Kiralık Araçta Trafik Cezası Kime Gelir? Kanuna Göre 27 Şubat 2026'dan Beri İki Şartla Kiracı Adına Düzenlenir

Kanuna göre kiralık araçla yapılan bir trafik ihlalinde idari para cezası karar tutanağı, iki şart birlikte sağlanırsa kiracı adına düzenlenerek kiracıya tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Şartlar Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918) 116. maddesine 7574 sayılı Kanunla eklenen fıkrada yazılı: aracın ihlal tarihinde kiralandığı, kiralama şirketlerinin kolluk için tutmak zorunda olduğu kayıtlardan tespit edilmeli ve kiracının tebligata uygun bir adresi bulunmalı. Fıkra, Resmî Gazete'nin 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı nüshasında yayımlandı; kanunun yürürlük maddesine göre aynı gün yürürlüğe girdi.

Bu rehber yalnız bu fıkrayı ve ona bağlı süreleri anlatır. Kiralama sözleşmesindeki ceza ve masraf maddeleri bu fıkranın konusu değil; onlar için elindeki sözleşmeye bakman gerekir.

Kanun tam olarak ne diyor?

7574 sayılı Kanun'un 31. maddesi, 2918 sayılı Kanun'un 116. maddesine şu fıkrayı ekledi:

"Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının, 26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Ancak bu kiralama 4925 sayılı Kanun kapsamında bulunan yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz."

Aynı kanunun 35. maddesi, 28. madde dışındaki maddelerin "yayımı tarihinde" yürürlüğe gireceğini söylüyor. 31. madde bu istisnanın içinde değil; yani kiracı fıkrası 27 Şubat 2026'dan beri yürürlükte. mevzuat.gov.tr'deki 2918 sayılı Kanun metninin değişiklik tablosu da 7574 sayılı Kanun'la değişen 116. madde için aynı tarihi gösteriyor.

116. madde neyi düzenliyor?

116. maddenin başlığı "Tescil plakasına göre tutanak düzenlenmesi". İlk fıkrası, yasak yere park etmiş ya da trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışı belirlenmiş olup sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakasına göre ceza veya suç tutanağı düzenleneceğini söylüyor. Kısacası madde, ceza plakaya yazıldığında tutanağın kime gideceği sorusunu cevaplıyor.

İkinci fıkraya göre para cezasının ödenmesi gereken hâllerde, trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye posta yoluyla tebligat yapılır. Bu yolla tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilan yerinde liste hâlinde ilan edilir ve ilan tarihini izleyen otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır. 2026'da eklenen kiracı fıkrası bu maddenin sonunda yer alıyor.

Cezanın kiracı adına düzenlenmesi için hangi şartlar gerekiyor?

Fıkradaki iki şart birlikte aranıyor. İkisinin de metindeki karşılığı aşağıda:

Fıkra, iki şarttan biri sağlanmadığında ne olacağını ve adresin hangi kayıttan alınacağını ayrıca yazmıyor.

Fıkra "kiracı" diyor, "sürücü" demiyor. Aracı kiracı dışında biri kullandıysa (örneğin sözleşmeye yazılan ek sürücü) ne olacağını bu fıkra ayrıca düzenlemiyor.

Kiralama şirketi hangi kayıtları tutmak zorunda?

Fıkranın dayandığı veri, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun ek 3. maddesinde tarif ediliyor. Maddenin birinci fıkrası, 7533 sayılı Kanun'la 2024'te değiştirildi (mevzuat.gov.tr'deki değişiklik tablosuna göre yürürlük 30 Kasım 2024; 7533 sayılı Kanun aynı gün, Resmî Gazete'nin 32738 sayılı nüshasında yayımlandı). 1774'ün metni müşteriyi "kiralayan" diye anıyor; bu rehberdeki "kiracı" odur.

Ek 3. maddeye göre araç kiralama faaliyeti yürüten işletmenin sorumlu işletmecileri ve yöneticileri şunları yapmak zorunda:

116. maddedeki "kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler" ifadesi bu kayıtlara gönderme yapıyor. Fıkradaki birinci şart, yani kiralamanın tespiti, bu kayıtların tutulmuş olmasına bağlı.

Kısa süreli rent a car ile uzun dönem kiralama arasında fark var mı?

116. maddeye eklenen fıkra kiralamanın süresine göre bir ayrım yapmıyor; şartı, kiralamanın 1774 sayılı Kanun'un ek 3. maddesi kapsamındaki verilerden tespit edilmesi. Ek 3. madde de süre belirtmeden "Araç, gemi/deniz aracı kiralama faaliyeti yürüten" işletmelerden söz ediyor.

Ayrı bir kavram olarak 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesi, "uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde" kiracıyı işleten sayıyor. 116. maddedeki yeni fıkra ise "işleten" kelimesini kullanmıyor; "kiracı" diyor ve sonucu kiralamanın kayıtlardan tespitine bağlıyor. İki hükmü birbirine karıştırmamak gerekiyor.

Ceza sana tebliğ edildiyse ödeme ve itiraz süreleri ne?

Tutanak kiracı adına tebliğ edildiyse süreler tebliğ tarihinden işlemeye başlıyor. Ödeme süresi 2918 sayılı Kanun'un 115. maddesinde, başvuru yolu ise 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinde. Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesi, bu kanunun kanun yoluna ilişkin hükümlerinin "diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde" uygulanacağını söylüyor; 2918 sayılı Kanun'un metninde trafik cezasına karşı sulh ceza başvurusunu ayrıca düzenleyen bir madde yer almıyor.

Kanun metni merciyi "sulh ceza mahkemesi" diye adlandırıyor; dilekçeyi hazırlamadan önce hangi birime vereceğini adliyeden teyit et. Tutanağın içeriğine itiraz edip etmemek senin dosyana bağlı bir karar; emin değilsen hukuki destek al.

Cezanın hangi kurumlara ödenebildiği ve taksit imkânı, cam filmi rehberimizin ceza bölümünde Karayolları Trafik Kanunu'nun 115. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne dayanarak ayrıca anlatılıyor.

Kiralık araç kullanırken hangi belgeleri saklamak işe yarar?

Fıkra, ihlal tarihindeki kiralamanın kayıtlardan tespitine dayandığı için senin elinde de aynı zaman aralığını gösteren belgelerin olması, sonradan gelen bir tutanağı kontrol etmeyi kolaylaştırır. Pratikte şu sırayla bakabilirsin:

1. Kira sözleşmesinin kopyası: 1774 sayılı Kanun'a göre sözleşme, şirketin kolluk için tuttuğu kayıtların parçası. Senin kopyan, o kaydın elindeki karşılığı.
2. Teslim alma ve iade anı: Aracı teslim aldığın ve geri verdiğin tarih ile saati gösteren belgeyi sakla; tutanaktaki ihlal anını bu aralıkla karşılaştıracaksın.
3. Tutanaktaki ihlal tarihi: Tebligat geldiğinde önce ihlal tarihini ve saatini, sözleşmedeki kiralama aralığıyla karşılaştır. İhlal aralığın dışındaysa bu, itiraz süresi dolmadan değerlendirmen gereken bir bilgi.
4. Süreyi tebliğ tarihinden say: Ödeme ve başvuru süreleri tebliğle başlıyor; tebligatın sana ulaştığı tarihi not et.

Sık sorulan sorular

Kiralama şirketi bu kayıtları tutmazsa ne olur? 1774 sayılı Kanun'un ek 3. maddesi; kayıtları bilgisayarda tutmayan, terminalini kolluğa bağlamayan, gerçeğe aykırı kayıt tutan ya da bilgi veren, GPS bulundurmayan, konum kayıtlarını saklamayan, kayıtları kolluğun incelemesine hazır bulundurmayan ya da kiralayan ve araç bilgisini araç teslim edilmeden bildirmeyenlere mülki idare amirlerince idari para cezası verileceğini yazıyor. Aynı takvim yılında tekrarında en son kesilen cezanın iki katı uygulanıyor, dördüncü kez işlenirse işletme ruhsatları iptal ediliyor.

Kamu kurumunun kiraladığı araçta da aynı kayıt tutuluyor mu? Ek 3. maddeye göre kiralayan bir kamu kurum veya kuruluşuysa sisteme yalnız kurumla yapılan sözleşme ile araç bilgileri kaydediliyor.

Kiralama şirketi, kiracının başka bir aktif kiralaması olup olmadığını öğrenebilir mi? Kanun bunu öngörüyor: 2024 değişikliğiyle ek 3. maddeye eklenen fıkraya göre kolluğun tuttuğu verilerden kişilerin devam eden aktif araç kiralaması olup olmadığı bilgisi kiralama işletmeleriyle paylaşılır.

Bu kural ceza puanını, köprü-otoyol geçiş ihlallerini ya da kazayı da kapsıyor mu? Fıkra yalnız "idari para cezası karar tutanağı"ndan söz ediyor; ceza puanı, geçiş ihlalleri ve kaza sorumluluğu hakkında bir hüküm içermiyor. Bu konularda ne olacağını bu metinden çıkarmak mümkün değil.

Kaynaklar

• Resmî Gazete, 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı nüsha: 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (m.31, m.35)
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, güncel metin (m.3, m.115, m.116 ve değişiklik tablosu) — mevzuat.gov.tr
• 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu, güncel metin (ek m.3 ve değişiklik tablosu) — mevzuat.gov.tr
• Resmî Gazete, 30 Kasım 2024 tarihli ve 32738 sayılı nüsha: 7533 sayılı Kanun
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, güncel metin (m.3, m.27) — mevzuat.gov.tr

Görseller: CeeGee / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0); temsilî.