AB Konseyi Lastik Etiketi Tüzüğünde Müzakere Tutumunu Kabul Etti: Yeni Araç Satıcısının Etiket Yükümlülüğünün Kaldırılması Metinde

AB üye ülkelerinin daimi temsilcileri, 6 Kasım 2026'da enerji ve lastik etiketi kurallarını değiştiren tüzük önerisinde Konsey'in Avrupa Parlamentosu ile müzakere tutumunu kabul etti. Konsey belgesi ST 15528/26'ya göre metinde, lastik etiketi tüzüğü (AB) 2020/740'ın 7. maddesinin silinmesi yer alıyor. Bu madde, yeni araç satıcısının satıştan önce alıcıya araçtaki lastiklerin etiketini vermesini şart koşuyor. Metin yasa değil, Konsey'in müzakere tutumu; lastik satıcısının etiket yükümlülükleri ise metinde sürüyor. Türkiye'de bugün yürürlükteki yönetmeliğin 7. maddesi de yeni araç satışında bu yükümlülüğü öngörüyor.

Konsey belgesi neyi kapsıyor?

Belge, Avrupa Komisyonu'nun 24 Haziran 2026 tarihli COM(2026) 565 önerisinin Konsey'ce değiştirilmiş hâli. Konsey Genel Sekreterliği'nin notuna göre Daimi Temsilciler Komitesi 6 Kasım toplantısında metni Avrupa Parlamentosu ile müzakere yetkisi olarak kabul etti. Komisyon önerisine göre yapılan değişiklikler belgede kalın, çıkarılan ifadeler üstü çizili işaretli.

Yeni araç satıcısının yükümlülüğü neden silinmek isteniyor?

Yürürlükteki 2020/740 tüzüğünün 7. maddesi, yeni araç almak isteyen son kullanıcıya satıştan önce araçla sunulan ya da araca takılı lastiklerin etiketini ve ilgili teknik tanıtım materyalini vermeyi, ürün bilgi formunu erişilebilir tutmayı araç tedarikçisine ve dağıtıcısına yüklüyor. Maddenin silinmesini Komisyon önerdi; Konsey metninde bu satır değişmeden duruyor.

Komisyon'un önerideki açıklayıcı notuna göre son kullanıcılar çoğu durumda araca takılan lastiği seçemiyor; yuvarlanma direnci de genellikle emisyon ya da menzil gibi satış öncesi diğer bilgilere dolaylı olarak yansıyor. Konsey, gerekçe (18)'deki "vehicle dealers" (araç bayileri) ifadesini "vehicle suppliers and vehicle distributors" (araç tedarikçileri ve araç dağıtıcıları) olarak değiştirdi.

Komisyon önerisi ile Konsey tutumu nerede ayrılıyor?

Konsey metnine göre lastik alırken etiket nerede gösterilecek?

Konsey metnine göre lastik satıcısı, satış noktasında her lastiğin ya da özdeş lastik partisinin açıkça görülen bir etiket taşımasını ve etiketin satıştan önce alıcıya gösterilmesini sağlamakla yükümlü. Konsey'in eklediği Madde 6a ise reklam ve uzaktan satışı ayrıntılandırıyor:

• Tedarikçi ve dağıtıcılar görsel reklamda, ürün kataloğunda, teknik tanıtım materyalinde ve internet dahil uzaktan satışta lastik etiketini gösterecek; fiyat yazılıysa etiket fiyatın yanında olacak.
• Yer ya da biçim elvermezse sınıflar, sınıf oklarından oluşan basitleştirilmiş etiketle verilebilecek; internette bu, tıklayınca ya da dokununca tam etikete ve ürün bilgi formuna götüren "iç içe gösterim" (nested display) ile yapılacak.
• Basılı reklam ve kataloglarda basitleştirilmiş etiket kullanılırsa EPREL kayıt numarası, bağlantısı ya da QR kodu "EPREL" ibaresiyle eklenecek.
• Son kullanıcıya doğrudan satış yapmayan tedarikçi ve dağıtıcılar, fatura ve irsaliyede aynı EPREL bilgisini verecek.

EPREL, Avrupa Komisyonu'nun enerji ve lastik etiketleri için tuttuğu ürün veri tabanı; belgeye göre iki milyonu aşkın model kaydı içeriyor. Konsey metninde lastik montajcıları, yalnız lastik satışı, kiralaması ya da taksitli satışı teklif ettiklerinde dağıtıcı sayılıyor. Bir lastiğin AB ürün bilgi formunda hangi bilgilerin yer aldığına 7 Kasım'daki kış lastiği haberimizde bakmıştık.

Etiket sınıfları yeniden ölçeklenebilecek mi?

Komisyon'un açıklayıcı notuna göre bugünkü tüzük, yakıt verimliliği, ıslak zemin tutuşu ve gürültü sınıflarının yetki devriyle güncellenmesine izin vermiyor; bunlar ancak tüzüğün kendisi değiştirilerek güncellenebiliyor. Konsey'in gerekçe (17)'ye eklediği cümleye göre lastikler artık üst sınıflarda yoğunlaşıyor: örneğin yakıt verimliliğinde üst dört, ıslak tutuşta üst üç, dış yuvarlanma gürültüsünde üst iki sınıf.

Konsey metni, Komisyon'un etiket eklerini yetki devriyle değiştirmesini iki duruma bağlıyor: ekotasarım bilgi gerekliliklerine uyum ya da teknolojik, düzenleyici veya piyasa gelişmeleri sonucunda şu üç durumdan birinin ortaya çıkması:

• lastik bulunan sınıf sayısı beşten az ise,
• EPREL'e kayıtlı lastik tiplerinin yüzde 30'undan fazlası A sınıfındaysa,
• yüzde 50'den fazlası A ve B sınıflarındaysa.

Üç şart birlikte aranıyor: kapsamlı etki değerlendirmesi, ilgili paydaşlarla danışma ve yakıt verimliliği, ıslak tutuş ya da gürültü sınıflarındaki değişikliğin sınıf sınırlarının kalibrasyonuna ilişkin olup lastik parametreleri arasındaki ilişkiyi gözetmesi.

Ne zaman uygulanır?

Tüzük olağan yasama usulüyle Parlamento ve Konsey'in ortak kabulüyle çıkabilir; belge bunun için tarih vermiyor. Konsey metnine göre tüzük AB Resmî Gazetesi'nde yayımdan sonraki 20. gün yürürlüğe girecek ve genel kural olarak o günden uygulanacak. Konsey'in eklediği hükme göre lastik tarafında Madde 6a ile bu konudaki eski fıkraların silinmesi, yetkili temsilcinin vekâletnamesini EPREL'e yükleme şartı ve eklerdeki bazı değişiklikler için uygulama tarihi yürürlükten 12 ay sonrası olarak öngörülüyor. Madde 7'nin silinmesi bu 12 aylık listede yer almıyor.

Türkiye'de bugün kural ne diyor?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın "Lastiklerin Yakıt Verimliliği ve Diğer Parametreler ile İlgili Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik (AB/2020/740)" 17 Nisan 2021 tarihli ve 31457 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Mayıs 2021'de yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin 14. maddesine göre metin, (AB) 2020/740 sayılı Tüzük "dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde" hazırlandı.

Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki metne göre yönetmeliğin "Araç tedarikçilerinin ve araç dağıtıcılarının yükümlülükleri" başlıklı 7. maddesi, satıştan önce araçla birlikte sunulan veya takılan lastiklerin etiketini ve ilgili teknik tanıtıcı materyalleri vermeyi araç tedarikçisine ve araç dağıtıcısına yüklüyor. Bugünkü uygulamaya bir örnek olarak Kia Türkiye'nin "Lastik Yönetmeliği" sayfası, yönetmeliğe atıfla model, jant ve lastik ölçüsüne göre lastik etiketi ve ürün bilgi sayfası bağlantılarını listeliyor.

Sık sorulan sorular

Yeni araç alırken lastik etiketi artık verilmeyecek mi? Bugün AB'de 2020/740'ın, Türkiye'de yönetmeliğin 7. maddesi yürürlükte; satıcı etiketi satıştan önce vermekle yükümlü. Konsey'in metni AB'deki maddenin silinmesini içeren bir müzakere tutumu.

Lastik etiketi tamamen mi kaldırılıyor? Hayır. Silinmesi öngörülen 7. madde yeni araç tedarikçisi ve dağıtıcısına ilişkin; lastik satışında etiket yükümlülüğü Konsey metninde sürüyor.

Lastik sınıfları ne zaman değişecek? Belli değil. Konsey metni yalnız Komisyon'un hangi koşullarda sınıf sınırlarını güncelleyebileceğini tanımlıyor.

Görseller: Cjp24 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0); temsilî.