2027 Yıllık Programı: Otomotiv İhracatında 2027 Hedefi 45,5 Milyar Dolar, İthalatın 2026'da 37,7 Milyar Dolara İnmesi Bekleniyor

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nın otomotiv bölümündeki hedef tablosuna göre sektörün ihracatının 2026'da 41,6 milyar dolar olması bekleniyor, 2027 hedefi ise 45,5 milyar dolar. Aynı tabloda sektörün ithalatının 2025'teki 41,8 milyar dolardan 2026'da 37,7 milyar dolara inmesi, 2027'de 39,5 milyar dolar olması öngörülüyor. Program, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'nin mükerrer sayısında 11934 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ekinde yayımlandı (Resmî Gazete, program metni). 2026 rakamları yıl sonu için yapılmış gerçekleşme tahmini, 2027 rakamları ise program hedefi; ikisi de kesinleşmiş sonuç değil.

Yıllık Program otomotiv için hangi rakamları öngörüyor?

Programın otomotiv bölümündeki hedef tablosu (s. 143) dört gösterge veriyor ve kaynak olarak TÜİK ile TCMB'yi gösteriyor. Tablodaki rakamlara göre ihracatın 2026'da 2025'e göre yaklaşık yüzde 6,9, 2027'de 2026 tahminine göre yaklaşık yüzde 9,4 artması öngörülüyor.

Kaynak: 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, s. 143 (tablonun kaynak satırı: TÜİK, TCMB). Yüzde değişimler tablodaki rakamlardan hesaplandı.

İhracat ile ithalat arasındaki fark nasıl değişiyor?

Tablodaki ihracat ve ithalat satırlarından hesaplandığında, 2025'te sektörün ithalatı (41,8 milyar dolar) ihracatını (38,9 milyar dolar) 2,9 milyar dolar aşıyor. 2026 tahmininde ise ihracatın (41,6 milyar dolar) ithalatı (37,7 milyar dolar) 3,9 milyar dolar geçmesi bekleniyor; 2027 programında bu fark 6,0 milyar dolar.

2026'nın ilk yedi ayında üretim ve dış ticaret nasıl seyretti?

Programın "Mevcut Durum" kısmı (s. 141-142) 2026'nın Ocak-Temmuz dönemini geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıyor. Bu dönemde toplam otomotiv üretimi yüzde 8,1 azalarak 767,2 bin adede indi; otomobil üretimi yüzde 18,6 azalırken ticari araç üretimi yüzde 9,3 arttı. TÜİK verilerine göre aynı dönemde sektörün ihracatı yüzde 2,9 artarak 22,9 milyar dolara çıktı, ithalatı yüzde 13,0 azalarak 20,8 milyar dolara geriledi.

Kaynak: Yıllık Program, s. 141-142.

Otomotiv Sanayii Derneği'nin (OSD) Ağustos 2026 Özet Raporu da aynı dönem için toplam üretimi 767.216, toplam pazarı 661.249 adet olarak veriyor.

Program 2025 yılının tamamı için ise toplam otomotiv üretiminin yüzde 4 artışla 1,42 milyon adede ulaştığını, otomobil üretiminin yüzde 3,5 azalarak 872,5 bin adet olduğunu yazıyor.

İthal araçların pazardaki payı nasıl değişti?

Programa göre Ocak-Temmuz 2026'da toplam otomotiv pazarı yüzde 10,6 daralarak 661,2 bin adet oldu. Bu dönemde ithal araçların toplam pazardaki payı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 71,2'den yüzde 66,1'e geriledi; yerli araçların payı yüzde 28,8'den yüzde 33,9'a yükseldi. Otomobil pazarına ait rakamları (502,7 bin adet, yerli otomobil payı yüzde 35,1) aynı belgenin taşıt ÖTV'si kısmını işlediğimiz 27 Ekim tarihli haberimizde aktarmıştık.

Programda otomotiv için hangi tedbirler var?

Bölümün "Politika ve Tedbirler" tablosu (s. 142-143) altı tedbir sayıyor; bunlardan ikisi (469.4 ve 469.5) doğrudan elektrikli araç şarjıyla ilgili:

• Tedbir 469.4: Araç şarj istasyonu teknolojisinin asgari şartları AB uygulamalarına uyumlu olarak belirlenecek. Faaliyetler arasında DC ve AC şarjda istasyon performansını test edecek doğrulama cihazlarının tüm istasyon tiplerinde denenmesi ve muayene kriterlerinin belirlenip raporlanması var.
• Tedbir 469.5: Tüm araç gruplarını kapsayacak şarj altyapısı kurulumu için yol haritası belirlenecek ve devlet yardımları oluşturulacak; programa göre şarj istasyonu yatırımı yapacak firmalar desteklenerek şebeke yaygınlığı artırılacak.
• Tedbir 469.1: Mobilite Araç ve Teknolojileri Yol Haritası güncellenecek; otonom sürüş fonksiyonlarının olgunlaştırılması ile kamera ve LiDAR sensör verilerinin düşük gecikmeli aktarımı üzerine çalışmalar yürütülecek.
• Tedbir 469.2: Hidrojen yakıt hücresi ve hidrojen temelli motorlara yönelik çalışmalar kapsamında Hidrojen Temelli Karbon-Nötr İçten Yanmalı Motor Geliştirilmesi Projesi'nde jeneratör fazındaki çalışmalar sürecek, üç adet yakıt hücresi testi yapılacak.
• Tedbir 471.2: Batarya, algılayıcı, elektronik kontrol üniteleri, elektronik gösterge, elektrikli motor sistemleri ve otomotiv yazılımı gibi alanlarda teknoloji ve üretim kabiliyetleri geliştirilecek; AB destekli SAFELOOP ve STREAMS projelerinde kese tipi hücreler üretilip test edilecek.
• Tedbir 473.1: Müfredatın ve eğitim yöntemlerinin günümüz teknolojik gerekliliklerine uygun şekilde güncellenmesi sağlanacak, özel sektörün ülke rekabetçiliğine destek olacak şekilde yürüteceği programlar desteklenecek. Tedbir, bölümün "otomotiv sanayiine yönelik işgücü niteliğinin artırılması" başlığı altında yer alıyor; Millî Eğitim Bakanlığı sorumluluğundaki faaliyetlerden biri meslekî eğitim merkezlerinin çerçeve öğretim programlarının güncellenmesi.

Sık Sorulan Sorular

Programdaki ihracat rakamı, ihracatçı birliklerinin her ay açıkladığı rakamla aynı seri mi? Hayır. Programın hedef tablosu kaynak olarak TÜİK ve TCMB'yi gösteriyor; Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) aylık sektörel ihracat kayıt rakamları ayrı bir seri. Bu haberdeki dış ticaret rakamlarının tamamı programdan alındı; TİM'in Eylül verisini 7 Ekim haberimizde aktarmıştık.

Tedbir 469.5'teki devlet yardımlarının tutarı ve takvimi belli mi? Programın otomotiv bölümünde verilmiyor. Tedbir 469.5 yalnız devlet yardımlarının oluşturulacağını yazıyor; tutar, başvuru koşulu ve takvim bu bölümde yer almıyor.

Türkiye'nin otomotiv üretim kapasitesi ne kadar? Program, OSD verilerine göre sektörün kurulu üretim kapasitesinin yaklaşık 2,2 milyon adet olduğunu, Türkiye'nin hafif araç üretiminde dünyada 13'üncü, AB ülkeleri arasında 5'inci sırada yer aldığını yazıyor.

Görseller: Ra Boe / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0 DE).