Paylaşımlı E-Skuter İşletmeci Cezaları Yenilendi: Çoğu Tutar Aynı, Üçüncü Filo İhlalinde 170.000 TL

Paylaşımlı elektrikli skuter (e-skuter) işleten şirketlere uygulanan idari para cezalarını düzenleyen madde, Resmî Gazete'nin 13 Ekim 2026 tarihli 33399 sayısında yayımlanan değişiklikle yeniden yazıldı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Metne yazılan 8.687, 43.447 ve 86.900 TL, eski metindeki 1.000, 5.000 ve 10.000 TL'nin yıllık yeniden değerlemeyle 2026'da ulaştığı tutarlarla birebir aynı; bu kademelerde ceza değişmedi. Gerçek değişiklik üç noktada: filo sayısı kuralının üçüncü ihlalinde ceza 170.000 TL oldu, bu tutar eski 50.000 TL'nin üstünde ama aynı yeniden değerleme hesabıyla bulunan 2026 karşılığı olan 434.504 TL'nin altında; denetimde bilgi veya belge vermeyenlere 50.000 TL'lik yeni ceza geldi; cezaların hukuki dayanağı değişti. Değişiklik e-skuter kullananlara yeni bir ceza getirmiyor.

Yönetmelikte ne değişti?

Ulaştırma ve Altyapı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile İçişleri bakanlıklarının ortak değişikliği, 14 Nisan 2021 tarihli Elektrikli Skuter Yönetmeliği'nin "İdari yaptırımlar" başlıklı 22. maddesini baştan yazıyor; başka maddeye dokunmuyor. Eski metin bütün cezaları 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (Kararname) 28. maddesinin birinci fıkrasına dayandırıyor ve tutarları 2021'deki hâliyle gösteriyordu. Yeni metin yetkisiz işletmecilik cezasını 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 66. maddesinin altıncı fıkrasına, diğerlerini Kararname'nin 28/A maddesine bağlıyor ve 2026 tutarlarını doğrudan TL olarak yazıyor.

Ceza tutarları gerçekten arttı mı?

Kademelerin çoğunda hayır. Yönetmeliğin 25. maddesi cezaları 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinin yedinci fıkrasına bağlıyordu: cezalar her yılbaşından geçerli olmak üzere ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılıyor, hesapta liranın küsuratı dikkate alınmıyor. Resmî Gazete'de ilan edilen oranlar 2021 için yüzde 36,20, 2022 için yüzde 122,93, 2023 için yüzde 58,46, 2024 için yüzde 43,93 ve 2025 için yüzde 25,49. Bu oranlar 2022-2026 yılbaşlarında sırayla uygulandığında tablo şöyle:

Genel yükümlülükler kademesinde e-skuterlerin konum bilgisinin Bakanlığın U-Net sistemine iletilmesi (16/2), yasak bölge ve hız sınırları için coğrafi çitleme (16/10), 15 yaşını bitirmemiş kişilere hizmet verilmemesi (16/9) ve yayayı ya da trafiği engelleyecek şekilde park edilen e-skuterlerin iki saat içinde toplanması (16/13) gibi kurallar var. Aynı hesap, 9 Ekim'de değiştirilen araç muayene istasyonu cezalarında da eski tutarların 2026 karşılığını vermişti.

Filo sayısı kuralı nedir, üçüncü ihlalde ne oluyor?

Yönetmeliğin 16. maddesinin on birinci fıkrası, il için alınan toplam izin sayısını aşmamak kaydıyla, işletmecinin bir ilçede ya da bölgede bulundurduğu e-skuter sayısını orada izin aldığı sayının yüzde 70'i ile yüzde 130'u arasında tutmasını istiyor; alt sınır Kasım-Şubat döneminde yüzde 40 uygulanıyor. Kontrol, 00.00-23.59 arasında gönderilen ortalama konum bilgisine göre bir tam gün üzerinden yapılıyor. Üçüncü aykırılıkta ceza 170.000 TL ve yetki belgesi kapsamındaki faaliyet 6 ay geçici olarak durduruluyor. Bu tutar, eski metindeki 50.000 TL'nin 3,4 katı; ancak aynı yeniden değerleme hesabıyla bulunan 2026 karşılığı olan 434.504 TL'den 264.504 TL düşük. 170.000 TL aynı zamanda Kararname'nin 28/A maddesinin (i) bendinde, Bakanlıkça yetkilendirilen işletmecilerin yönetmelikteki idari şartlara aykırılığı için öngörülen 8.500-170.000 TL aralığının üst sınırı.

Denetimde belge vermemenin cezası ne?

Yeni (e) bendi, KTK'nın 8. maddesi ve Kararname'nin 28/A maddesinde belirlenen yetkililere denetim için gereken bilgi veya belgeleri ibraz etmeyenlere 50.000 TL ceza öngörüyor. Yönetmeliğin 20. maddesi yetki belgesi sahiplerinin denetimde istenen belgeleri vermesini zaten zorunlu tutuyordu, ancak eski ceza maddesinde bu yükümlülük için ayrı bir tutar yoktu. Kararname'nin 28/A maddesinin dördüncü fıkrası bu fiil için 50.000-500.000 TL aralığı tanıyor; yönetmelik alt sınırı yazdı.

Cezaların dayanağı ne oldu?

Eski metnin dayandığı Kararname'nin 28. maddesinin birinci fıkrasındaki (b) bendi, Bakanlığın genel müdürlüklerine kendi düzenlemelerinde belirli üst sınırlara kadar idari para cezası öngörme yetkisi veriyordu. Bu bent Anayasa Mahkemesi'nin 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla iptal edildi; karar 9 Aralık 2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptal, yayımından dokuz ay sonra, 9 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi. Arada, 31 Temmuz 2026'da yayımlanan 7590 sayılı Kanunla Kararname'ye "İdari para cezaları" başlıklı 28/A maddesi eklendi ve ceza aralıkları kanun metnine yazıldı. KTK'nın 66. maddesinin altıncı fıkrası ise 27 Şubat 2026'da yayımlanan 7574 sayılı Kanunla bugünkü hâlini aldı: paylaşımlı e-skuter işletmeciliği için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunlu, belgesiz faaliyetin cezası 86.900 TL.

Yeni metne göre yetkisiz işletmecilikte ceza tutanağını İdare, yani Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı düzenliyor. Diğer ihlallerde tutanak, yönetmeliğin 21. maddesinin birinci fıkrasında sayılan İdare ve belediye denetim birimlerince düzenleniyor.

Değişmeyen neler var?

İhlal e-skuterle işlenmişse ceza her e-skuter için ayrı ayrı uygulanıyor; birden fazla kusur bir arada işlenmişse her kabahat için ayrı tutanak düzenleniyor. Yönetmeliğin 25. maddesi bu değişiklikle değişmedi; idari para cezalarını Kabahatler Kanunu'nun 17/7 hükmüne göre yeniden değerlemeye tabi tutmaya devam ediyor.

Sıkça sorulan sorular

Bu cezalar e-skuter kullananlara mı kesilecek? Hayır. Değişiklik kullananlara yeni bir ceza getirmiyor; ceza maddesindeki yükümlülükler paylaşımlı e-skuter işletmeciliğine ilişkin.

Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi? Yayımı tarihinde, 13 Ekim 2026'da.

Ceza tutarları arttı mı? 8.687, 43.447 ve 86.900 TL'lik kademeler eski tutarların 2026 karşılığıyla aynı. Filo sayısı kuralının üçüncü ihlalinde metne yazılan tutar 50.000 TL'den 170.000 TL'ye çıktı, ancak bu, eski tutarın yeniden değerlemeyle hesaplanan 2026 karşılığı olan 434.504 TL'nin altında; denetimde belge vermemeye 50.000 TL'lik ceza eklendi.

Faaliyet durdurma yaptırımı kalktı mı? Hayır. Filo sayısı kuralını üçüncü kez ihlal eden işletmecinin yetki belgesi kapsamındaki faaliyeti yine 6 ay geçici olarak durduruluyor.

Görseller: Zemxer / Wikimedia Commons (CC BY 4.0).