığı tespit edilen 70 emlak ve oto galeri işletmesine toplam 7 milyon TL idari para cezası uygulandığını 19 Ekim 2026'da duyurdu. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'ne (EİDS) entegre olmadığı ve kimlik ile yetki doğrulama yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen Meta Platforms İstanbul'a 20 milyon TL, TikTok İstanbul'a 4 milyon TL ceza verildi. İkinci el araç alan ya da satan için özü şu: Bakanlığa göre sosyal medyadaki bir taşıt paylaşımında EİDS üzerinden doğrulanmış ilanın bağlantısı ve fiyat bulunmalı, fotoğraf ve video da o ilandaki araca ait olmalı.

Cezalar ne kadar, hangi dönemi kapsıyor?

Bakanlık 70 işletmenin kaçının emlakçı, kaçının oto galeri olduğunu ayrıca vermedi.

Bakanlık 22 Ağustos 2026'da 42 emlak ve 40 galeri işletmesine, her birine 100 bin TL olmak üzere toplam 8,2 milyon TL ceza açıklamıştı. Bu 82 işletmeyle 19 Ekim duyurusundaki 70 işletme toplandığında Bakanlığın verdiği 152 işletme ve 15,2 milyon TL'ye ulaşılıyor.

EİDS nedir, sosyal medyadaki araç ilanından ne istiyor?

Bakanlığın 18 Haziran 2025 tarihli açıklamasına göre ilan platformlarındaki taşıt ilanlarında kimlik doğrulaması 1 Kasım 2023'ten beri EİDS üzerinden yapılıyor. Yetki doğrulaması 7 Nisan 2025'te model yılı 2023, 2024 ve 2025 olan taşıtlarla başladı, 16 Haziran 2025'ten itibaren tüm taşıt ilanlarında zorunlu. Böylece taşıt ilanını yalnız taşıt sahibi, birinci ve ikinci derece kan hısımları veya eşi ya da sahibinin yetkilendirdiği yetki belgeli galeri verebiliyor.

Bakanlık 19 Ekim açıklamasında bu zorunluluğun Instagram, Facebook, WhatsApp ve TikTok dahil elektronik ortamda yayımlanan taşınmaz ve taşıt ilanlarını kapsadığını belirtti. Açıklamaya göre sosyal medya paylaşımında:

• Fotoğraf, video ve açıklama kullanılacaksa EİDS üzerinden doğrulanmış ilanın bağlantısı paylaşılmalı,
• Görsel ve açıklamalar doğrulanmış ilandaki taşıta ait olmalı,
• Paylaşımda taşıtın fiyatı da bulunmalı.

Galerinin ilanında hangi bilgiler olmalı, fiyat şartı yeni mi?

Galeri ilanı için yeni değil. Bakanlık 22 Ağustos'ta da paylaşımlarda ilan fiyatına "mutlaka" yer verilmesini istemiş, ilanda zorunlu bilgilerin Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'te belirlendiğini hatırlatmıştı.

Yönetmeliğin (Resmî Gazete, 27 Ağustos 2024) 21. maddesi, işletmelerin ilan verirken yetki belgesi numarasına, belgedeki işletme adına ve 20. maddedeki tanıtım kartı bilgilerine güncel olarak yer vermesini istiyor. Yönetmelikte o tarihten bu yana yapılan üç değişiklik (Aralık 2024, Aralık 2025, Nisan 2026) bu iki maddeye dokunmadı.

Meta ve TikTok neden ceza aldı?

Bakanlığa göre iki şirket EİDS'ye entegre olmadığı ve kimlik ile yetki doğrulama yükümlülüklerini yerine getirmediği için cezalandırıldı. Açıklama cezanın dayandığı maddeyi belirtmiyor; cezayı taşıt ve taşınmaz ilanı diye ayırmıyor, Meta'ya uygulanan 36,2 milyon TL'lik toplamın dökümünü de vermiyor.

Yönetmelik taşıt ilanı yayımlayan platformlardan ne istiyor?

Yönetmeliğin 22. maddesi, başkalarına ait taşıtların satış ilanlarına elektronik ortam sağlayan platformların yükümlülüklerini sayıyor: galerinin yetki belgesini kontrol etmek, ilan verenin kimlik ve telefon bilgisini doğrulamak, ilandaki taşıtın ilan verene ait olduğunu ya da ilan verenin yetkilendirildiğini ilan yayımlanmadan önce Bakanlığın elektronik sistemleri üzerinden doğrulamak.

Haziran'dan bu yana ne değişti?

Alıcı ve satıcı nelere dikkat etmeli?

Bakanlık Haziran'da, var olmayan taşıtın pazarlanması, yetkisiz kişilerce satış ve kapora dolandırıcılığına karşı sosyal medyadaki doğrulanmamış ilanlara itibar edilmemesini istemişti. Açıklamalar ve yönetmelik birlikte okunduğunda:

• Bağlantı ve görsel: Paylaşım doğrulanmış ilana götürmeli; fotoğraf ve video o ilandaki araçla aynı olmalı.
• Satıcının adı: 22. maddeye göre ilan platformu, gerçek kişi ilan verenin tam adını ve soyadını (ya da tam adını ve soyadının baş harflerini), şirketin ise tescilli unvanını göstermekle yükümlü.
• Fiyat ve yetki belgesi numarası: Galerinin ilanında ikisi de bulunmalı. Yetki belgesi, Bakanlığın İETTS sorgu sayfasında belge numarası ya da işletme unvanıyla sorgulanabiliyor.
• Ödeme: 26. maddeye göre ikinci el taşıt bedelinin bir kısmı ya da tamamı nakit, havale veya EFT ile ödenecekse bedel, mülkiyet ile paranın aynı anda el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir.
• Ekspertiz: 16. maddeye göre galeri, model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 kilometrenin altındaki otomobil ile hafif ticari taşıtı satmadan önceki 10 gün içinde ekspertiz raporu almak zorunda (TSE belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan iller hariç). EİDS kimliği ve yetkiyi doğruluyor, aracın teknik durumunu değil; bağımsız kontrol için oto ekspertiz işletmelerine bakılabilir.
• Şikâyet: 22. madde, ilan platformlarının ilanlara ilişkin şikâyetler için internet üzerinden ve telefonla ulaşılabilen müşteri hizmeti sunmasını istiyor.

Aracını galeri aracılığıyla satacak kişi için Bakanlık Şubat 2025'te, taşıt sahibinin galeriyi ilan vermesi için e-Devlet Kapısı'ndaki yetkilendirme ekranından yetkilendireceğini açıklamıştı.

Sıkça sorulan sorular

Sosyal medyada araç ilanı paylaşmak yasak mı? Hayır. Bakanlığa göre fotoğraf, video ve açıklama, EİDS üzerinden doğrulanmış ilanın bağlantısı paylaşılır ve görseller o taşıta ait olursa kullanılabilir; paylaşımda fiyat da bulunmalı.

Cezalar yalnız oto galerilere mi kesildi? Hayır. 7 milyon TL 70 emlak ve oto galeri işletmesine birlikte uygulandı; Bakanlık galeri sayısını ayrıca vermedi. Ağustos'taki 82 işletmenin 40'ı galeriydi.

Meta ve TikTok'a ne kadar ceza verildi? Bu duyuruda Meta Platforms İstanbul'a 20 milyon TL, TikTok İstanbul'a 4 milyon TL. Meta'ya bu kapsamda uygulanan toplam ceza 36,2 milyon TL.

Galeri ilanında fiyat zorunlu mu? Evet. Yönetmeliğin 21. maddesi, satış fiyatını da içeren tanıtım kartı bilgilerini ilanda istiyor; Bakanlık sosyal medya paylaşımı için de fiyat şartını vurguladı.

Görseller: John Phelan / Wikimedia Commons (CC BY 4.0).