ACEA ve SMMT'den AB–Birleşik Krallık Zirvesi Öncesi Uyarı: 2027 Menşe Kuralları Elektrikli Araç Ticaretinde Yüzde 10 Gümrük Vergisini Tetikleyebilir
Yayına hazırlayan:OtoPusula Editör Ekibi

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) ile İngiltere Motorlu Taşıt Üreticileri ve Satıcıları Derneği (SMMT), 17 Kasım 2026'da yayımladıkları ortak açıklamada, Cuma günü (20 Kasım) yapılacak AB–Birleşik Krallık Zirvesi'nden iki konuyu birlikte çözen güçlü bir ortak bildiri istedi: AB'nin önerdiği Sanayi Hızlandırma Yasası'ndaki "Made in Europe" (Avrupa'da üretilmiştir) düzenlemesi ve 1 Ocak 2027'de sertleşen otomotiv menşe kuralları. Birliklere göre yılda 80 milyar euroluk bir ticaret ilişkisi risk altında ve gümrük vergilerinin devreye girmesine altı hafta kaldı. Açıklama bir talep metni; zirvenin sonucu henüz belli değil.
1 Ocak 2027'de AB–BK araç ticaretinde ne değişiyor?
ACEA'nın ve SMMT'nin yayımladığı metne göre AB ile Birleşik Krallık arasındaki Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA) kapsamında daha sıkı menşe kuralları 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Birlikler, sektör anketlerine dayanarak gelecek yıl Manş'ı geçecek tam elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil ve hafif ticari araçların dörtte birinden azının bu kurallara uyacağını, bunun da yüz binlerce aracı yüzde 10 gümrük vergisiyle karşı karşıya bırakacağını belirtiyor.
Bu takvim, anlaşmayla kurulan AB–Birleşik Krallık Ortaklık Konseyi'nin 21 Aralık 2023 tarihli 1/2023 sayılı kararında yer alıyor. Birleşik Krallık hükümetinin yayımladığı karar metnine göre anlaşma, elektrikli araç ve bataryalarda ürüne özgü menşe kurallarının aşamalı olarak yürürlüğe girmesini öngörüyordu. Karar, 31 Aralık 2023'te bitecek olan geçiş kurallarını 31 Aralık 2026'ya uzattı; 1 Ocak 2027'den itibaren anlaşmanın Ek 3'ündeki kurallar uygulanacak. Karar metninde 2026 sonuna kadar geçerli geçiş kuralları şöyle:
| Ürün | 31 Aralık 2026'ya kadar geçerli geçiş kuralı |
|---|---|
| Hibrit, şarj edilebilir hibrit ve tam elektrikli otomobil, otobüs ve yük taşıtları (gümrük tarife pozisyonu 87.02-87.04) | Menşeli olmayan malzemenin değeri, fabrika çıkış fiyatının en fazla yüzde 60'ı |
| Bu taşıtları süren batarya paketleri | Tarife alt pozisyonu değişikliği; menşeli olmayan hücre ya da modüllerden paket montajı; ya da menşeli olmayan malzeme en fazla yüzde 70 |
| Batarya hücresi, modülü ve parçaları | Menşeli olmayan malzeme en fazla yüzde 70 ya da tarife pozisyonu değişikliği |
Karar metni, 2027'den itibaren geçerli kuralların eşiklerini tekrar etmiyor; bunlar anlaşmanın Ek 3'ünde. 2023 kararının gerekçe bölümüne göre yeni kuralların daha fazla ertelenmesi düşünülmemeli; karar, Ortaklık Konseyi'nin bu ürünlere ilişkin menşe kurallarını değiştirme yetkisini de Armonize Sistem güncellemeleri dışında 1 Ocak 2032'ye kadar kaldırdı.
Birliklere göre fatura ne kadar?
ACEA ve SMMT'nin kendi analizine göre yüzde 10'luk vergi yalnız 2027'de iki yönde şu yükü getirebilir:
| Kalem | ACEA ve SMMT'nin tahmini |
|---|---|
| Birleşik Krallık'tan AB'ye ihracat, 2027 vergi faturası | 400 milyon euroya yakın |
| AB'den Birleşik Krallık'a ihracat, 2027 vergi faturası | 1,4 milyar euro |
| İkisinin toplamı (SMMT'nin özetindeki rakam) | 1,8 milyar euro |
Batarya tedariki neden işin merkezinde?
Birliklerin açıklamasına göre batarya tedariki iki tarafın ortak sorunu. Açıklamanın dipnotunda aktarılan tahmine göre 2017'den bu yana Avrupa'daki batarya ve elektrikli araç üretim tesislerine yaklaşık 72 milyar euro yatırım yapıldı; buna karşın AB, lityum iyon bataryalarının yaklaşık üçte ikisini hâlâ ithal ediyor. Birliklere göre Birleşik Krallık'ın üretim tabanı daha da küçük ve iki pazarda da 2027'ye kadar kurala uygun yeterli tedarik olmayacak.
ACEA ve SMMT bunun önemini, AB'nin Birleşik Krallık'a tam elektrikli araç ihracatının değer olarak 2019'dan bu yana on katına çıkmasıyla açıklıyor. Birliklerin verdiği rakama göre AB'de üretilen otomobiller 2025'te Birleşik Krallık'taki tam elektrikli otomobil satışlarının yüzde 61,6'sını, şarj edilebilir hibrit satışlarının yüzde 49'unu oluşturdu.
"Made in Europe" tartışmasında birlikler ne istiyor?
Birliklere göre AB'nin önerdiği Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act), Birleşik Krallık'ta üretilen araç, parça ve bataryaların AB pazarlarındaki konumunu zayıflatma ve onları "Made in Europe" teşviklerinden ve kamu alımı fırsatlarından mahrum bırakma riski taşıyor. ACEA ve SMMT, Birleşik Krallık'a yasanın ilgili tüm otomotiv hükümlerinde eşdeğer muamele tanınmasını istiyor.
Birliklerin aktardığı Oxford Economics analizine göre Birleşik Krallık'taki otomotiv üretimi AB genelinde 24 milyar euroluk ekonomik faaliyeti destekliyor ve tedarik zinciri üzerinden 250 bin kişilik istihdamı sürdürüyor. Açıklamaya göre Birleşik Krallık, AB'nin en büyük araç ihracat pazarı; AB de Birleşik Krallık'ın en büyük otomotiv ticaret ortağı.
Sanayi Hızlandırma Yasası hâlâ bir teklif; birliklerin metni de onu "önerilen" yasa diye anıyor. Avrupa Komisyonu'nun teklifindeki araç şartlarını 17 Ekim haberimizde ayrıntılı yazmıştık.
Cuma'ki zirveden tam olarak ne isteniyor?
ACEA ve SMMT, AB ile Birleşik Krallık'tan iki konuda acil çözüm istiyor:
- Menşe kuralı engelleri: Kurala uygun batarya tedarik zincirleri gelişirken elektrikli araç ticaretinin büyük bölümünü gümrük vergisiz tutacak pragmatik çözümler, uyum için erken yatırım yapanların korunması ve uyumun mümkün olan en kısa sürede desteklenmesi.
- Birleşik Krallık'ın "Made in EU" tekliflerine dahil edilmesi: Birleşik Krallık'ta üretilen araç, bileşen ve bataryalara Sanayi Hızlandırma Yasası'nın ilgili tüm otomotiv hükümlerinde eşdeğer muamele.
SMMT İcra Kurulu Başkanı Mike Hawes açıklamada şunu söyledi: "Avrupa, Birleşik Krallık'ı rekabet gücü sağlayan pazarların dışında bırakarak daha güçlü bir otomotiv sanayisi kuramaz." Hawes'a göre bunlar "iki tarafın da başarısız olmayı göze alamayacağı aynı ortaklığın iki sınavı".
ACEA Genel Direktörü Sigrid de Vries ise "AB ve Birleşik Krallık otomotiv sanayileri aynı rekabet baskılarıyla karşı karşıya ve bunlara yanıt verebilmemiz yakın işbirliğinin sürmesine bağlı. Pratik çözümlerin ulaşılabilir olduğu yerde yeni engeller yaratmayı göze alamayız" dedi.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüzde 10 gümrük vergisi kesinleşti mi? 2023 kararına göre sertleşen kurallar 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak. Yüzde 10, birliklere göre kurala uymayan araçların karşılaşacağı vergi; zirvenin sonucu henüz belli değil.
Rakamlar kime ait? Tablodaki tutarlar ACEA ve SMMT'nin kendi analizine, 24 milyar euro ve 250 bin iş rakamları birliklerin aktardığı Oxford Economics çalışmasına, 72 milyar euroluk yatırım ise birliklerin dipnotta aktardığı tahmine dayanıyor.
Alıntılar ACEA ve SMMT'nin İngilizce ortak açıklamasından çevrilmiştir.
Görseller: Robert Eva / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0); Sheerness Limanı (Kent, Birleşik Krallık) araç stok sahası, temsilî.
Kaynaklar
Bu haber, aşağıdaki kaynakların aktardığı olgular derlenip özgün biçimde Türkçeleştirilerek hazırlanmıştır.
- ACEA - Europe's automakers urge united action to avert punishing trade threats ahead of EU-UK summit (ACEA ve SMMT ortak açıklaması, 17 Kasım 2026)
- SMMT - Europe's auto makers demand united action to avert punishing trade threats ahead of EU-UK Summit (17 Kasım 2026)
- Birleşik Krallık hükümeti (gov.uk) - Ticaret ve İşbirliği Anlaşması Ortaklık Konseyi'nin 1/2023 sayılı kararı: elektrikli araç menşe kuralları (21 Aralık 2023)
Bu içeriği kim hazırladı?
İçerik OtoPusula Editör Ekibi tarafından yayına hazırlanır. Yayının sorumluları:
- Muhammet Fatih Batman
Kurucu & Editör, YZ Uzman
Yayın akışını ve içerik standartlarını belirler, teknik içerik editörlüğünü yürütür.
- Faruk Talmaç
Kurucu Ortak & Editör, YZ Uzman
Platformun geliştirilmesine öncülük eder, yayınlanan içeriğin son kontrolünü üstlenir.
Üretici kullanım kılavuzları ve resmî kaynaklara dayandırılarak, yapay zekâ destekli hazırlanmış ve editör denetiminden geçirilmiştir. Yayın ilkelerimiz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin teşhis ve onarım kararı için yetkili bir servise danışın.





