Yol Çizgileri ve Anlamları: Kesik, Düz, Çift Düz, Sarı ve Kırmızı Çizgi Ne Demek?

Türkiye'de taşıt yolundaki şerit ve eksen çizgileri esas olarak beyazdır. Kesik çizgi, kurallara uyulmak şartıyla geçilebilir; düz (devamlı) çizgi boyunca soldaki şeride geçilemez ve üzerinden gidilemez; yan yana iki düz çizgi yolu bölünmüş yol durumuna getirir ve karşı yönün şeridine geçilemez. KGM standardına göre sarı çizgi yalnız belirli yerlerde kullanılır: yol çalışmasındaki geçici işaretleme, yılda ortalama 30 gün ve üzeri sisli geçen yol kesimleri, otopark ve park yasağı çizgileri, ışıklı kavşaklardaki sarı kutu taraması. "Kırmızı çizgi = durmak yasak" diye bir kural ne Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'te ne de Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde var; kırmızı boya, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'te park yasağı çizgileri, yazılar ve işaretler için sayılan renklerden biri.

Bu rehber esas olarak iki birincil kaynağa dayanıyor: Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik (çizgilerin anlamı, 10. madde) ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) 2020 tarihli Karayolu Trafik İşaretleme Standartları kitabı (çizgilerin rengi, ölçüsü ve nereye çizileceği). KGM'nin kitabı, kendi ifadesiyle "taşıt trafiğine açık olan tüm karayollarında" uyulması zorunlu esasları içeriyor; yani şehir içi yollar da bu kapsamda. Sürüş kuralları için Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin güncel metni kullanıldı.

Yol çizgileri ve anlamları: hangi çizgi ne demek?

Çizgilerin anlamını Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 10. maddesi tek tek sayıyor. Aşağıdaki tablo bu maddenin ifadelerini ve KGM standardının o çizgiyi nerede kullandığını yan yana veriyor. Tablodaki ölçüler KGM standardının "Çizgi Ölçüleri" tablosundan (PDF'nin 17. sayfası) alındı.

Yönetmelik'in düz çizgi tanımında bir istisna var: üç şeritli ve iki yönlü yol kesimlerinde en sağdaki şeride geçmek bu yasağın dışında tutuluyor.

Kesik çizgi ile düz çizgi arasındaki fark ne?

Kesik çizgi şeritleri ayırır ve geçmeyi yasaklamaz; düz çizgi ise geçme yasağı bildirir. KGM standardı düz çizgiyi, görüş mesafesinin kısıtlı olduğu viraj ve tepelerde ya da taşıt yolunun dar olduğu kesimlerde, karşı yönün şeridine girmenin yasaklanması gerektiğinde kullanır. Standart bu görüş mesafesini hıza bağlı bir tabloyla (Tablo 1) belirliyor.

Kesik çizgi "her zaman geçebilirsin" demek değildir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 103. maddesine göre geçme için ileride kullanacağın şeridin yeterince uzağa kadar görüşe açık ve boş olması, arkandaki aracın seni geçmeye başlamamış olması ve öndeki aracın geçme işareti vermemiş olması gerekir. Geçme, geçilecek aracın solundaki şeritten yapılır; araçların sağından ya da banketten geçmek yasaktır. Madde, sola dönüş işareti verip yavaşlayan ya da trafik zorunluluğuyla bekleyen bir aracın sağındaki şeritten geçmeye izin veriyor.

Aynı Yönetmelik'in 104. maddesi, çizgi kesik bile olsa şu yerlerde geçmeyi yasaklar:

• Geçmenin bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
• Görüşün yetersiz olduğu tepe üstleri ve dönemeçler,
• Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken,
• Kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde ve bunlara yaklaşırken,
• Gidiş ve geliş için birer şeridi olan iki yönlü köprü ve tünellerde.

Yani geçmek için üç şartın birlikte sağlanması gerekir: kendi tarafındaki çizgi kesik olmalı, 104. maddedeki yerlerden birinde olmamalısın ve 103. maddedeki şartlar (ileride yolun açık ve boş olması gibi) yerine gelmeli.

Çift düz çizgi ne anlama gelir?

Yan yana iki düz çizgi, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e göre "taşıt yolunu bölünmüş yol durumuna getiren ayırıcı anlamındadır" ve bu çizgilerin bulunduğu kesimlerde karşı yönden gelen trafik için ayrılmış yol kısmına geçilemez. KGM standardı da bu çizgiyi "fiziki engelle bölünmemiş olan yolun, bölünmüş yol haline getirilmesinde" kullanıyor.

Bunu orta refüjü boyayla çizilmiş bir yol gibi düşünebilirsin. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 94. maddesi de bölünmüş yollarda ve dört ya da daha fazla şeritli iki yönlü yollarda karşı yönün trafiği için ayrılan bölüme girmeyi ayrıca yasaklıyor. Bu yüzden çift düz çizginin olduğu yerde sollama yapmak için karşı şeride geçilemez.

Bir tarafı kesik, bir tarafı düz çizgi ne demek?

Yönetmelik bu durumu tek cümleyle çözüyor: yan yana kesik ve düz çizgi olan kesimlerde "araca en yakın olan çizginin anlamına göre hareket edilir." Kendi şeridine yakın olan çizgi kesikse, 103. ve 104. maddedeki şartlar sağlandığında geçebilirsin; kendi tarafındaki çizgi düzse geçemezsin.

KGM standardı bu kombinasyonu bir yönde geçmenin serbest, diğer yönde yasak olduğu kesimlerde ve tırmanma şeritli yollarda kullanıyor. Standart ayrıca geçme yasağına yaklaşıldığını yola çizilen "ön bildirim okları" ile haber vermeyi ayrı bir bölümde (8.10) tanımlıyor; bu ok, ileride geçme yasağının başlayacağını önceden bildirir.

Yolda sarı çizgi ne anlama gelir?

KGM standardı, taşıt yolundaki banket ve eksen çizgilerinin istisnalar dışında "mutlak suretle beyaz renkte" olacağını yazıyor. Sarı çizgi yalnız üç durumda kullanılıyor (standardın PDF'deki 16. sayfası):

1. Yol yapım, bakım ve onarım sahalarındaki geçici işaretlemelerde,
2. Yıllık ortalama sisli gün sayısı 30 gün ve üzerinde olan yol kesimlerinde,
3. Otopark ve park yasağı çizgilerinin çiziminde.

Bunlara ek olarak ışıklı kavşaklardaki sarı kutu taraması da sarı boyayla yapılıyor. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik ise şerit çizgileri ve yaya geçitleri için beyazı esas alıyor, "gerekli görülmesi halinde" sarı boyaya izin veriyor. Yönetmelik'in 10. maddesi çizgilerin anlamını "çiziliş şekline göre" sayıyor (kesik, düz, kesik-düz, çift düz); renge bağlı ayrı bir anlam tanımlamıyor.

Sisli kesimlerde çizginin yalnız rengi değil, ritmi de değişebilir: standardın ölçü tablosunda yerleşim yeri dışındaki sisli kesimler için kesik çizgi 9 m çizgi / 3 m boşluk olarak veriliyor; normal şerit çizgisinde bu oran 4,5 m / 7,5 m. Standart, yoğun sisli kesimlerde sarı yansıtıcılı yol butonu uygulanabileceğini de yazıyor.

Otoyolda sarı çizgi ne demek?

KGM'nin otoyollar için ayrı bir kitabı var: Erişme Kontrollü Karayollarında Trafik İşaretleme Standartları (2018). Bu kitaba göre yapım, bakım ve onarım sahalarında "sarı renkli malzemeler kullanılarak yatay işaretleme yapılabilir" ve bu sarı işaretlemeler çalışma bitince kaldırılır (PDF s. 245). Aynı kitap, çalışma sırasında banketin (yol kenarındaki şerit dışı bölümün) şerit olarak kullanılacağı durumda bunun "sarı renkli boyalarla" belirtilmesini istiyor (s. 263).

Yol çalışmasında eski çizgi ile yeni sarı çizgi bir arada görünebilir. KGM'nin 2023 tarihli Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları, geçici güzergâhta orta çizginin değişmesi gerekiyorsa "çizgi silinmemeli, sarı renkli yapışkan yer işaretleme bantlarıyla yatay işaretleme yapılmalıdır" diyor; çalışma bitince de geçici işaretlerin kaldırılıp normal işaretlere dönülmesini istiyor (PDF s. 51-52). Yani bu durumda sarı çizgi, çalışma süresince kurulan geçici düzeni gösterir. Aynı standarda göre çalışma alanındaki trafik levhaları da sarı zemin üzerinde kullanılır.

Yolda kırmızı çizgi ne anlama gelir?

"Kırmızı çizgi görürsen dur" ya da "çift kırmızı çizgide durmak yasak" diye bir kural, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'te de Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde de yok. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde kırmızı renk; ışıklar, reflektörler, uyarı bezleri, araç üzerindeki işaretler ve trafik görevlisinin işaret çubuğu için geçiyor, yol çizgisine bağlanmış bir durma ya da park kuralı içermiyor.

Kırmızının yol işaretlemesinde geçtiği iki yer var:

• Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik (10. madde): "yazılar, işaretler ve park yasağını gösteren çizgiler durumuna göre beyaz, sarı veya kırmızı boya ile çizilirler." Aynı madde park yasağı çizgilerini "araçların park etmelerinin yasaklandığı kesimlerde bordür taşlarına çizilen çizgiler" diye tanımlıyor. Yani kaldırım kenarındaki bordürde gördüğün kırmızı çizgi, bu tanımdaki park yasağı çizgisi olabilir.
• KGM standardı (2020): taşıt yolundaki çizgiler için kırmızı rengi tanımlamıyor. Kırmızı, bölünmüş yollarda ayırıcı tarafındaki kenar çizgisinin dış kenarına 24 metrede bir yapıştırılan reflektif yol butonlarında geçiyor; beyaz butonlar ise 12 metrede bir şerit çizgisinin boşluklarına konuyor. Standarda göre bu butonlar şerit ihlalinde tekerleğe darbe vererek sürücüyü uyarıyor.

İki belge park yasağı çizgisinin rengi konusunda farklı ifade kullanıyor: yönetmelik bordürdeki park yasağı çizgisi için beyaz, sarı ve kırmızıyı sayarken, KGM'nin 2020 standardı park yasağı çizgileri için sarıyı anıyor. Rengi ne olursa olsun, park yasağı çizgisi park etmeyi yasaklar; durma ve kısa duraklama kurallarını aşağıdaki bölümde bulabilirsin.

Kırmızı çizgiye bağlı durma yasağı Büyük Britanya'da var: oradaki Karayolu Kuralları (The Highway Code, Kural 240), "red route" denilen özel güzergâhlarda levhada aksi belirtilmedikçe kırmızı çizgiler üzerinde durmayı ve park etmeyi yasaklıyor. Bu kural Türkiye'de geçerli değil; Türkiye'de çizgilerin anlamı yukarıdaki yönetmeliklere göre okunur.

Park yasağı, zikzak çizgi ve duraklama: nerede ne kadar durabilirsin?

KGM standardı "Duraklama ve Park Yasağı Çizgileri" başlığı altında üç biçim tanımlıyor: zikzak çizgi, kesikli zikzak çizgi ve N ya da X biçimli çizgi (0,12 m genişlikte). Standart bu çizgilerde sarı boya kullanılabileceğini yazıyor ve otobüs duraklarında park yasağı işaretlemesini otobüs boyuna 25 m eklenen bir uzunlukta gösteriyor.

Durma, duraklama ve park arasındaki fark Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde şöyle:

Yönetmelik'in 113. maddesine göre duraklamanın yasak olduğu yerlerden bazıları: duraklamanın bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerler, sol şerit, yaya ve okul geçitleri, kavşak, tünel, köprü ve bağlantı yolları ile bunlara yerleşim yerinde 5 metre, yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe, otobüs, tramvay ve taksi durakları. 115. maddeye göre duraklamanın yasak olduğu her yerde park da yasaktır; ayrıca yangın musluklarına her iki yönden 5 metre, kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhalarına her iki yönden 15 metre mesafede park edilemez.

Sarı kutu (kavşak taraması) ne demek?

Sarı kutu, ışıklı kavşağın ortasına çizilen, içi çapraz taralı sarı çerçevedir. KGM standardına göre ilerideki trafik durduğu için kavşağı geçemeyecek sürücüler, sağdan ve soldan gelenlerin geçişine engel olmamak için "taralı alana girmemelidirler." Standart tek bir istisna tanıyor: sağa ya da sola dönecek araç, dönüş için bekleyen başka araçlar yüzünden kavşaktan çıkamıyorsa taralı alana girip bekleyebilir.

Standarda göre bu tarama yalnız trafik ışıklarıyla yönetilen ve ortasında dönüş adası olmayan üç ya da dört kollu kavşaklara çizilir; dört kollu kavşakta tam kutu, üç kollu kavşakta yarım kutu uygulanır. Modern dönel kavşaklara ve ışıksız kavşaklara çizilmez. Çapraz çizgiler 0,15 m genişlikte, kutunun en kısa kenarı 10 m'den kısaysa 2 m, 10 m veya daha uzunsa 2,5 m arayla çizilir. Kuralın kendisi Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde: 109. maddeye göre ışıklı trafik işaretleri izin verse bile trafik akımı sürücüyü kavşak içinde durmaya zorlayacak ya da diğer doğrultudaki trafiğin geçişini engelleyecekse kavşağa girmek yasaktır. Madde bu yasağı kutu çizgisine bağlamıyor; KGM standardı sarı kutuyu bu yasağı "belirtmek amacıyla" kullanıyor.

Taralı alan (ofset tarama) ne demek?

Yol ortasında ya da şerit ayrımında gördüğün, eğik çizgilerle taranmış alanları KGM standardı "Kapalı Alanlar (Ofset Taramalar)" başlığı altında tanımlıyor. Seyrek tarama kavşak yaklaşımlarında sola dönüş adalarının oluşturulmasında, tırmanma şeritli kesimlerde ve şerit daraltmalarında; sık tarama kavşak içindeki refüj başlarında, iki yönlü yoldan bölünmüş yola girişlerde ve ayrılma-katılma kollarındaki refüj başlarında kullanılıyor (standardın PDF'deki 18. sayfası).

Standart, tırmanma şeritlerindeki geçiş bölgelerinde tarama ile oluşturulan adayı "her iki yöndeki taşıt trafiğine kapatılmış" bir ada olarak tanımlıyor.

Dur çizgisi, yol ver çizgisi ve yaya geçidi çizgisi ne anlatır?

KGM standardında DUR levhası, sürücülerin kavşağa girmeden önce durarak kavşaktaki bütün araçlara yol vermesi gerektiğini belirtir; levhanın normal yeri, varsa yaya geçidinden önceki dur çizgisinin bulunduğu yerdir. Standart, dur çizgisinin ana yola mesafesinin 9 metreden uzak, 1,2 metreden yakın olmaması gerektiğini yazıyor. YOL VER levhası ise ana yoldan araç geliyorsa durarak yol verilmesini, gelmiyorsa kontrollü geçilebileceğini anlatır ve normal yeri yol ver çizgisinin bulunduğu yerdir.

Yaya geçidi çizgileri, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e göre "yayaların karşıya güvenle geçmelerini sağlamak üzere" çizilir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 146. maddesi, görevli ya da ışık bulunmayan ama işaretle belirlenmiş yaya ve okul geçitlerine yaklaşan sürücülerin yavaşlamasını ve geçen ya da geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermesini mecbur tutuyor. Yaya geçidine yaklaşırken geçmek (104. madde) ve geçidin üzerinde duraklamak (113. madde) de yasak.

Döner kavşakta kim önce geçer?

Türkiye'de dönel kavşağa giren sürücü, kavşağın içindeki araçlara yol verir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 109. maddesi bunu trafik görevlisi, levha ya da ışık bulunmayan kavşaklar için şöyle yazıyor: "Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara" geçiş hakkını vermek zorundadır. Kavşakta levha ya da ışık varsa onlara uyulur.

102. madde dönel kavşakta şerit seçimini de düzenliyor: sola ya da geri dönecek sürücü orta adaya bitişik şeritten kavşağa girer, orta ada etrafında dönerken de kavşak çıkışında uygun mesafede olmayan bir yola girmek istemesi dışında şeridini korur. KGM standardı modern dönel kavşakların yatay işaretlemesini ayrı bir bölümde (9.5) veriyor.

Şerit değiştirirken çizgiler hakkında ne bilmelisin?

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 94. maddesi şerit kullanımını şöyle sınırlıyor: geçme, dönme, duraklama, durma ve park gibi zorunlu hâller dışında şerit değiştirmek, iki şeridi birden kullanmak, işaret vermeden şerit değiştirmek ve kavşağa yaklaşırken yerleşim yerinde 30 metre, yerleşim yeri dışında 150 metre mesafe içinde ve kavşakta şerit değiştirmek yasak. İki yönlü üç şeritli yollarda en sol şeride girmek de yasak.

Şeridin üzerindeki yön okları, KGM standardına göre "şerit seçimi ve yönlendirme amacıyla" çizilir; Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik de yol üzerindeki yazı ve işaretlerin, sürücülerin "gidiş yönlerine göre yapmak zorunda oldukları hareketleri" gösterdiğini söylüyor. Yani şeritteki ok, o şeritten yapman gereken hareketi gösterir.

Çizgi ile levha ya da ışık çelişirse hangisine uyulur?

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 95. maddesi uyma önceliğini sırayla veriyor: önce trafiği yöneten yetkili görevlinin işaretleri, sonra ışıklı ve sesli trafik işaretleri, sonra trafik işaret levhaları ve yer işaretlemeleri, en son Kanun ve Yönetmelikteki diğer kurallar. Yani polis ya da ışık, yerdeki çizgiden önce gelir. Levha ve yer işaretlemesi ise aynı bentte birlikte sayılıyor; Yönetmelik bu ikisi arasında ayrı bir sıra kurmuyor.

Sık sorulan sorular

Kesik çizgide sollama yapılır mı? Evet, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e göre kesik çizgi "kurallara uyulmak şartıyla" geçilebilir. Ama tepe üstü, dönemeç, kavşak, yaya geçidi yaklaşımı gibi Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 104. maddesindeki yerlerde çizgi kesik olsa bile geçmek yasaktır.

Düz çizgiyi geçmek yasak mı? Evet. Yönetmelik'e göre düz çizgi boyunca hiçbir sebeple soldaki şeride geçilemez ve üzerinden gidilemez. Tek istisna, üç şeritli ve iki yönlü yol kesimlerinde en sağdaki şeride geçmektir.

Yolda kırmızı çizgi ne demek? Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'te ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde kırmızı çizgiye bağlı bir durma yasağı yok. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, bordür taşlarına çizilen park yasağı çizgilerinin durumuna göre beyaz, sarı ya da kırmızı boyayla çizileceğini söylüyor. KGM standardının yatay işaretleme bölümünde kırmızı, yalnız reflektif yol butonlarında geçiyor.

Yolda sarı çizgi neden var? KGM standardına göre sarı çizgi yol çalışmasındaki geçici işaretleme, yılda ortalama 30 gün ve üzeri sisli kesimler, otopark ve park yasağı çizgileri ile ışıklı kavşaklardaki sarı kutu için kullanılır.

Sarı kutunun içinde beklenir mi? Hayır. Karşı tarafta yer yoksa kutuya girilmez. Standardın tek istisnası, dönüş yapacak aracın dönüş için bekleyen başka araçlar yüzünden kavşaktan çıkamamasıdır.

Duraklama kaç dakika sürebilir? Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 112. maddesine göre bekleme amaçlı duraklama en çok 5 dakikadır; bu süreyi aşan bekleme park sayılır.

Güncelleme (23 Ekim 2026): Bu rehber, Türkiye'deki yol çizgisi kurallarına göre baştan yazıldı. Önceki sürümde yer alan ve Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde bulunmayan kurallar (çift kırmızı ve çift sarı çizginin durma ve bekleme yasakları, 20 dakikalık yükleme süresi gibi) çıkarıldı; çizgilerin anlamı Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e, renkleri ve kullanım yerleri KGM'nin işaretleme standardına, sürüş kuralları Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne dayandırıldı.

Kaynaklar

• Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, 10. madde (yol çizgileri ve anlamları), mevzuat.gov.tr güncel metin: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 15. maddesine dayanır; metinde işlenmiş son değişiklik 15 Ocak 2019 tarihli (erişim: 23 Ekim 2026)
• Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları (2020): kapsam (PDF s. 9), yön oku tanımı (s. 13), renkler (s. 16), çizgi ölçüleri (s. 17), ofset taramalar (s. 18), duraklama ve park yasağı çizgileri (s. 19), DUR çizgisi (s. 23), reflektif yol butonu (s. 28), sarı kutu (s. 58), tırmanma şeritleri (s. 64), park yasağı işaretlemesi (s. 75-76), DUR ve YOL VER levhaları (s. 166, 168)
• Karayolları Genel Müdürlüğü, Erişme Kontrollü Karayollarında Trafik İşaretleme Standartları (2018): yapım-bakım-onarım sahalarında sarı yatay işaretleme (PDF s. 245, 263)
• Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları (2023): geçici sarı çizgi ve bantlar (PDF s. 51-52)
• Karayolları Trafik Yönetmeliği, mevzuat.gov.tr güncel metin: md. 94, 95, 102, 103, 104, 109, 111-115, 146; metinde işlenmiş son değişiklik 3 Temmuz 2026 tarihli (erişim: 23 Ekim 2026)
• GOV.UK, The Highway Code, Waiting and parking, Rule 240 (Büyük Britanya kuralı; karşılaştırma için)