Fiat 124 60 yaşında: Torino'da sergi, Türkiye'de Murat 124

Stellantis, Fiat 124'ün 60. yılı için Torino'daki Heritage Hub'da 28 Eylül'de "Mi chiamo Fiat 124" ("Benim adım Fiat 124") adlı geçici bir sergi açtı. Kasım sonuna kadar sürecek sergi, 124 ailesinden beş aracı dönemin orijinal broşürleriyle birlikte gösteriyor. Bültenin Türkiye'yi ilgilendiren yanı, 124'ü üreten şirketler arasında Tofaş'ı adıyla anması. Tofaş'ın kendi tarihçesine göre 1971'de açılan Bursa fabrikasında ilk üretim, Murat 124 ile başladı.

Sergi nerede ve ne zamana kadar açık?

Stellantis'in 28 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre sergi, Torino'da Via Plava 80 adresindeki Heritage Hub'da Kasım sonuna kadar açık kalacak. Sergi, mekânın standart giriş biletine dahil. Mekân pazartesi dışında her gün açık, biletler yalnızca çevrimiçi satılıyor. Hafta içi ziyaretçiler sergiyi kendi başına geziyor, hafta sonları rehberli tur yapılıyor.

Sergideki beş araç, bültendeki bilgilere göre şöyle:

Araç	Bültende öne çıkan bilgi
Fiat 124 (sedan)	Ailenin ilk modeli; Mart 1966'da Cenevre Otomobil Fuarı'nda tanıtıldı
Fiat 124 Special	1970'teki "İki Burun Seferi"ne (Raid of the Two Capes) katılan araçlardan biri; Quattroruote dergisiyle düzenlenen seferde üç otomobil Cape Town'dan Kuzey Burnu'na (North Cape) üç kıtada, 51 günde 40.000 km'den fazla yol yaptı
Fiat 124 Sport Spider	Pininfarina tasarımı; 1966 Torino Otomobil Fuarı'nda tanıtıldı
Fiat 124 Sport Coupé	Centro Stile Fiat tasarımı; ilk kez 1967 Cenevre Otomobil Fuarı'nda gösterildi; çift eksantrikli motoru yıllar içinde hacim ve güç artışlarıyla güncellendi
Fiat Abarth 124 Rally	Sport Spider'ın yarış versiyonu; Grup 4 homologasyonuyla 1970'lerde İtalya, Avrupa ve Dünya şampiyonalarında önemli sonuçlar aldı

Bu beş araç arasında Tofaş üretimi bir Murat 124 yer almıyor; sergi, grubun kendi koleksiyonundaki araçlardan kurulmuş.

Fiat 124'ü 1966'da öne çıkaran neydi?

Bültene göre 124, Dante Giacosa'nın teknik yönetiminde geliştirildi ve boyu dört metreyi biraz aşan, üç hacimli bir sedan olarak tasarlandı. Otomobil, sağlam mekanik yapıyı sınıfı için ileri sayılan teknik çözümlerle birleştiriyordu ve "1967 Yılın Otomobili" unvanını kazandı.

Özellik	Fiat 124 (1966), Stellantis bültenine göre
Tanıtım	Mart 1966, Cenevre Otomobil Fuarı
Boy	Dört metrenin biraz üzerinde
Motor	1.197 cc, dört silindirli (tasarım: Aurelio Lampredi)
Güç	60 hp
Krank mili	Beş yataklı
Frenler	Dört tekerlekte disk
Arka süspansiyon	Helezon yay ve teleskopik amortisör
Boş ağırlık	855 kg
Ödül	1967 Yılın Otomobili

Fiat 124 dünyada kaç adet üretildi?

Stellantis'in verdiği iki rakam farklı şeyleri kapsıyor ve birbirine karıştırılmamalı. 20 milyonun üzerindeki toplam, 124'ün 40 yılı aşkın sürede dünya genelinde ulaştığı adettir; buna SEAT, LADA-VAZ, Tofaş ve Premier'in üretimi ile başka ülkelerdeki montaj da dahildir. Yalnızca FIAT'ın kendi ürettiği 124 sayısı ise 1,5 milyonun üzerinde.

Rakam	Kapsadığı üretim
20 milyonun üzerinde	124'ün dünya genelindeki toplamı: SEAT (İspanya), LADA-VAZ (Sovyetler Birliği), Tofaş (Türkiye), Premier (Hindistan) üretimi ve başka ülkelerdeki montaj dahil, 40 yılı aşkın süre
1,5 milyonun üzerinde	Yalnızca FIAT'ın kendi üretimi
1 milyonun üzerinde	FIAT üretimi içindeki sedan adedi

Bülten, 20 milyonluk toplamın üreticilere ya da ülkelere göre dağılımını ve Tofaş'ın bu toplamdaki payını vermiyor.

Tofaş'ın hikâyesi 124 ile nasıl başladı?

Tofaş'ın kurumsal tarihçesine göre şirket 1968'de Koç Holding ve Fiat ortaklığında kuruldu. Bursa'daki fabrikanın inşaatı 13 Nisan 1969'da başladı, fabrika 12 Şubat 1971'de törenle açıldı. Yıllık 20 bin adetlik kurulu kapasiteyle devreye alınan fabrikada ilk üretim Murat 124 projesiyle başladı. Stellantis'in 24 Mayıs 2024 tarihli Fiat 124 yazısına göre Fiat 124, Türkiye'de Fiat lisansıyla Tofaş Murat 124 adıyla üretildi.

Şirketin ilk ihracatı da aynı modelle yapıldı: Tofaş'ın 2024 faaliyet raporundaki kilometre taşlarına göre Tofaş, 1974'te Murat 124'ü Mısır'a ihraç etti. Aynı listeye göre 1976'da Murat 131'in üretimi başladı.

Tarih	Tofaş'ın kendi kaydı
1968	Tofaş, Koç Holding ve Fiat ortaklığında kuruldu
13 Nisan 1969	Bursa'da fabrika inşaatı başladı
12 Şubat 1971	Fabrika törenle açıldı
1971	Yıllık 20 bin kurulu kapasiteyle ilk üretim, Murat 124
1974	İlk ihracat, Murat 124 ile Mısır'a
1976	Murat 131 üretimi başladı

Aynı fabrikada Fiat Egea üretiminin sona ermesini ve hafif ticari araca geçişi 21 Temmuz'daki haberimizde ele almıştık.

Sıkça sorulan sorular

"Mi chiamo Fiat 124" sergisi ne zaman sona eriyor? Stellantis'e göre sergi, 28 Eylül 2026'dan Kasım sonuna kadar Torino'daki Heritage Hub'da açık.

Sergi için ayrı bilet gerekiyor mu? Hayır. Sergi, Heritage Hub'ın standart giriş biletine dahil; biletler yalnızca çevrimiçi satılıyor ve mekân pazartesi günleri kapalı.

Sergideki araçlar arasında Murat 124 var mı? Stellantis'in duyurusunda sayılan beş araç arasında Murat 124 yok. Bu beş araç Fiat 124 sedan, 124 Special, 124 Sport Spider, 124 Sport Coupé ve Abarth 124 Rally.

Fiat 124 dünyada kaç adet üretildi? Stellantis'e göre tüm üreticiler ve montaj dahil 40 yılı aşkın sürede 20 milyonun üzerinde; yalnızca FIAT'ın kendi üretimi 1,5 milyonun üzerinde.

Murat 124 Türkiye'de ne zaman üretilmeye başlandı? Tofaş'ın tarihçesine göre Bursa fabrikası 12 Şubat 1971'de açıldı ve fabrikadaki ilk üretim 1971'de Murat 124 ile başladı.

Görseller: Stellantis.