ABD'nin Ford'a Çin Uyarısı: Ford Otosan'ı İlgilendiriyor mu?

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, 8 Eylül 2026'da yaptığı açıklamayla Ford Motor Company CEO'su Jim Farley'e gönderdiği bir mektubu kamuoyuyla paylaştı. Mektupta Duffy, Ford'u Çinli ortaklarıyla kurduğu üç bağlantı yüzünden eleştirdi: Michigan'daki batarya fabrikasında Çinli CATL'den alınan lisanslı teknoloji, İspanya'nın Valencia kentindeki fabrikada Çinli Geely ile kurulan ortak üretim planı ve Lincoln markasının bazı modellerinin 2030'a kadar Çin'den ithal edilmeye devam edilecek olması. Ford aynı gün sert bir yanıt yayımlayarak Bakanlığın iddialarını "manşet avcılığı" olarak nitelendirdi. Türk okuyucu için asıl soru, bu ABD içi anlaşmazlığın Ford'un Türkiye ortağı Ford Otosan'ın Kocaeli ve Eskişehir'deki üretimine, ihracatına sıçrayıp sıçramayacağı. Kısa yanıt: Mektupta adı geçen üç bağlantının hiçbiri Ford Otosan'ın tesisleri veya ürünleriyle ilgili değil.

Bakan Duffy'nin mektubunda tam olarak ne yazıyor?

ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın resmî açıklamasına göre Duffy, bir şirketin stratejik rakiplere olan operasyonel bağımlılığını kasıtlı olarak derinleştirmesinin güvenilir bir ortak olma gerekliliğiyle bağdaşmadığını yazdı. Bakanlığın açıklamasında Duffy'nin şu sözlerine yer verildi: "When a company intentionally chooses to deepen operational dependencies on strategic competitors, it fails to act as the reliable partner the American public and this DOT require" (Bir şirket stratejik rakiplere olan operasyonel bağımlılığını kasıtlı olarak derinleştirdiğinde, Amerikan halkının ve bu Bakanlığın beklediği güvenilir ortak rolünü oynayamaz).

Mektup üç somut gerekçe sıralıyor: Marshall, Michigan'daki BlueOval Battery Park tesisinde kullanılan CATL lisanslı teknolojisi (CATL, ABD Savaş Bakanlığı'nın yasaklı şirketler listesinde yer alıyor), Geely ile Valencia'daki ortak üretim planı ve Lincoln'ün bazı modellerinin 2030'a kadar Çin'den ithal edilmeye devam edilecek olması.

Ford'un yanıtı ne oldu?

Ford, Bakanlığın mektubuna kendi kurumsal web sitesi üzerinden yanıt verdi ve iddiaları tek tek çürütmeye çalıştı. Şirketin açıklamasında mektup şöyle nitelendirildi: "a wrongheaded attempt to capture headlines at the expense of a company that has done more for American manufacturing than virtually any other in the nation's history" (Amerikan imalatına, ülke tarihinde neredeyse her şirketten daha fazla katkı sağlamış bir şirketin pahasına manşet avcılığı yapan yanlış yönlü bir girişim).

Ford, CATL anlaşmasının "ortak girişim ya da yabancı sahipli bir üretim tesisi değil, sınırlı bir teknoloji lisanslama ve hizmet anlaşması" olduğunu; Michigan'daki BlueOval Battery Park tesisinin Ford'a ait olduğunu, Ford tarafından işletildiğini ve yaklaşık 1.700 kişiyi istihdam ettiğini açıkladı. Lincoln konusunda ise ABD'ye üretim taşıma taahhüdünü yinelediğini, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in bu adımı zaten desteklediğini hatırlattı.

Duffy'nin üç iddiası ile Ford'un yanıtı nasıl örtüşüyor?

Ford Otosan bu tartışmanın neresinde?

Mektupta adı geçen üç bağlantının hiçbiri Ford Otosan ile ilgili değil. CATL lisansı ABD'deki Marshall, Michigan tesisine; Geely ortaklığı İspanya'nın Valencia fabrikasına (Ford İle Geely İspanya'da Ortaklık Kurdu: Türkiye Bu Yarışın Neresinde? haberimizde bu ortaklığın kuruluş detaylarını işlemiştik); Lincoln tartışması ise yalnızca ABD pazarına özgü. Ford Otosan, Ford Motor Company ile Koç Holding'in ortak girişimi olarak Kocaeli'deki Gölcük ve Yeniköy fabrikalarıyla Eskişehir'deki İnönü fabrikasında yalnızca Ford markalı ticari ve binek araçlar (Transit ailesi, F-MAX kamyon) üretiyor; yeni nesil Courier ise Ekim 2023'ten beri Ford Otosan'ın Romanya'daki Craiova fabrikasında üretiliyor. Bu üretim hattında ne Lincoln, ne Geely ne de CATL bağlantılı bir model bulunuyor.

Ford Otosan'ın ihracatı risk altında mı?

Ford Otosan'ın kendi kurumsal verilerine göre şirket 2023 yılında 91 ülkeye 10,2 milyar dolarlık ihracat yaptı ve Türkiye'nin toplam ticari araç ihracatının %89'unu tek başına gerçekleştirdi. Bu rakamlar, ABD hükümeti ile Ford Motor Company arasındaki anlaşmazlıktan bağımsız; çünkü tartışma konusu tesisler ve modeller Ford Otosan'ın ürün gamında yer almıyor. Anlaşmazlığın orta vadede Ford'un küresel Çin stratejisini değiştirmesi hâlinde Ford Otosan'a dolaylı bir yansıması olup olmayacağı ise bugün itibarıyla öngörülebilir değil; bu konuda yeni bir gelişme olursa haberimizi güncelleyeceğiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ford Otosan Çinli bir şirketle ortak mı? Hayır. Ford Otosan, Ford Motor Company ile Koç Holding'in ortak girişimidir; Çinli bir şirketle üretim ortaklığı bulunmuyor.

CATL anlaşması ne anlama geliyor? Ford'a göre bu, Michigan'daki BlueOval Battery Park tesisinde kullanılan sınırlı bir teknoloji lisanslama ve hizmet sözleşmesi; ortak girişim ya da yabancı sahipli bir tesis değil.

Bu tartışma Ford Otosan'ın Türkiye'deki üretimini etkiler mi? Mektupta adı geçen üç bağlantı da (CATL, Geely, Lincoln) Ford Otosan'ın tesisleri veya ürünleriyle ilgili değil; bugüne kadar doğrudan bir etki bildirilmedi.

Lincoln Türkiye'de satılıyor mu? Lincoln Türkiye pazarında resmî olarak konumlanmıyor.

Duffy'nin mektubu resmî bir yaptırım mı? Hayır. Mektup bir uyarı ve eleştiri niteliğinde; şu ana kadar Ford'a yönelik bağlayıcı bir yasal yaptırım ya da düzenleme açıklanmadı.

Görseller: Eduard Khairullin / Wikimedia Commons (CC BY 4.0).