Araç Hurdaya Nasıl Ayrılır? Form, Plaka, Ruhsat ve MTV

Türkiye'de bir otomobili ya da 3.500 kg'a kadar hafif ticari aracı hurdaya ayırmanın resmî yolu iki adımdır. Önce aracı bir ÖTA teslim yerine, lisanslı geçici depolama alanına ya da lisanslı işleme tesisine teslim eder ve "Araç Kayıttan Düşme ve Bertaraf Formu"nu alırsın. Sonra bu formla aracı noterde ya da Emniyet Genel Müdürlüğü trafik tescil kuruluşunda (yönetmeliğin ifadesiyle "ilgilisine göre") hurdaya çıkarttırırsın. İşlemle plaka geri alınıp iptal edilir, ruhsata "Hurdaya Çıkarılmıştır" şerhi düşülür. Araçta motorlu taşıtlar vergisi (MTV), trafik cezası ya da geçiş ücreti borcu ve haciz, rehin, tedbir gibi şerh bulunmamalıdır.

Dayanak iki yönetmeliktir: Çevre ve Orman Bakanlığının 2009 tarihli (21 Aralık 2010'da değiştirilen) Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmelik'i (aşağıda "ÖTA Yönetmeliği") ve son değişikliği Nisan 2026'da yapılan Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (aşağıda "Tescil Yönetmeliği"). ÖTA Yönetmeliği; sürücü dışında en fazla 8 oturma yerli yolcu araçlarını (M1), 3.500 kg'ı aşmayan yük araçlarını (N1) ve motosiklet ile motorlu bisiklet dışındaki üç tekerlekli araçları kapsar.

Araç hurdaya ayırma hangi sırayla yapılır?

ÖTA Yönetmeliği madde 13 ile Tescil Yönetmeliği madde 44 sırayı birlikte kurar:

Adım	Nerede	Ne olur	Dayanak
1. Teslim	ÖTA teslim yeri, lisanslı geçici depolama alanı ya da lisanslı işleme tesisi	Formun (A) kısmını aracı teslim alan, (B) kısmını sen doldurursun	ÖTA Yön. m.7, m.13
2. Hurdaya çıkarma	İlgilisine göre noter ya da EGM trafik tescil kuruluşu	Form ibrazı zorunlu; araç başvuru tarihi itibarıyla hurdaya çıkarılır	Tescil Yön. m.44
3. Formun kapanışı	Aynı yer	Formun (C) kısmı onaylanır; pembe nüsha yönetmeliğin ifadesiyle "işlemi yapan trafik tescil kuruluşunda" kalır, beyaz, yeşil ve mavi nüsha sana verilir	ÖTA Yön. m.13
4. Nüshaların dağılımı	Teslim ettiğin yer	Beyaz nüsha ile şerhli ruhsat sende kalır; yeşil ve mavi nüshayı aracı teslim alana verirsin	ÖTA Yön. m.13

Süre konusunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 20 açıktır: araç sahipleri, araçlarının "hurda durumuna gelmesi hâlinde ise bir ay içinde tescilin silinmesi için" başvurmak zorundadır.

Bir not: ÖTA Yönetmeliği madde 13 hâlâ Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 39. maddesine atıf yapar; o madde 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete'deki değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. Bugünkü usul, aynı formu şart koşan Tescil Yönetmeliği madde 44'tedir.

Aracı nereye teslim edebilirsin?

ÖTA Yönetmeliği madde 7'ye göre araç sahibi, ömrünü tamamlamış aracını ÖTA teslim yerlerine, geçici depolama alanlarına ya da işleme tesislerine teslim etmek ve aracı teslim alandan onaylı formu almakla yükümlüdür. Formu araç sahibine bedel almadan verenler madde 13'te sayılır: araç teslim yerleri ve lisanslı geçici depolama alanları.

Yer	Yönetmelikteki tanım (m.4)
ÖTA teslim yeri	Formun temin edilerek kayıttan düşme işlemlerinin tamamlandığı yer
Geçici depolama alanı	Aracın arındırıldığı, söküldüğü ve işleme tesisine gönderilinceye kadar bekletildiği, çevre izin ve lisansı alınmış alan
İşleme tesisi	Kesme, parçalama ve geri kazanıma hazırlık işlerini yapan, çevre izin ve lisansı alınmış tesis

Madde 12'ye göre teslim yerlerini araç üretici, dağıtıcı ve ithalatçılarının da dahil olduğu ekonomik operatörler kurar ve duyurur; teslim yeri olmayan ya da yetersiz illerde bu yerleri araç üreticileri oluşturur. Teslim edeceğin yerde ilk soracağın şey, formu verip veremediğidir.

Teslim ve hurdaya çıkarma için hangi belgeler gerekir?

Teslim sırasında ÖTA Yönetmeliği madde 13 iki belge sayar: kayıtlarda haciz, rehin, tedbir gibi şerh bulunmadığına dair trafik tescil kuruluşlarından alınmış belge ve (trafikten çekilmiş araçlar hariç) vergi dairesinden alınmış, MTV, ceza ve geçiş ücreti borcu bulunmadığına dair ilişik kesme belgesi.

Tescil aşamasında Tescil Yönetmeliği madde 44, borç durumunun elektronik sorguyla anlaşılmasını ya da sakınca bulunmadığına dair belgeyi ve formu ister. Başvuruyu araç sahibi, kanuni temsilcisi, vekili ya da tüzel kişinin yetkilendirdiği kişi yapabilir.

MTV borcu, trafik cezası ya da haciz varken araç hurdaya ayrılır mı?

Hayır. Teslim sırasında ÖTA Yönetmeliği madde 13, kayıtlarda şerh bulunmadığını ve (trafikten çekilmiş araçlar hariç) borç bulunmadığını gösteren iki belgeyi ister. Tescil Yönetmeliği madde 44 de hurdaya çıkarma için kayıtlarda haciz, rehin, tedbir gibi kısıtlayıcı şerh bulunmamasını şart koşar.

Hurdaya ayırınca plaka, ruhsat ve MTV ne olur?

Plaka iptal edilir ve ruhsat (araç tescil belgesi) "Hurdaya Çıkarılmıştır" şerhiyle sana geri verilir (Tescil Yön. m.44). Tescil Yönetmeliği madde 12'ye göre bu şerhli ruhsat, aracın hurda olarak satışlarında sahiplik belgesi olarak kullanılır. Hurdaya çıkarma bilgisi Gelir İdaresi Başkanlığına da bildirilir.

MTV için 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu madde 8'e göre vergi mükellefiyeti, trafik sicilindeki kaydın silindiği döneme bağlı olarak sona erer.

Kaydın silindiği dönem	MTV mükellefiyetinin sona erdiği tarih (197 s. Kanun m.8)
Ocak-Haziran	Aynı yılın ikinci altı aylık döneminin başı
Temmuz-Aralık	İzleyen takvim yılının başı

Hurdaya çıkarma kesin bir adımdır: madde 44 hatalı hurdaya ayrılan araçların kaydının yeniden açılabileceğini söyler ama formla teslim edilmiş araçları bunun dışında tutar. Formu imzalamadan önce kararından emin ol.

Ne yapılmamalı: Hurdaya çıkarılmış aracı yola çıkarma. 2918 sayılı Kanun madde 21'e göre bu araçların karayolunda sürülmesi yasaktır; sürücüye idari para cezası verilir, araç trafikten menedilir, mülki amir tarafından el konulur ve aracın mülkiyeti kamuya geçer.

Hurdaya ayırmak ile trafikten çekmek arasındaki fark ne?

İkisi de plakayı iptal ettirir ama biri geri dönüşsüz, öteki geçicidir. Tescil Yönetmeliği madde 44 hurdaya çıkarmayı ekonomik ömrünü doldurma, eskime, yıpranma, kaza, yanma, tahrip edilme ve benzeri nedenlerle kullanılamaz duruma gelen araçlar için düzenler; madde 43'e göre trafikten çekilen araç ise yeniden trafiğe çıkarılabilir:

Konu	Hurdaya çıkarma (m.44)	Trafikten çekme (m.43)
Ruhsat şerhi	"Hurdaya Çıkarılmıştır"	"trafikten çekilerek tescil kaydı kapatılmıştır."
Plaka	Geri alınır, iptal edilir	Geri alınır, iptal edilir; araç yeniden trafiğe çıkarsa önceki plakası tahsis edilir
ÖTA formu	M1, N1 ve kapsamdaki üç tekerlekliler için ibrazı zorunlu	m.43'te yer almıyor
Taahhütname	m.44'te yer almıyor	Aracı trafiğe çıkarmayacağına, bildirdiği adreste bulunduracağına dair
Geri dönüş	Yok; yeniden tescil edilemez	Kayıt kapalı kalır; noterde, geçerli muayene ve zorunlu trafik sigortasıyla yeniden trafiğe çıkarılır

Aracı hurdacıya satmak ile yetkili tesise teslim etmek aynı şey mi?

İki yönetmelik de kaydı hurda olarak kapattırmak için aynı belgeyi arar: ÖTA teslim yerinin ya da lisanslı geçici depolama alanının verdiği form. Tescil Yönetmeliği madde 44 bu formun ibrazını M1 ve N1 araçlar için zorunlu tutar; form olmadan bu araçların kaydı hurda olarak kapatılamaz.

ÖTA Yönetmeliği madde 12 ayrıca bedelsiz geri alma zorunluluğu getirir: üreticiler (aracı üreten ya da ticari amaçla ithal edenler), negatif piyasa değeri olan (işlenmesinden katma değer elde edilemeyen) ömrünü tamamlamış araçları araç sahibinden bedel talep etmeden teslim alır. Bu zorunluluk şu durumlarda kalkar:

Aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre tescilinin yapılmamış olması,
Şanzıman, diferansiyel, katalizatör, motor, elektronik kontrol üniteleri, lastik, üstyapı gibi önemli parçalarının bulunmaması,
Araçta araca ait olmayan atık ya da hurda malzeme bulunması,
Aracın yönetmelik kapsamı dışındaki bir araç sınıfına dönüştürülmüş olması.

Teslimden önce araçtan önemli parça sökmek ya da araca başka hurda koymak, bu yüzden bedelsiz geri alma zorunluluğunu ortadan kaldırabilir.

Sık Sorulan Sorular

Hurdaya ayırmak için araç muayeneden geçmeli mi?

Hayır. Tescil Yönetmeliği madde 44'e göre araç muayeneye tabi tutulmadan hurdaya çıkarılır.

Sigorta tam hasar bedelini ödediyse araç ne olur?

ÖTA Yönetmeliği madde 9'a göre sigorta şirketleri, onarımı ekonomik olarak mümkün olmadığı için tam hasar bedelini ödedikleri araçları lisanslı geçici depolama alanına ya da lisanslı işleme tesisine teslim etmekle yükümlüdür.