Arabanın Kaç Motor Olduğu Nerede Yazar? Ruhsatta P.1 Satırı

Arabanın kaç motor olduğu ruhsatta (P.1) Silindir Hacmi satırında yazar; rakam santimetreküp (cm³) olarak okunur. Günlük dildeki "1.6", bu rakamın litreye çevrilip yuvarlanmış adıdır: Fiat Türkiye'nin Egea Sedan sayfasında "1.6" diye adlandırılan dizel motorun silindir hacmi 1.598 cm³'tür. Motorun gücü hemen yanındaki (P.2) Motor Gücü satırındadır. TÜVTÜRK'ün örnek ruhsatında "beygir" adında bir satır yoktur; P.2'deki rakam kW ise beygiri bulmak için 1,36 ile çarparsınız.

Arabanın kaç motor olduğu ruhsatta hangi satırda yazar?

"Kaç motor" günlük dilin sorusudur; ruhsattaki karşılığı Silindir Hacmi'dir. TÜVTÜRK'ün Gerekli Belgeler sayfasındaki "ÖRNEKTİR" damgalı ruhsatta (P.1) Silindir Hacmi, sol sayfanın alt bölümünde, Koltuk Sayısı satırının altındadır. Sağında (P.2) Motor Gücü, altında (P.3) Yakıt Cinsi durur. Belgenizin düzeni bu örnekten farklı görünüyorsa konuma değil "Silindir Hacmi" yazısına bakın.

Örnek ruhsatta birim basılı değil; rakamı cm³ diye okumanın dayanağı şu üç belge. AB'nin 1999/37/EC sayılı tescil belgesi direktifi (P.1) kodunu "capacity (in cm³)" diye tanımlar. Türkiye'nin Eylül 2006'da AB tarama toplantısında sunduğu belge modelinde (slayt 13) bu satır "cm³" birimiyle çizilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 2026 MTV rehberi de Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'ndaki tanımı "cm³ cinsinden ifade olunan motor hacmi" diye aktarır (s. 8).

Aynı sayfanın üst tarafındaki (P.5) Motor No başka bir bilgidir; hacmi değil, motorun numarasını gösterir. Ruhsatın öteki satırlarını ruhsat rehberimizde tek tek açtık.

1.598 cm³ neden "1.6" diye söylenir?

1.000 cm³ bir litredir; bu yüzden 1.598 cm³, 1,598 litre eder ve "1.6" diye söylenir. Karışıklık noktadan çıkar: 1.598'deki nokta binlik ayırıcı, "1.6"daki nokta ondalıktır. Aşağıdaki üretici satırlarının hepsinde motor adı, hacmin bir ondalığa yuvarlanmış hâline denk geliyor:

Üreticinin motor adı	Silindir hacmi (cm³)	Belge
Renault Clio 1.0 SCe ve 1.0 TCe	999	Clio Türkçe kullanım kitabı, s. 6.6
Renault Clio 1.3 TCe	1.333	Aynı kitap, s. 6.6
Renault Clio 1.5 dCi	1.461	Aynı kitap, s. 6.6
Kia XCeed 1.5L T-GDI	1.482	Kia Türkiye XCeed föyü
Škoda Octavia 1.5 TSI mHEV	1.498	Škoda Türkiye, Octavia sayfası
Fiat Egea Sedan 1.6 dizel	1.598	Fiat Türkiye, Egea Sedan sayfası
Toyota C-HR 1.8 Hybrid	1.798	Toyota Türkiye, C-HR teknik belgesi
Škoda Octavia 2.0 TSI	1.984	Škoda Türkiye, Octavia sayfası

Yuvarlamanın yönü sabit değil: 999 yukarı, 1.333 aşağı gidiyor. Aynı ad da tek bir rakama karşılık gelmiyor; tablodaki "1.5" adlı motorlar 1.461, 1.482 ve 1.498 cm³. Bu satırlar örnektir, kural değil. "1.6 ise 1.600 cm³'tür" diye tersine hesap yapmayın; doğru rakam, o motorun kendi belgesindeki rakamdır.

Arkadaki rozet ya da model adı motor hacmini gösterir mi?

Göstermek zorunda değil. Model adındaki sayı hacim olmayabilir: Mercedes-Benz Türkiye'nin 1 Ekim 2026 tarihli C-Serisi Sedan sayfasında "C 200 4MATIC" 1.496 cm³ olarak geçiyor. Rozet ya da model adı aracın kaydı değildir; kayıttaki rakam ruhsatın P.1 satırındadır.

Aynı rakam da aynı motor demek değildir. Clio kitabında 1.0 SCe ile 1.0 TCe'nin ikisi de 999 cm³, ama motor tipleri farklı: B4D ve H4D Turbo.

Ruhsatta beygir yazar mı?

TÜVTÜRK'ün örnek ruhsatında beygir, HP ya da PS adında bir satır yoktur. Güç için (P.2) Motor Gücü satırı vardır ve örnekte yanında birim basılı değildir. AB direktifi bu kodu "maximum net power (in kW)" diye tanımlar; Türkiye'nin 2006 belge modelinde de satır kW birimiyle çizilmiştir.

2006 modeli bugünkü baskıyı tek başına kanıtlamaz. Bu yüzden şu sırayla gidin: satırdaki rakamı kW kabul edin, üreticinin tablosundaki kW değeriyle karşılaştırın. İkisi tutuyorsa birim de tutmuştur; beygir hesabına ondan sonra geçin. Rakam üreticinin kW değeriyle değil beygir değeriyle tutuyorsa çarpmayın.

kW beygire nasıl çevrilir?

kW × 1,36 = metrik beygir gücü. Katsayının kaynağı ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'nün (NIST) SI rehberindeki dönüşüm tablosu: 1 metrik beygir gücü 735,4988 watt olduğu için 1.000 ÷ 735,4988 ≈ 1,36. Hesabı üretici satırlarıyla sınayalım:

Üretici satırı	kW	Üreticinin yazdığı	kW × 1,36
Škoda Octavia 1.5 TSI mHEV	110	150 PS	149,6
Škoda Octavia 2.0 TSI	195	265 PS	265,2
Fiat Egea Sedan 1.6 dizel	96	130 HP	130,6
Toyota C-HR 1.8 Hybrid, benzinli motor	72	98 DIN HP	97,9

Küçük farklar çıkabilir (130,6 ile 130 gibi); karşılaştırmada üreticinin yazdığını esas alın. Tersini bulmak için bölün: 150 ÷ 1,36 = 110,3 kW.

Etiketler de değişir: Škoda PS, Fiat HP, Toyota DIN HP, Mercedes bg yazıyor. NIST ayrıca 745,6999 wattlık bir "horsepower" daha verir; onunla 96 kW, 128,7 eder. Fiat sayfası hangi katsayıyı kullandığını yazmıyor, ama 130 metrik katsayının sonucuna daha yakın.

Motor hacmine bakarak kaç beygir olduğu anlaşılır mı?

Anlaşılmaz; hacim ve güç iki ayrı değerdir. Aynı 1.598 cm³ için Fiat Egea'nın dizeli 130 HP, Kia'nın XCeed föyündeki 1.6 CRDI MHEV 136 PS yazıyor. 1,5 litre civarında fark daha büyük: Octavia 1.5 TSI mHEV 1.498 cm³ ile 150 PS, Mercedes C 200 4MATIC 1.496 cm³ ile 204 bg. "1.6 motor kaç beygir" sorusunun tek cevabı yoktur; cevap aracınızın P.2 satırında ya da üreticisinin tablosundadır.

Ruhsat yanınızda değilse motor hacmi nereden öğrenilir?

Kullanım kılavuzunun teknik bölümüne bakın. Clio kitabında s. 6.6'daki "Motor özellikleri" tablosu her motor için "Silindir hacmi (cm3)" satırı verir. Kitap birkaç motoru bir arada gösterdiği için önce sizinkini ayırmanız gerekir; aynı tablo motor tipi için motor plakasına bakmayı söyler (plakanın yeri motor tipine göre değişir, s. 6.4). Plakaya bakacaksanız motoru durdurup soğumasını bekleyin.

Üreticinin model sayfası ya da teknik belgesi de bu rakamı verebilir, ama satıştaki motorları anlatır; daha eski bir aracın motoru orada olmayabilir.

Silindir hacmi, motor kodu ve motor numarası aynı şey mi?

Hayır. Silindir hacmi motorun büyüklüğünü, motor kodu tipini, motor numarası ise o tek motoru tanımlar. Hacim ve numaranın ruhsatta kendi satırı vardır; TÜVTÜRK'ün örneğinde motor kodu için ayrı bir satır yoktur.

	Silindir hacmi	Motor kodu (motor tipi)	Motor numarası
Neyi söyler	Motorun hacmini	Motorun tipini	O motorun kendisini
Clio 1.3 TCe örneği	1.333 cm³	H5H Turbo	Motor plakasındaki seri numarası
Örnek ruhsatta	(P.1) Silindir Hacmi	Ayrı satır yok	(P.5) Motor No

Ruhsatta (P.5) satırını görüp "kaç motor"un cevabı sanmayın: numaranın araçtaki yerini ve muayenede nasıl kontrol edildiğini motor numarası rehberimizde anlattık. Parça ya da yağ alırken sorulan kod için motor kodu rehberimize bakın.

Vergi motor hacminin hangi rakamına bakar?

Motorun adına değil, cm³ rakamına. Gelir İdaresi'nin 2026 rehberi motor silindir hacmini Motorlu Taşıtlar Vergisi hesabına etki eden faktörler arasında sayar (s. 17). Aynı rehbere göre 1 Ocak 2018 ve sonrasında ilk kez tescil edilen otomobillere 197 sayılı Kanun'daki (I) sayılı tarife uygulanır; bu tarifenin 2026 tablosunda ilk bölümler 1300 cm³ ve aşağısı, 1301-1600 cm³ ve 1601-1800 cm³ diye ilerler (s. 13-14).

Sonucu şu: adı "1.3" olan bir motor, rakamı 1.300'ü geçiyorsa ilk bölüme girmez. Clio kitabındaki 1.333 cm³'lük 1.3 TCe, tarifenin 1301-1600 cm³ bölümüne denk gelir.

Tutarları, taşıt değerini ve yaş dilimlerini ÖTV ve MTV rehberimizde, gelecek yıl tutarlarının nasıl belirlendiğini 3 Kasım haberimizde bulabilirsiniz. Araçta yapılan bir değişiklik hacmi ya da gücü değiştiriyorsa Gelir İdaresi rehberine göre ödenecek vergi de değişebilir (s. 37); teknik değişikliğin ruhsata işlenmesini ruhsat rehberimizde anlattık.

Elektrikli ve hibrit araçta ne değişir?

Bu rehber içten yanmalı motoru anlatır. Sadece elektrik motoru olan otomobilde MTV satırı hacme değil güce göre bulunur: Gelir İdaresi rehberi motor gücünü "kilovat (kW) olarak ifade olunan azami güç" diye tanımlar (s. 9), (I) sayılı tarifede de 70 kW'ı geçmeyenleri 1, 2 ve 3 numaralı satırlara yerleştirir (s. 20).

Hibritte güç tek rakam olmayabilir. Toyota'nın C-HR Hybrid belgesinde hacim benzinli motorun bölümündedir (1.798 cc); güç üç satırda yazar: benzinli motor 72 kW (98 DIN HP), elektrik motoru 70 kW (95 DIN HP), hibrit sistem 103 kW (140 DIN HP). İlk ikisini toplamayın: 72 + 70, 103 etmiyor. Örnek ruhsat, hibritte P.2 satırına hangi değerin yazıldığını göstermiyor; kendi ruhsatınızdaki rakamı üreticinin bu satırlarıyla eşleştirin.

Sık Sorulan Sorular

cc ile cm³ aynı şey mi? Evet, 1 cc 1 cm³'tür. Škoda, Kia ve Toyota belgelerinde "cc", Fiat ve Mercedes sayfalarında "cm³" yazıyor.

Ruhsatta motorun kaç silindirli olduğu yazar mı? Örnek ruhsatta ayrı satır yok; "Silindir Hacmi" sayıyı değil hacmi verir. Silindir sayısı üretici tablosundadır (Škoda'da "Silindir Sayısı", Toyota'da "Silindir Sayısı ve Tipi").

(P.2) Motor Gücü satırı boşsa ne yapmalı? AB direktifi bu kodu "if available" (bilgi mevcutsa) kaydıyla ister. Satır sizde boşsa gücü üreticinin teknik tablosundan motor adıyla okuyun.

(Q) Güç Ağırlık Oranı satırı otomobilde işe yarar mı? Hayır. Örnek ruhsatta satır adının yanında "(Motosiklet)" yazıyor, AB direktifi de bu kodu yalnız motosikletler için tanımlıyor.

İlandaki motor adı ile ruhsattaki hacim uyuşmuyorsa ne yapmalı? Önce o motor adının üretici belgesindeki cm³ rakamını bulun. Ruhsattaki rakam bununla tutmuyorsa satıcıya sorun ve ruhsattaki motor numarasını araçtakiyle karşılaştırın.