Sıfır Araçta Fabrikadan Gelen Kusur: Haklarınız, Süreler ve Yargıtay'ın 2026 Kararları

Sıfır aldığınız araçta fabrikadan gelen bir kusur çıktıysa, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun size dört seçenek tanır: aracı iade edip parayı geri almak, bedelden indirim, ücretsiz onarım ya da aracın ayıpsız bir benzeriyle (misliyle) değiştirilmesi. Satıcının bu kusurdan sorumluluğu, kural olarak teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına bağlıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2 Nisan 2026 tarihli kararında, bilirkişilerin teslimden önce "boya prosesinden kaynaklanan hatalar" nedeniyle oluştuğunu tespit ettiği tavan boyası kusurunu gizli ayıp saymış ve aracın misliyle değiştirilmesine dair kararı onamıştır. Ancak aynı daire 2026'da, kusurun aracın kullanımını etkilemediği iki dosyada değişimi orantısız bulup kararları bozmuştur. Bu üç kararın gerekçelerinde öne çıkan, kusurun "boya" olması değil; bilirkişi raporunun ortaya koyduğu kusurun niteliği, kullanıma etkisi ve aracın durumudur.

Önemli: Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi aracınızla ilgili somut bir uyuşmazlıkta bir avukata ya da tüketici hakem heyetine danışın; kusurun kaynağı konusunda mahkemenin veya hakem heyetinin görevlendirdiği bilirkişinin raporu önemli bir delildir; son kararı mahkeme ya da hakem heyeti verir.

Fabrikadan gelen kusur hukuken "ayıp" mı sayılır?

Evet, şartları varsa sayılır. 6502 sayılı Kanun'un 8. maddesi ayıplı malı, teslim anında "objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan" mal diye tanımlar. Aynı maddenin ikinci fıkrası, tüketicinin "makul olarak beklediği faydaları azaltan" maddi veya ekonomik eksiklikleri de ayıp sayar. Sıfır bir aracın boyasında üretimden gelen bir kusur bu tanımın içine girebilir.

"Gizli ayıp" ifadesi 6502 sayılı Kanun'un metninde geçmez; mahkeme kararlarında, teslim sırasında sıradan bir incelemeyle fark edilemeyen kusuru anlatmak için kullanılır. 2 Nisan 2026 kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi, kusurun "normal bir kullanıcı tarafından aracın satın alınması aşamasında basit bir muayene ile anlaşılmasının mümkün olmadığı" tespitine dayanmıştır.

Bu ayrım önemlidir, çünkü Kanun'un 10. maddesine göre tüketici, sözleşme kurulurken ayıptan haberdarsa ya da haberdar olması kendisinden bekleniyorsa sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz. Aynı maddenin ilk fıkrası da teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğunu kabul eder; bu durumda ayıbın olmadığını ispat yükü satıcıdadır.

Yargıtay'ın 2 Nisan 2026 kararında ne oldu?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin E. 2025/4689, K. 2026/1844 sayılı, 2 Nisan 2026 tarihli kararı, tavan boyası kusuru olan sıfır bir otomobille ilgilidir. Karar oy birliğiyle verilmiştir.

Olay: Araç sahibi, 2020 model bir binek otomobili 31 Ocak 2020 tarihli faturayla 246.975,36 TL'ye yetkili bayiden almış. Garanti süresi içinde aracın tavanında boya kabarması çıkmış. Yetkili servis, sorunun dış etkenlerden kaynaklandığını söyleyerek talebi kabul etmemiş. Bayi tarafı savunmasında kuş pisliğinin zamanında temizlenmemesini kullanım kusuru olarak öne sürmüş. Araç sahibi arabulucuya başvurmuş, anlaşma çıkmayınca İzmir 8. Tüketici Mahkemesi'nde dava açmış.

Bilirkişi ne buldu: Mahkemenin aldığı bilirkişi raporlarına göre tavan boyasındaki kusurlar, araç tüketiciye teslim edilmeden önce boya prosesinden kaynaklanan hatalar nedeniyle oluşmuştu; kullanıcı ya da dış etken kaynaklı değildi. Yargıtay gerekçesinde bilirkişi heyetinin bir otomotiv öğretim üyesi ile bir kimya yüksek mühendisinden oluştuğunu ve incelemenin boya kalınlık test cihazıyla yapıldığını özellikle belirtmiştir.

Mahkemeler neye karar verdi: İlk derece mahkemesi, değer düşüklüğü, finansman koşulları ve paranın satın alma gücündeki değişim birlikte düşünüldüğünde sözleşmeden dönmenin ya da bedel indiriminin tüketicinin zararını karşılamayacağını, misliyle değişimin hakkaniyete uygun olduğunu kabul etti. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi aynı sonuca vardı; yalnızca aracın üzerindeki tüm kısıtlamalardan (rehin, haciz gibi kayıtlardan) arındırılarak teslim edilmesi şartını hükme ekledi.

Yargıtay'ın gerekçesi: Daire; ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğuna, bilirkişi heyetinin uzmanlığına, boya kalınlık ölçümüne, ayıbın zamanaşımı süresi içinde bildirildiğine, tüketicinin aracı mevcut ayıbıyla kabul etmeye zorlanamayacağına ve dosyada araçta hasar bulunmadığına dayanarak kararı onadı.

Dikkat çeken nokta şu: Davalı taraf temyizde kusurun tavanda 2-3 milimetrelik noktasal bir sorun olduğunu, aracın sorunsuz kullanıldığını ve keşif tarihinde 59.976 kilometrede olduğunu savunmuştu. Bu itirazlar sonucu değiştirmedi. Yine de bu karar, her boya kusurunda değişim hakkı doğduğu anlamına gelmez; aşağıdaki tablo bunu gösteriyor.

Aynı daire 2026'da hangi dosyalarda değişimi kabul etti, hangilerinde etmedi?

Yargıtay'ın karar arama sisteminde yayımlanan, 3. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli ve boya kusuru ya da üretimden kaynaklı arıza nedeniyle araç değişimi istenen dosyalara ait kararlarından bazıları:

Bu kararları yan yana koyunca görülen şu: Esasa girilen dosyaların gerekçelerinde "boya kusuru" etiketi değil; kusurun niteliği, kullanıma etkisi, aracın yaşı ve değişimin satıcıya getireceği yük tartılıyor. Kanun'un 11. maddesinin üçüncü fıkrası da orantısızlığı ölçerken şu ölçütleri sayar: malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici için sorun yaratıp yaratmayacağı.

Hangi haklarınız var ve kime karşı kullanırsınız?

6502 sayılı Kanun'un 11. maddesi dört seçimlik hak sayar. Satıcı, tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür; ancak onarım ya da değişim satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa tüketici sözleşmeden dönme veya bedel indirimi haklarından birine yönlendirilir.

Kanun'a göre onarım ve değişim taleplerinde satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur, yani birine ya da hepsine birden başvurabilirsiniz. Üretici veya ithalatçı, ayıbın araç piyasaya sürüldükten sonra doğduğunu ispatlarsa sorumlu tutulmaz (m.11/2). Seçimlik haklardan birinin yanında Türk Borçlar Kanunu'na göre tazminat da istenebilir (m.11/6).

Bir uyarı: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 3 Mart 2026 tarihli kararında (E. 2025/3934, K. 2026/1168), tüketicinin hangi hakkı seçtiğini "bir kez bildirmekle, seçim hakkını kullanmış olur ve artık tercihini değiştiremez" demiştir. Servise verdiğiniz dilekçede, hakem heyeti formunda ya da arabuluculukta hangi hakkı istediğinizi bilerek yazın.

Süreler: ne zamana kadar bildirmeli ve başvurmalısınız?

Kanun'un 12. maddesine göre, daha uzun bir süre kararlaştırılmamışsa ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile malın teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (m.12/3). Bunun dışında kalan süreler garanti ve servis mevzuatından gelir:

Garanti süresi yasal asgaridir; markanın verdiği daha uzun bir garanti varsa garanti belgenizde yazar. Azami tamir süresi, garanti içindeki arızalarda arızanın servise ya da satıcıya bildirildiği tarihte başlar. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin 10. maddesine göre bu bildirimi telefon, e-posta veya iadeli taahhütlü mektupla yapabilirsiniz; ancak uyuşmazlık çıkarsa bildirimi ispat yükü size aittir. Bu yüzden bildirimi yazılı ve tarihli yapmak işinizi kolaylaştırır.

Aynı arıza garanti içinde tekrar ederse ne olur?

Ücretsiz onarım hakkını kullandıysanız ve kusur geçmediyse, diğer haklara geçiş yolu açıktır. Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 9. maddesine göre aracın garanti süresi içinde tekrar arızalanması, azami tamir süresinin aşılması ya da tamirin mümkün olmadığının servis, satıcı, üretici veya ithalatçının raporuyla belirlenmesi hâlinde bedel iadesi, bedel indirimi veya imkân varsa misliyle değişim isteyebilirsiniz. Yönetmelik "satıcı, tüketicinin talebini reddedemez" der. Aynı kural Kanun'un 56. maddesinin üçüncü fıkrasında da yer alır.

İki noktaya dikkat edin. Birincisi, Yönetmelik burada bir arıza sayısı belirlemez; ölçüt "tekrar arızalanması"dır. İkincisi, değişim talebi bu durumda da orantısızlık denetimine tabidir (m.9/2). Yukarıdaki tablodaki 23 Mart 2026 tarihli karar bu duruma bir örnektir: Park hâlindeyken kendiliğinden yanan tavan lambaları ve ekran ışığı sorununu bilirkişi üretici kaynaklı ve onarılamaz bulmuş, Daire değişimi onamıştır.

Servis "kullanım hatası" ya da "dış etken" derse ne yapmalısınız?

Yazılı rapor isteyin. Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 11. maddesine göre arızada kullanım hatası olup olmadığı, yetkili servis tarafından azami tamir süresi içinde düzenlenen bir raporla belirlenmeli ve bu raporun bir nüshası tüketiciye verilmelidir. Bu rapora katılmıyorsanız, uyuşmazlığın parasal değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine bilirkişi tespiti talebiyle başvurabilirsiniz (m.11/3).

2 Nisan 2026 kararındaki dosyada servis "dış etken" demiş, bayi kuş pisliğini kullanım kusuru olarak öne sürmüştü; mahkemenin bilirkişisi ise kusuru boya prosesine bağladı. Servisin ilk değerlendirmesi son söz değildir, ama onu çürütmenin yolu sözle değil, teknik incelemeyle olur.

Kusuru nasıl belgelersiniz? Adım adım

1. Teslimde dikkatli bakın. Aracı gün ışığında, tavan dahil her panelden inceleyin. Gördüğünüz kusuru teslim belgesine yazdırın. Kanun'un 10. maddesine göre sözleşme kurulurken haberdar olduğunuz ayıp için sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz; 2 Nisan 2026 dosyasında da bayi, aracın "herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürülmeksizin" teslim alındığını savunmuştu.
2. Fark ettiğiniz gün kayıt altına alın. Kusurlu bölgenin tarihli fotoğrafını ve videosunu çekin, kilometreyi not edin. Kusur yayılıyorsa aralıklarla aynı açıdan tekrar çekin.
3. Yetkili servise yazılı bildirin. Servis, aracı teslim alırken şikâyetinizi ve talebinizi içeren bir belge düzenlemek zorundadır (Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m.11). Şikâyetin bu belgeye sizin cümlelerinizle yazıldığını kontrol edin; servis bu belgenin bir nüshasını size vermek zorundadır (m.10/3).
4. Ret gelirse raporu isteyin. "Kullanım hatası" ya da "dış etken" denirse, bunun yazılı raporunu talep edin (Garanti Belgesi Yönetmeliği m.11/2).
5. Bağımsız bir ekspertiz yaptırın. Boya kalınlık ölçümü, kusurlu bölgedeki boya katmanı hakkında ölçülebilir veri sağlar; 2 Nisan 2026 kararında Yargıtay, bilirkişinin bu cihazla inceleme yaptığını gerekçesinde saymıştır. Kendi bölgenizdeki ekspertiz firmalarını oto ekspertiz kategorimizden bulabilirsiniz. Bu rapor, mahkemenin ya da hakem heyetinin görevlendireceği bilirkişinin yerini tutmaz; ama başvurunuzu somut verilere dayandırır.
6. Kusurlu bölgeye dokunmayın. Dava ya da başvuru sürerken kusurlu yüzeyi başka bir yerde boyatmayın, pasta-cila ile kapatmayın; bilirkişinin inceleyeceği şey o yüzeydir. 3 Mart 2026 tarihli dosyada (K. 2026/1168) davalılar, aracın yetkisiz bir yerde boyanmış olabileceğini ve bunun araştırılması gerektiğini savunmuştu.
7. Sonradan yaptırdığınız işlemlerin faturasını saklayın. Seramik kaplama, boya koruma filmi gibi işlemler davalı tarafın savunmasında konu edilebilir; 13 Nisan 2026 tarihli dosyada (K. 2026/2139) davalı, seramik kaplamanın boyaya zarar vermiş olabileceğini öne sürmüştü. İşlemin ne zaman, kimde, hangi ürünle yapıldığını gösteren belge elinizde olsun.

Kusur giderildikten sonra ya da garanti dışında bir boya işi gerektiğinde usta seçimi için kaporta ve boya rehberimize bakabilirsiniz.

Hakem heyetine mi, mahkemeye mi gitmelisiniz? Arabuluculuk şart mı?

Bu, uyuşmazlığın parasal değerine bağlıdır. Kanun'un 68. maddesine göre belirli bir değerin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur, bu değerin üzerindekiler için hakem heyetine başvurulamaz. Sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir (m.68/4). Ticaret Bakanlığı'nın 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğine göre 2026 yılı başvurularında bu sınır 186.000 TL'dir; değeri bunun altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetleri görevlidir.

Araç değişimi istiyorsanız uyuşmazlığın değeri aracın bedelidir; bu bedel 186.000 TL'yi aşıyorsa yol tüketici mahkemesidir. 13 Nisan 2026 tarihli kararda (K. 2026/2139) Yargıtay, misliyle değişim istenseydi uyuşmazlık bedelinin araç bedeli olan 1.303.305,39 TL yazılması gerektiğini, oysa başvuruda 50.000 TL yazıldığını not etmiştir. O dosyada tüketici hakem heyetine talebini netleştirmeden "6502 SAYILI KANUNDA YER ALAN DİĞER TALEPLER" diyerek başvurmuş, başvuru reddedilmiş ve karara süresinde itiraz edilmediği için karar kesinleşmişti. Yargıtay, tüketicinin bu başvuruyla ücretsiz onarım hakkını kullanmış sayıldığını ve sonradan açılan değişim davasının dinlenemeyeceğini belirterek kararı bozdu.

Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 s. Kanun m.73/A). Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına itirazlar bu şartın dışındadır. Arabuluculuk anlaşmayla da anlaşmazlıkla da sonuçlansa, tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Kanun'da belirtilen sınır içinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (m.73/A-3). Tüketicilerin tüketici mahkemelerinde açtığı davalar ise harçtan muaftır (m.73/2).

Sık sorulan sorular

Aracı iki yıl kullandım, yine de değişim isteyebilir miyim? Zamanaşımı süresi dolmamışsa isteyebilirsiniz, ama sonuç kusurun niteliğine bağlıdır. 2 Nisan 2026 kararında davalı tarafın aktardığına göre araç yaklaşık iki yıl kullanılmış ve keşifte 59.976 kilometredeydi; değişim yine de onandı. Buna karşılık 3 Mart 2026 tarihli kararda değişim orantısız bulundu.

Kullandığım süre için benden bedel düşülür mü? 2 Nisan 2026 tarihli bir başka kararda (K. 2026/1833) Daire, davacının aracı, davalının da ödenen bedeli kullandığını belirterek kullanım bedelinin düşülmesi talebinin 6502 sayılı Kanun'un "özü ve ruhuna aykırı" olduğunu gerekçesine yazarak kararı onadı.

Bayi "üretici değiliz, bizi ilgilendirmez" diyor. Doğru mu? Hayır. Kanun'a göre ücretsiz onarım ve değişim taleplerinde satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur (m.11/2). Sözleşmeden dönme ve bedel indirimi ise satıcıya karşı kullanılır.

Araç serviste beklerken ikame araç verilir mi? Garanti kapsamındaki arıza 10 iş günü içinde giderilemezse, üretici veya ithalatçı tamir tamamlanana kadar benzer özellikte bir aracı kullanımınıza vermek zorundadır. İstemezseniz bu yükümlülük kalkar; bu yüzden talebinizi açıkça belirtin (Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m.14/4).

Hakem heyeti kararına itiraz etmezsem ne olur? Karar kesinleşir. Yargıtay 13 Nisan 2026 tarihli kararında (K. 2026/2139), süresinde itiraz edilmeyen hakem heyeti kararının aynı uyuşmazlık için yeniden mahkemeye başvurulmasını engellediğini belirtmiştir. İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (m.70/3).

Kaynaklar

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr) — m.8, 10, 11, 12, 56, 68, 70, 73, 73/A
• Garanti Belgesi Yönetmeliği, RG 13.06.2014, sayı 29029 (mevzuat.gov.tr) — m.6, 9, 10, 11 ve ek liste
• Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği, RG 13.06.2014, sayı 29029 (mevzuat.gov.tr) — m.10, 11, 14 ve ek liste
• Ticaret Bakanlığı, 6502 Sayılı Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ, RG 23.12.2025, sayı 33116
• Yargıtay Karar Arama — 3. Hukuk Dairesi kararları: E. 2025/4689 K. 2026/1844 (02.04.2026); E. 2025/4328 K. 2026/1833 (02.04.2026); E. 2025/4115 K. 2026/1251 (09.03.2026); E. 2025/4185 K. 2026/1492 (23.03.2026); E. 2025/5181 K. 2026/3245 (21.05.2026); E. 2025/3934 K. 2026/1168 (03.03.2026); E. 2025/4838 K. 2026/2138 (13.04.2026); E. 2026/1736 K. 2026/2139 (13.04.2026)

Görseller: Grey and red fairy / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).