Ford İle Geely İspanya'da Ortaklık Kurdu: Türkiye Bu Yarışın Neresinde?

Ford Motor Company ile Çinli otomotiv devi Geely Auto, 23 Temmuz 2026'da İspanya'nın Valencia kentinde ortak bir üretim şirketi kurduklarını resmen açıkladı. Ford'un yüzde 66, Geely'nin yüzde 34 hisseyle ortak olduğu girişim, Ford'un mevcut Valencia fabrikasında kurulacak; 2027'nin ilk yarısında faaliyete geçmesi, ilk araçların ise 2028'de üretim hattından çıkması planlanıyor. Haberin Türkiye'yi ilgilendiren yanı, resmi açıklamada Türkiye'nin hiç geçmemesi: Ford'un Türkiye ortağı Ford Otosan bu anlaşmada yok — üstelik bu, Türkiye'nin kendi Çin yatırımı girişiminin (BYD'nin Manisa fabrikası) askıya alındığı bir döneme denk geliyor.

Ford-Geely ortaklığı ne üretecek, ne zaman?

Geely'nin resmi basın bültenine göre, Valencia'daki ortak girişim Ford için üç, Geely için iki yeni model üretecek; üretim 2028'de başlayacak, JV ise 2027'nin ilk yarısında resmen faaliyete geçecek. Geely'nin kendi açıklamasında araç tipi veya model ismi belirtilmiyor — yalnızca model sayısı veriliyor.

Motor1 Türkiye'nin aktardığına göre ise Ford tarafında küçültülmüş bir Bronco ailesi üyesinin ve iki markanın birlikte geliştirdiği yeni bir crossover'ın; Geely tarafında ise iki elektrikli SUV modelinin üretilmesi bekleniyor. Bu detaylar Geely'nin resmi metninde yok, Motor1'in kendi değerlendirmesi.

Valencia fabrikası halen Ford Kuga üretimine devam ediyor; yeni ortaklık bu üretimin yerini almıyor, yanına ekleniyor. Ford Avrupa Başkanı Jim Baumbick, fabrikanın "neredeyse 50 yıldır" markanın en sevilen modellerini ürettiğini, şimdi ekibin "geleceği inşa edeceğini" söyledi.

Bu yatırım neden İspanya'ya gitti, Türkiye'ye değil?

Avrupa Birliği, Çin'de üretilen elektrikli araçlara yüzde 18,8'e varan ek gümrük vergisi uyguluyor; Geely bu duvarı aşmanın yolunun AB sınırları içinde üretim yapmaktan geçtiğini görmüş durumda. Ford'un Valencia'daki atıl kapasitesi bu ortaklık için hazır bir zemin sundu.

Timeturk'te yayımlanan bir değerlendirmede sorulan soru şu: Türkiye de AB ile Gümrük Birliği üyesi, Ford Otosan gibi güçlü bir sanayi altyapısına sahip — peki bu yatırım neden buraya gelmedi? Bunun resmi bir yanıtı yok; ne Ford ne Geely, Türkiye'yi neden değerlendirmediğine dair açıklama yaptı. Bu, bir yorum kaynağının sorduğu soru — doğrulanmış, resmi bir gerekçe değil.

Türkiye'nin kendi Çin yatırımı ne durumda? BYD örneği

Türkiye'nin Çinli üreticileri çekme girişimi tam bu dönemde tökezliyor. BYD, 8 Temmuz 2024'te Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da katıldığı bir törenle Manisa'da 1 milyar dolarlık, yıllık 150 bin araç kapasiteli bir fabrika kuracağını taahhüt etmiş; karşılığında fabrika tamamlanana kadar ithal edeceği araçlar için yüzde 40'lık ek gümrük vergisinden muaf tutulmuştu. 2026 ortasında BYD, yatırımı resmen askıya aldığını duyurdu. BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Habertürk'ün aktardığı 10 Haziran 2026 tarihli Reuters röportajında "şu anda bir numaralı önceliğimiz Macaristan" dedi; BYD'nin Macaristan'ın Szeged kentindeki fabrikasının 2026'nın son çeyreğinde üretime başlaması planlanıyor.

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, kamunun hak ve menfaatlerinin teminat altına alındığını açıkladı; teşviklerin iptali, alınan vergi muafiyetinin gecikme faiziyle geri tahsili ve tahsis edilen OSB arazisinin geri alınması gündemde. Memurlar.net'in derlediği verilere göre, BYD 2025'te Türkiye'de 45.537 araç sattı — yaklaşık 1,5 milyar dolarlık bir hacim.

Ford Otosan bu ortaklıktan etkileniyor mu?

Hayır, en azından şimdilik değil. Ford Otosan'ın kendi basın kitine göre, şirket Kocaeli'deki tesislerinde zaten 20,5 milyar TL'lik (yaklaşık 2 milyar avro) bir elektrikli/bağlantılı ticari araç yatırımını yürütüyor. Bu yatırımla ticari araç üretim kapasitesinin 650 bin adede, batarya montaj kapasitesinin 130 bin adede çıkması, istihdamın 15 bin kişiye ulaşması ve tesisin 2026'da tamamlanması hedefleniyor; kapsamda E-Transit, yeni nesil Transit Custom ve Volkswagen'in bir ton sınıfı ticari aracı var. Ancak Valencia'daki yeni ortaklık binek otomobil ve crossover segmentinde; Ford Otosan'ın odaklandığı ticari araç segmentiyle doğrudan çakışmıyor. Bu yüzden "Ford Otosan'ın elinden kaçan yatırım" demek yanıltıcı olur — iki yatırım farklı segmentlerde.

Valencia (Ford-Geely) ile Manisa (BYD) yatırımlarının karşılaştırması

Sıkça Sorulan Sorular

Ford-Geely ortaklığı Türkiye'yi kapsıyor mu? Hayır. Resmi açıklamalarda Türkiye'ye veya Ford Otosan'a hiçbir atıf yok; üretim tamamen İspanya'nın Valencia kentinde yapılacak.

Valencia'da üretilecek araçlar Türkiye'de satılacak mı? Henüz açıklanmadı. Ford'un mevcut ürün gamı düşünüldüğünde bazı modellerin Türkiye pazarına gelmesi olası, ama resmi bir teyit yok.

BYD'nin Manisa fabrikası tamamen iptal mi edildi? Hayır. Şirket yatırımı "askıya aldığını" açıkladı ve önceliğin Macaristan olduğunu söyledi; kesin iptal ya da yeniden başlama tarihi belirtilmedi.

Ford Otosan'ın Türkiye'deki mevcut yatırımları bu gelişmeden etkileniyor mu? Hayır. Kocaeli'deki elektrikli ticari araç yatırımı bu ortaklıktan bağımsız şekilde sürüyor.

Çinli üreticiler neden AB içinde üretim yapmak istiyor? AB'nin Çin menşeli elektrikli araçlara uyguladığı yüzde 18,8'e varan ek gümrük vergisinden kaçınmak için.