BDDK'nın Tasarruf Finansmanı Kararı Uygulamada: Aynı Şirketle Tek Taşıt Sözleşmesi

Tasarruf finansman şirketleriyle çekilişli ya da çekilişsiz sistemle araç almayı düşünenler için yeni sınırlar bugün, 1 Ekim 2026'da uygulanmaya başladı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun 30 Temmuz 2026 tarihli ve 11537 sayılı kararına göre bir tasarruf finansman şirketi, aynı kişi ya da risk grubuyla artık en fazla bir taşıt sözleşmesi imzalayabiliyor ve bu sözleşmenin tutarı 6.250.000 TL'yi aşamıyor. Taşıtta 5.000.000 TL'yi aşan sözleşmeler "yüksek tutarlı" sayılıyor; yönetmelik bu sözleşmelerin çekilişli sisteme konu edilmesine izin vermiyor. Karar Resmî Gazete'de değil, BDDK'nın sitesinde "Resmi Gazetede Yayımlanmayan Kurul Kararları" listesinde yayımlandı.

Bugünden itibaren ne değişti?

Taşıt tarafında üç değişiklik var: bir kişi ya da risk grubunun aynı şirketle yapabileceği taşıt sözleşmesi sayısı bir adetle, bu sözleşmenin tutarı 6.250.000 TL ile sınırlandı; "yüksek tutarlı sözleşme" sınırı taşıtta, yönetmelikte yazılı 2 milyon TL yerine 5.000.000 TL olarak uygulanmaya başladı. Yüksek tutarlı sözleşmelerin şirket içindeki payı da yönetmelikte yazılı %15'ten %5'e çekildi.

Kararın taşıta ilişkin maddeleri, Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik'in 21 ve 22/A maddelerinin Kurul'a verdiği yetkiye dayanıyor. Yönetmeliğin güncel metninde sözleşme sayısına ilişkin bir sınır yer almıyor; kişi ve risk grubu bazında ise şirket özkaynağının %25'ine bağlı bir tutar sınırı bulunuyor.

Kararda konut ve çatılı iş yeri sözleşmesi için tavan 62.500.000 TL, bir şirketin bir kişi ya da risk grubuyla yapabileceği tüm sözleşmelerin toplamı için de 62.500.000 TL olarak belirlendi.

Sınır kişi başına mı, şirket başına mı?

Karar sınırı, "bir tasarruf finansman şirketinin" bir gerçek ya da tüzel kişi veya risk grubuyla imzalayabileceği sözleşmeler için koyuyor. Yani sayılan sözleşmeler aynı şirketle yapılanlar. Bir kişinin farklı tasarruf finansman şirketleriyle ayrı ayrı sözleşme yapıp yapamayacağına ilişkin kararda bir hüküm bulunmuyor.

Risk grubu kavramı yönetmeliğin 22/A maddesinde tanımlı: bir gerçek kişi ile eşi ve çocukları, bunların yönetim kurulu üyesi veya genel müdürü oldukları ortaklıklar ve bunların birlikte ya da tek başına kontrol ettikleri veya sınırsız sorumlulukla katıldıkları ortaklıklar bir risk grubu oluşturuyor. Aralarında, birinin ödeme güçlüğüne düşmesi diğer bir veya birkaçını da ödeme güçlüğüne düşürecek boyutta kefalet, garanti ya da benzeri ilişki bulunan kişiler de ilgili risk grubuna dahil ediliyor. Karar, taşıtta tek sözleşme ve 6.250.000 TL sınırını bir kişi için olduğu gibi bir risk grubu için de koyuyor.

Çekilişli sistemde 5 milyon TL sınırı ne anlama geliyor?

Kısaca: taşıtta 5.000.000 TL'yi aşan bir sözleşme çekilişli olamıyor. Yönetmeliğin 21. maddesine göre yüksek tutarlı sözleşmeler "çekilişli sözleşmelere konu edilemez." Karar taşıtta bu sınırın 5.000.000 TL olarak uygulanmasını öngördüğü için iki metin birlikte okunduğunda tablo şöyle:

Şirket tarafında da sınır daraldı: yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamı, şirketin ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarının %5'ini geçemeyecek. 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler bu sınıra kademeli uyacak: oran 30 Haziran 2027'ye kadar %15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 arasında %10 olarak uygulanacak.

Elimdeki sözleşme ne olacak?

Kararın uygulama tarihini belirleyen 5. maddesi yalnızca şunu söylüyor: "İşbu kararların 01.10.2026 tarihinden itibaren uygulanmasına". Kararda bu tarihten önce imzalanmış sözleşmelere ilişkin ayrı bir hüküm bulunmuyor; mevcut sözleşmelerin yeni sayı sınırına dahil edilip edilmeyeceği de kararda yazmıyor. Yönetmeliğin 17. maddesi, şirketleri hizmetle ilgili soruları yanıtlayacak bir sistem kurmakla ve müşterilerini bilgilendirmekle yükümlü tutuyor.

Yönetmeliğin taşıt sözleşmelerine koyduğu diğer şartlar neler?

Kararın dokunmadığı ve yönetmelikte olduğu gibi geçerli kalan başlıca hükümler şunlar:

• Müşteri bazlı (çekilişsiz) sözleşmede tahsisat ödemesi için sözleşme tutarının %40'ı kadar tasarruf yapılmış ve öngörülen sözleşme süresinin %40'ına ulaşılmış olması gerekiyor. Sözleşme tarihinden itibaren 150 gün geçmiş ve 5 tasarruf ödemesi yapılmışsa bu süre şartı, peşinat olarak ödenen tutarın sözleşme tutarına oranı kadar kısaltılabiliyor.
• Çekilişli sözleşmede müşteri, çekiliş grubuna girdiği tarihten itibaren 150 gün geçmeden ve 5 tasarruf ödemesi yapmadan tahsisat ödemesi alamıyor.
• Taşıt sözleşmelerinde finansman döneminin azami vadesi 60 ay.
• Tahsisat ödemesi satıcının hesabına yapılıyor; tahsisat yapılan taşıt üzerine şirket lehine rehin konulması zorunlu.
• Tüzel kişilere çekilişli sözleşme düzenlenemiyor.

Bankaların ve finansman şirketlerinin taşıt kredisindeki vade ve kredi oranı sınırları ise ayrı BDDK kararlarıyla belirleniyor; bu kurallardaki elektrikli araç ve yerli üretici ayrımını ayrı bir haberde ele almıştık.

Kararın diğer maddeleri neyi düzenliyor?

İlk iki madde, müşterilerden toplanan paranın nasıl değerlendirileceğini sınırlıyor. Tasarruf fon havuzu ve şirket hesaplarında biriken tutarlar yalnızca katılım bankalarındaki Türk lirası hesaplarda, Hazine'nin altına dayalı olmayan TL kira sertifikalarında ve hisse senedi içermeyen, risk değeri 1 veya 2 olan TL katılım fonlarında değerlendirilebilecek. Getiri sağlanmadan tutulan günlük tutar da fon havuzunun binde ikisiyle sınırlandı. Kurul, kararın Finansal Kurumlar Birliği'ne bildirilmesini de kararlaştırdı.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni sınırlar ne zamandan beri geçerli? BDDK'nın 11537 sayılı kararına göre 1 Ekim 2026'dan itibaren uygulanıyor.

Aynı tasarruf finansman şirketiyle kaç taşıt sözleşmesi yapılabilir? Bir kişi ya da risk grubu için en fazla bir. Konutla birlikte toplam sözleşme sayısı en fazla iki.

6 milyon TL tutarındaki bir taşıt sözleşmesi çekilişli olabilir mi? Hayır. Taşıtta 5.000.000 TL'yi aşan sözleşme yüksek tutarlı sayılıyor ve yönetmelik bu sözleşmelerin çekilişli sisteme konu edilmesine izin vermiyor.

Farklı şirketlerle ayrı taşıt sözleşmesi yapılabilir mi? Karar sınırı aynı şirket için koyuyor; farklı şirketlerle yapılacak sözleşmelere ilişkin kararda bir hüküm bulunmuyor.

Mevcut sözleşmeler etkileniyor mu? Kararda 1 Ekim 2026'dan önce imzalanmış sözleşmelere ilişkin ayrı bir hüküm bulunmuyor; karar yalnızca bu tarihten itibaren uygulanacağını belirtiyor.

Görseller: @kaboompics / Wikimedia Commons (CC0).