Aracı Sel Suyu Bastıysa: Kontağı Açmayın, Önce Ne Yapmalı?

Aracınızı park hâlindeyken sel suyu bastıysa kontağı açmayın, marşa basmayın, butonla çalıştırmayı denemeyin. Su çekildikten ve yanına güvenle ulaşabildikten sonra suyun gövdede bıraktığı izi fotoğraflayın, aracı çalıştırmadan çekiciyle servise götürtün ve sigortanıza bildirin. Elektrikli ya da hibrit araçta turuncu yüksek gerilim kablolarına ve şarj soketine dokunmayın, aracı kapalı garaja koymayın. Aşağıdaki her adım üreticilerin ve kamu kurumlarının kendi belgelerine dayanıyor.

Bu rehberi, İstanbul'da 13 Ekim 2026 akşamı başlayan sağanak sürerken İBB Başkan Vekili Nuri Aslan'ın 14 Ekim'de AKOM'dan yaptığı açıklamada yurttaşlardan "mecbur kalmadıkça özel araçlarıyla yola çıkmamalarını" istediği günlerin ardından hazırladık; ama anlattıklarımız tek bir yağmura bağlı değil. Konumuz sürerken sudan geçmek değil, araç dururken suyun altında kalması.

Su basan arabanın kontağı neden açılmaz?

Çünkü su elektrik devrelerine girmiş olabilir; Toyota, kontağı açmayı bu devrelerdeki kısa devre ve yangın riskiyle ilişkilendirir. Şirketin Toyota ve Lexus araçları için acil müdahale ekiplerine yazdığı acil müdahale kılavuzu, suyla girişen elektrokimyasal tepkimeyle aşınan kablo ve devre kartlarının bir süre sonra kısa devre yapıp araç yangınına yol açabileceğini yazar ve bunu önlemek için su altında kalmış aracın kontağının ya da güç düğmesinin ACC veya ON konumuna getirilmemesini ister.

Bu yalnız elektrikli araçlar için söylenmiş bir uyarı değil. Tesla'nın Türkçe "Su Altında Kalan Araç Kılavuzu" adımlarını, araç uzun süre su altında kaldığında "ister elektrikli araç ister içten yanmalı motorlu araç olsun" geçerli olarak verir ve açıkça "Yetkili bir mağaza inceleyene kadar aracı çalıştırmaya çalışmayın" der. ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) da sel mağdurlarına yönelik sayfasında aracı çalıştırmadan önce kapsamlı bir değerlendirme yapılmasının önemli olduğunu, çünkü görünmeyen hasar olabileceğini yazar.

Motor tarafında da bilinmeyen var. Toyota'nın bayilerine yönelik sel hasarı bülteni, su torpidonun alt kenarına kadar çıkmışsa motor yağında ve şanzıman yağında seviye ile kirlenme kontrolünü, ayrıca yakıt sisteminde kirlenme kontrolünü inceleme listesine koyar. Motora su girip girmediğini bu kontroller gösterir. Aynı bülten, araçta herhangi bir yerde su bulunursa ya da halı ıslaksa inceleme ve gereken onarımlar bitene kadar aracın çalıştırılmamasını teknisyenlere talimat olarak yazar.

Su çekildikten sonra ilk saatlerde hangi sırayla ne yapılır?

Önce kendi güvenliğiniz, sonra aracın kanıtı, sonra taşınması gelir. AFAD'ın sel rehberi, elektriğe kapılma riski nedeniyle eşyalarınızı kurtarmak adına da olsa suyla kaplı alanlara girmemenizi ister; Tesla'nın sayfası da adımları "araç suyun altından çıktığında ve erişim güvenli olduğunda" başlatır. Su hâlâ duruyorsa aracın yanına gitmek için beklemek doğru sıradır.

Erişim güvenli hâle geldiğinde, bu belgelerden derlediğimiz sıra şöyle:

Uzaktan bakın. Duman, ateş, sıcaklık ya da tıslama, patlama gibi bir ses varsa yaklaşmayın, kapıyı açmayın; uzaklaşıp 112'yi arayın.
Su izini fotoğraflayın. Gövdedeki, camdaki ve koltuktaki su çizgisini, aracın durduğu yeri ve plakayı çekin. Bu iz, Toyota'nın servis bülteninde inceleme seviyesini belirleyen ölçüdür (aşağıdaki tablo); sigorta işlemleri için de kanıttır.
Kontağı açmayın. Toyota'nın uyarısı yalnız ON konumunu değil, aksesuar konumu olan ACC'yi de kapsar; camı indirmek ya da radyoyu açmak için bile kontağı çevirmeyin.
Sigortanıza bildirin. Tesla'nın ifadesiyle "Aracınız kaza geçirmiş gibi hareket edin ve sigorta şirketinizle iletişime geçin."
Aracı çalıştırmadan, çekiciyle taşıtın.
Akü, teknisyenin işidir. Toyota bülteninde 12 V aküyü ayırmak ve hibritte yüksek gerilim servis fişini çıkarmak, yalıtkan eldivenle çalışan teknisyenin adımlarıdır; sel görmüş araçta sökülmüş bulunan akü de tam inceleme bitmeden yeniden bağlanmaz.

Su nereye kadar çıktı? Toyota'nın bülteni seviyeye göre neyi inceletir?

Toyota'nın sel hasarı bülteninde suyun ulaştığı en yüksek nokta, incelemenin ne kadar derine ineceğini belirler. Şirketin ABD'deki bayileri için yayımladığı, 2000-2018 model yılı Toyota modellerini kapsayan ve NHTSA arşivinde duran bülten (ilk sürüm 2012, güncelleme 2017) park hâlinde su basmış aracı beş seviyeye ayırır ve her seviye bir öncekinin bütün kontrollerini de kapsar. Seviye 4'teki bir araç, 1'den 4'e kadar bütün listeden geçer.

Tablo tuzlu su için yazılmış bir teknisyen belgesinden; sizin yapacağınız iş değil, servise "hangi seviyede inceleme yapıyorsunuz?" diye sorabilmeniz için burada. Başka markalarda liste farklı olabilir.

Seviye	Suyun ulaştığı yer	Servisin baktığı başlıca bölgeler (Toyota bülteni)
1	Jantın alt kenarına kadar	Jant yüzeyleri, lastik basınç sensörü ve sübabı, alt gövdeye su sıçraması
2	Aks merkez hizasına kadar	Fren diskleri, kaliperler, balatalar, el freni parçaları; tekerlek hız sensörleri ve soketleri; süspansiyon kolları, rotiller, direksiyon kutusu; marş motoru; egzoz boruları, susturucu, katalizör ve oksijen sensörü soketi; otomatik şanzıman, diferansiyel ve transfer yağında seviye ve kirlenme
3	Kapının alt kenarına ya da marşpiyelin üst hizasına kadar	Elektronik kontrol üniteleri, sensörler, hava yastıkları, kemer gergileri ve kablo demetleri; koltuk motorları ve ısıtıcıları; kapı kilitleri ve cam düğmeleri; hibritte yüksek gerilim bataryası ve bağlantıları; halı, döşeme ve koltukların sökülerek incelenmesi
4	Torpidonun alt kenarına kadar	Islanan bütün iç aksam; motor bölmesindeki bütün elektrik ve elektronik parçalar; motor yağı ve şanzıman yağında seviye ve kirlenme; yakıt sisteminde kirlenme
5	Torpidonun üst kenarına kadar	İç aksam ve gövde parçalarının tamamen sökülerek incelenmesi; tuzlu suya batan ya da tuzlu sudan zarar gören bütün parçaların değişimi

İki ayrıntı ölçümü değiştirir. Birincisi eğim: araç eğimli bir yerde suya gömüldüyse bülten, su çizgisinin en yüksek noktasının esas alınmasını ister. İkincisi halı: zeminde birikmiş su görünmese bile halı ıslaksa bülten kabine su girdiğinin varsayılmasını söyler. Kapı açıldığında su akmadı diye aracın içinin kuru kaldığını düşünmeyin; fotoğrafı bu yüzden halıdan ve koltuk altından da çekin.

Elektrik ve elektronikte asıl risk ne?

Asıl risk, suyun başlattığı aşınmanın bir süre sonra ortaya çıkabilmesidir. Toyota'nın bülteni elektrik ve elektronik parçaların, kablo demetleri dâhil, aşınmaya ve ardından arızaya özellikle açık olduğunu yazar. Aşınmanın doğurabileceği sorunları da sayar: hatalı güç dağıtımı ve aşırı akım, aşınmadan doğan yüksek direnç ve anormal ısınma nedeniyle yangın, hava yastığı ile kemer gergisinin istem dışı devreye girmesi.

NHTSA da sel hasarının bir aracın mekanizmalarını yıllarca etkileyebileceğini ve her zaman hemen sorun olarak ortaya çıkmayabileceğini belirtir. Pratikte bunun anlamı şu: araç servisten çıktıktan sonra da camlar, kilitler, göstergeler ya da farlar gibi elektrikli donanımda tekrarlayan bir tuhaflık görürseniz bunu sel kaydıyla birlikte servise ve sigortacıya iletin. Bir de takviye kablosu meselesi var: su görmüş aracı takviyeyle çalıştırmayı denemek de bir çalıştırma denemesidir ve Toyota, Tesla ve NHTSA'nın inceleme bitmeden çalıştırmama uyarısının dışında kalmaz.

Tatlı su ile tuzlu su arasında fark var mı?

Var, ama tatlı su "zararsız" demek değildir. Toyota'nın bülteni her türlü su basmasının zarar verebileceğini, tuzlu suyun ise aşındırıcı ve iletken yapısı yüzünden riski artırdığını yazar; tuz kalıntısı araç kuruduktan sonra da aşındırmaya devam eder. Tatlı suda kuruduktan sonra kalan aşınmanın bu kadar endişe verici olmadığını, ama her vakanın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ekler.

Bülten incelemenin üç değişkene göre yapılmasını ister: suyun seviyesi, suyun türü ve aracın suda kalma süresi. Servise giderken bu üç bilgiyi de hazır götürün: su nereye kadar çıktı, deniz suyu mu dere ya da yağmur suyu mu, araç kaç saat su içinde kaldı.

Bir de sağlık tarafı var. Toyota'nın bülteni teknisyenlere sel suyunun kirlenmiş olabileceğini hatırlatıp maske, yüz siperi, gözlük ve eldiven önerir. AFAD da kişisel hijyen önlemlerinizi (örneğin plastik çizme, plastik ve/veya lateks eldiven) almadan sel suyuyla temas etmiş hiçbir malzemeye dokunmamanızı ister. Aracın içindeki ıslak halıyı, paspası ya da çocuk koltuğunu çıplak elle boşaltmaya kalkışmayın.

Elektrikli ya da hibrit araç su altında kaldıysa neye dikkat edilir?

Üç şeye: yüksek gerilim parçalarına dokunmamak, aracı yapılardan ve başka araçlardan uzak tutmak, yalnız yetkili servise incelettirmek. NHTSA, elektrikli ve hibrit araçlar sayfasında bu araçların bataryalarının yüksek derecede aşındırıcı olduğunu ve durgun suya maruz kalmaması gerektiğini, su basmış araçlarda yüksek gerilim çarpması tehlikesinin yangına yol açabileceğini yazar.

Toyota'nın acil müdahale kılavuzu, kısmen ya da tamamen suya batmış Toyota ve Lexus hibrit, şarj edilebilir hibrit, elektrikli ve yakıt hücreli araçlarının metal gövdesinde yüksek gerilim bulunmadığını ve gövdeye dokunmanın güvenli olduğunu söyler. Aynı kılavuz turuncu yüksek gerilim kablolarına ya da yüksek gerilim bataryası gibi bileşenlere dokunmanın elektrik çarpmasına yol açabileceğini yazar. Kılavuz turuncu kabloların şarj soketine bağlı olduğunu ve şarj sırasında bu sokete yüksek gerilim geldiğini de belirtir. Yani bu kılavuza göre tehlike metal gövdeye dokunmakta değil, turuncu kabloları, yüksek gerilim bileşenlerini ya da şarj soketini kurcalamaktadır. Güvenli taraf şu: aracın elektrik sistemine hiçbir şekilde müdahale etmeyin.

Şarj sırasında su bastıysa sıra önemlidir. Toyota kılavuzu araç, şarj kablosu ya da şarj cihazı su içindeyse kabloyu çıkarmadan önce şarj cihazını besleyen elektrik hattının kesilmesini ister. O hattın şalterine sudan geçmeden ulaşamıyorsanız AFAD'ın uyarısı geçerlidir: elektriğe kapılma riski nedeniyle suyla kaplı alanlara girmeyin.

Hibritte inceleme kimin işi? Toyota'nın bülteni, hibrit bataryası ve bağlantıları dâhil yüksek gerilim parçalarını yalnız hibrit sertifikalı teknisyenin incelemesini ve değiştirmesini yazar. Tesla da aracı yetkili bir servis incelemeden çalıştırmamanızı ister. İncelemeyi yüksek gerilim sistemi için eğitim almış teknisyeni olan yetkili servise yaptırmak bu yüzden bir güvenlik meselesidir.

Su görmüş araç nerede bekletilmeli?

Açık, havadar bir yerde, yapılardan ve başka araçlardan uzakta. Bu uyarı yalnız elektrikli araçlar için değil: Toyota'nın acil müdahale kılavuzundaki bekletme kuralı su altında kalmış bütün Toyota ve Lexus araçları için yazılmış, Tesla'nın sayfası da adımlarını elektrikli ve içten yanmalı araçlar için birlikte veriyor. NHTSA'nın uyarısı ise lityum iyon bataryalı araçlara özgü.

Kaynak	Kapsam	Mesafe ve yer
Toyota acil müdahale kılavuzu	Su altında kalmış araç	İyi havalanan, diğer nesnelerden en az 15 metre uzak bir yer
Tesla Türkiye	Su altında kalan araç (elektrikli ya da içten yanmalı)	Yapılardan ya da diğer araçlar ve kişisel eşyalar gibi yanıcı maddelerden en az 15 m uzak
NHTSA	Lityum iyon bataryalı hasarlı araç	Garaja koymayın; evinize, başka bir yapıya, başka bir araca ya da yanıcı maddelere 50 fitten (yaklaşık 15 metre) yakın park etmeyin

Üç belge aynı mesafede buluşuyor. Apartmanın kapalı otoparkında su basmış bir aracın, su çekildikten sonra yine aynı otoparkta başka araçların arasında bekletilmesi bu kaynakların tarif ettiği koşulun tersidir; site ya da bina yönetimiyle konuşup aracın çekiciyle açık alana çıkarılmasını isteyin.

Aracı servise nasıl ve nereye götürmeli?

Çalıştırmadan, çekiciyle. Tesla'nın sayfası aracı güvenli şekilde nasıl çekeceğiniz ya da taşıyacağınız konusunda araç üreticinizin talimatlarına bakmanızı söyler ve kendi araçları için kullanım kılavuzundaki "Nakliyeci Talimatları" bölümünü gösterir. Başka markalarda da kılavuzun çekme bölümüne bakın. Çekiciyi çağırırken aracın sel gördüğünü, elektrikli ya da hibrit olduğunu baştan söyleyin.

Servise vardığınızda ilk sorular şunlar olmalı: hangi seviyede inceleme yapılacak (yukarıdaki tablo), motor ve şanzıman yağında su olup olmadığı ölçülecek mi, ıslanan kablo demetleri ve elektronik kontrol üniteleri ayrı ayrı kontrol edilecek mi, halı ve döşeme sökülecek mi. Toyota'nın bülteni ıslanan halı, koltuk, kapı döşemesi, konsol ve contaların değiştirilmesi ya da küf giderme işlemi gerekebileceğini yazar; gövdedeki basınç tahliye menfezlerinin sel sırasında kabine su alabileceğini ve gövdede su tutan çukur noktalar bulunduğunu da ekler.

Sigortanızın anlaşmalı servis ya da eksper şartı varsa önce onu öğrenin. Benzinli ya da dizel bir araçta yetkili servis dışında bir yere gidecekseniz elektrik ve mekaniği birlikte değerlendirebilecek bir atölye arayın; bölgenizdeki oto tamir servislerine ve oto elektrik ustalarına buradan bakabilirsiniz.

Sigortaya ne zaman ve nasıl bildirilir?

Erken; genel şartlara göre en geç beş iş günü içinde. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B.1.1 maddesi sigortalıdan, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmasını ister. Sel hasarının kaskoda karşılanıp karşılanmayacağı ise poliçenize bağlıdır: Genel Şartlar'ın A.4 maddesi, 4.5 numarada sayılan "Sel ve su baskını ile meydana gelen zararlar"ın ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabileceğini yazar. Poliçenizin teminatlar bölümünde sel ve su baskını satırı var mı, bakın; teminatın ayrıntısını Kasko Neyi Öder, Neyi Ödemez? rehberimizde anlattık.

Bildirim süresinin yanında Genel Şartlar'ın sel sonrası ilk saatleri doğrudan ilgilendiren üç maddesi daha var:

B.1.2: "Sigortalı değilmişçesine gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilen talimata elinden geldiği kadar uymak."
B.1.4: "Zorunlu haller dışında, rizikonun gerçekleştiği yer veya şeylerde bir değişiklik yapmamak." Bu yüzden önce fotoğraf, sonra taşıma gelir; onarımı da sigortacıya sormadan başlatmayın.
B.2: Sigortalı, zararı önlemeye, azaltmaya ve artmasına engel olmaya imkânlar ölçüsünde önlem almakla yükümlüdür; alınan önlemlerden doğan makul masraflar, önlemler faydasız kalsa bile sigortacı tarafından ödenir.

Genel Şartlar sel hasarında bu önlemleri tek tek saymaz; bu yüzden ilk telefonda iki soru sorun: aracı hangi servise ya da eksper noktasına götürmemi istiyorsunuz, çekici masrafı nasıl karşılanacak. Verilen talimatı ve görüştüğünüz kişinin adını not edin.

Kanıt için AFAD'ın sel rehberi "Sigorta işlemleri için zarar gören yerlerin resmini çekin" der. NHTSA da zarar gören çocuk koltuğu gibi donanımların sigorta şirketine ayrıca bildirilmesini hatırlatır. Fotoğrafları üç açıdan çekmek işinizi kolaylaştırır: su izinin yakın çekimi, aracın bulunduğu yerin geniş açılı karesi ve iç mekânın, özellikle halının fotoğrafı.

Su basan araç kurtarılabilir mi, kararı kim verir?

Duruma göre değişir. Toyota'nın ABD bülteni, uzun süre kısmen ya da tamamen suya batmış bazı araçların onarılamayabileceğini ve hizmetten çekilmesi gerekebileceğini yazar; onarım maliyeti, araç değeri ve olası pert ya da hurdaya ayırma konusundaki nihai kararın müşteri, bayi ve sigortacıya ait olduğunu belirtir.

Aynı bülten, suya gömülmekten doğan hasarın Toyota'nın ABD'deki yeni araç garantisi kapsamında olmadığını da yazar. Bu bir ABD belgesidir; Türkiye'de aracınızın garanti koşullarında sel ve su hasarı için ne yazdığını kendi garanti belgenizden ve yetkili servisinizden öğrenin.

Sık sorulan sorular

Su sadece tekerlek hizasına geldiyse de servise götürmeli miyim?

Toyota'nın bülteni jant alt kenarına kadar gelen suyu da ilk inceleme seviyesi sayar; aks hizasına gelen su ise fren, sensör, marş motoru ve şanzıman yağı kontrollerini başlatır. Aracın çekiciyle mi gelmesi gerektiğine kendiniz karar vermeyin: su izinin fotoğrafını servisinize gösterip sorun.

Elektrikli araç su bastıktan sonra kendiliğinden yanar mı?

Belgeler "yanar" demiyor, "yangına yol açabilir" diyor. Toyota'nın kılavuzu suyun yol açtığı aşınmanın bir süre sonra kısa devreye ve araç yangınına yol açabileceğini yalnız yüksek gerilimli araçlar için değil, su altında kalmış bütün Toyota ve Lexus araçları için yazar; NHTSA da elektrikli araçta yüksek gerilim çarpması tehlikesinin yangına yol açabileceğini söyler. Bu yüzden belgeler aracı 15 metre mesafede ve garaj dışında bekletmeyi ister.

Aracı kurutmak için kapıları açıp güneşe bırakabilir miyim?

Kapıları ve bagajı açıp kabini havalandırmak Toyota bülteninde teknisyenin ilk adımlarından biridir. Ama kuruması, kablo ve soketlerdeki aşınmanın bittiği anlamına gelmez; Toyota tuz kalıntısının araç kuruduktan sonra da aşındırmaya devam ettiğini yazar. Önce fotoğraf ve sigorta bildirimi, sonra servisin talimatı.