Chery, Nissan'ın Güney Afrika Fabrikasını Satın Aldı

Çinli otomobil üreticisi Chery, Nissan'ın Güney Afrika'daki Rosslyn fabrikasını Temmuz 2026'da devraldı. Pretoria yakınında 1966'dan beri faaliyette olan tesiste artık tam elektrikli araçlar, plug-in hibritler ve Jetour markalı modeller üretilecek. Anlaşma Nissan'ın kendi resmî açıklamasına göre 23 Ocak 2026'da imzalandı, devir yaz aylarında tamamlandı. Associated Press'in aktardığına göre bu, Çinli üreticilerin iç pazardaki talep yavaşlaması ve Avrupa ile Kuzey Amerika'daki artan ticaret engelleri karşısında Afrika'da doğrudan üretime geçme stratejisinin bir parçası. Türkiye tarafında tablo farklı: Chery grubunun (Chery, Omoda, Jaecoo) Samsun'da planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı hâlâ karara bağlanmadı, üstelik Türkiye'nin Çin menşeli araçlara uyguladığı yüzde 40'lık ek vergi Dünya Ticaret Örgütü tarafından kurallara aykırı bulundu.

Rosslyn fabrikasında ne değişiyor?

Nissan'ın 23 Ocak 2026 tarihli resmî açıklamasına göre Chery SA, Rosslyn'deki fabrika arazisini, binalarını ve yakınındaki pres (stamping) tesisini satın aldı. Nissan Afrika Başkanı Jordi Vila açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Nissan'ın Güney Afrika'da uzun ve gurur verici bir geçmişi var... Bu anlaşmayla işgücümüzün büyük kısmı için istihdamı güvence altına alabiliyor, böylece tedarikçi ağımız için de fırsatları koruyabiliyoruz." Nissan üretimden çekilse de Güney Afrika'da satış ve dağıtım operasyonlarıyla kalmaya devam edecek; 2026 mali yılında Tekton ve Patrol gibi yeni modelleri de pazara sürecek.

Bu neden Afrika'ya özgü bir hikâye değil, bir örüntü?

AP'nin haberine göre Çin'in en büyük otomobil ihracatçısı olan Chery'nin bu hamlesi tek örnek değil. Güney Afrika'da BAIC, Gqeberha (Port Elizabeth) kentinde kendi üretim ve montaj tesisini işletiyor; Great Wall Motor da yerel montaj ve parça dağıtım kapasitesi kurmuş durumda. Zero Carbon Analytics'ten Nick Hedley, AP'ye verdiği demeçte "Afrika'nın hızla büyüyen nüfusu ve genişleyen orta sınıfı, uygun fiyatlı elektrikli araçlar için doğal bir pazar oluşturuyor" dedi. Analistler Güney Afrika, Fas, Kenya, Etiyopya ve Gana'yı sanayi kapasitesi ve destekleyici politikalar nedeniyle Çin yatırımı için en uygun ülkeler olarak gösteriyor; Afrika'nın ilk büyük ölçekli batarya gigafabrikası da Fas'ta planlanıyor.

Chery Türkiye'de aynısını yapacak mı?

Hayır, en azından şimdilik değil. Chery, Mart 2025'te Samsun'da yıllık 200 bin araç kapasiteli, 1 milyar dolarlık bir fabrika kuracağını duyurmuştu. Ancak OMODA & JAECOO Türkiye Başkan Yardımcısı Emre Özocak, Mart 2026'daki açıklamasında görüşmelerin sürdüğünü ama nihai yatırım kararının henüz verilmediğini söyledi; üretimin "devletin göstereceği uygun lokasyonlarda" mümkün olabileceğini belirtti. Rosslyn'de olan — hazır bir fabrikayı devralıp dönüştürme — Türkiye'de gündemde değil; burada sıfırdan yeşil saha yatırımı konuşuluyor ve karar hâlâ askıda.

Türkiye'nin Çin araçlarına uyguladığı ek vergi ayakta kalır mı?

Bu sorunun cevabı Chery'nin Türkiye kararını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Çin menşeli elektrikli ve bazı hibrit araçlara yüzde 10 gümrük vergisinin üzerine yüzde 40 ek mali yükümlülük uyguluyor. Dünya Ticaret Örgütü uyuşmazlık paneli 28 Temmuz 2026'da yayımladığı raporda bu ek verginin Türkiye'nin GATT 1994 kapsamındaki tarife taahhütlerini aştığına hükmetti. Karar otomatik yürürlüğe girmiyor; rapor 60 gün içinde kabul edilmezse veya taraflardan biri temyize giderse süreç uzayabilir.

Çinli üreticilerin Afrika'daki üretim ayak izi

Sık sorulan sorular

Chery, Nissan'ın hangi fabrikasını satın aldı? Pretoria yakınındaki Rosslyn fabrikası ve ona bağlı pres tesisi. Tesis 1966'dan beri faaliyette; anlaşma Ocak 2026'da imzalandı, devir Temmuz 2026'da tamamlandı.

Rosslyn'de hangi modeller üretilecek? Tam elektrikli araçlar, plug-in hibritler ve Jetour markalı modeller.

Nissan Güney Afrika'dan tamamen çekiliyor mu? Hayır. Üretimi bırakıyor ama satış ve dağıtım operasyonlarıyla ülkede kalmaya devam edecek; 2026'da Tekton ve Patrol gibi yeni modeller sunacak.

Chery Türkiye'de fabrika kuracak mı? Samsun'da 200 bin araç/yıl kapasiteli, 1 milyar dolarlık bir yatırım planlanıyor ama Mart 2026 itibarıyla nihai karar açıklanmadı.

Türkiye'nin Çin araçlarına uyguladığı yüzde 40 ek vergi kalkacak mı? DTÖ paneli Temmuz 2026'da bu vergiyi kurallara aykırı buldu, ancak karar otomatik yürürlüğe girmiyor; itiraz süreci sonucu değiştirebilir.

Chery, devirle ilgili kendi açıklamasını henüz yapmadı; anlaşmaya dair bilgiler Nissan'ın duyurusuna ve bağımsız haber ajansı derlemelerine dayanıyor.