Yeşil Mutabakat Eylem Planı Yayımlandı: Şarj Altyapısında İhtiyaç Analizi ve Yeni Destek Çağrıları 2026-2028 Eylemleri Arasında

Ticaret Bakanlığı, Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı (2026-2030) 10 Kasım 2026'da yayımladı. Bakanlığın duyurusuna göre plan 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor. Sürücüyü ilgilendiren kalem ulaşım başlığında: plan, 2026-2028 takvimli 6.5.1 eyleminde "Elektrikli araç şarj altyapısına ilişkin ülke genelinde ihtiyaç analizi yapılması ve yeni destek çağrılarının açılması" çıktısını sayıyor; eylemin sorumlu kurumları EPDK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Destek çağrılarının tutarı, oranı, kime açılacağı ve başvuru tarihi planda yer almıyor.

Plan hangi dayanakla yayımlandı, takibini kim yapacak?

Planın dayanağı, 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi. Genelge, planın Ticaret Bakanlığının internet sitesinde yayımlanacağını; kurumların sorumlu ve ilgili oldukları eylemler için yıllık gelişme raporlarını Ticaret Bakanlığına göndereceğini ve uygulamaya ilişkin gelişmelerin Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından izlenip değerlendirileceğini belirtiyor. Bakanlık duyurusu, planın Antalya'daki BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) vesilesiyle yayımlandığını söylüyor. İlk Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021'de yayımlanmıştı.

Ulaşım planda nasıl ele alınıyor?

Plan, ulaşım bölümüne ulaşım sektörünün ülke emisyonlarının yaklaşık %17'sini oluşturduğu, karayolu emisyonlarının da ulaşım emisyonlarının büyük kısmını oluşturduğu tespitiyle giriyor. "Sürdürülebilir Hareketlilik ve Akıllı Ulaşım" başlığında 6 hedef altında 15 eylem var. "Sürdürülebilir ve Düşük Emisyonlu Ulaşım Sistemlerinin Geliştirilmesi" hedefi için planın ifadesi şöyle: "elektrikli araçların ve şarj altyapısının yaygınlaştırılmasına yönelik planlamalar öngörülmekte".

Sürücüye ve otomotive dokunan eylemler hangileri?

Aşağıdaki tablo, planın eylem takviminden otomotive ve karayoluna dokunan kalemleri planın ifadeleriyle özetliyor. Son sütun, plandaki "Sorumlu / Koordinatör Kurum" sütunudur.

Plan her eylem için ayrıca bir "İlgili Kurum ve Paydaşlar" sütunu veriyor; bu sütunda 6.5.1 için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, 6.5.2 için yerel yönetimler yazıyor.

Şarj istasyonu için destek verilecek mi?

Planın kelimesi "yeni destek çağrılarının açılması" ve bu, 2026-2028 dönemine yazılmış bir eylem; bir yönetmelik ya da destek kararı değil. Planda çağrıların tutarı, destek oranı, kime açılacağı ve başvuru takvimi yer almıyor. Aynı çıktıdaki ülke geneli ihtiyaç analizinin yöntemi ve sonucu da planda yok.

Ağır vasıta ve lojistik için ne var?

6.5.1 eyleminin ilk çıktısı, lojistik sektöründe çalışan alternatif yakıtlı ağır tonajlı araçlar için yüksek kapasiteli şarj ve yakıt istasyonları planının hazırlanması. Plan bu eylemde "alternatif yakıt" kapsamına hangi yakıtların gireceğini saymıyor. Aynı eylem, ulaştırmanın gelecekteki enerji ihtiyacını belirlemek için yakıt ve elektrik tüketimi projeksiyonlarının yapılmasını da öngörüyor. 6 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Orta Vadeli Program (2027-2029) da "Lojistik sektöründe ağır ticari araçların elektrifikasyonunu desteklemek üzere yüksek kapasiteli şarj istasyonları ulusal planı hazırlanacaktır" diyor. OVP bu cümlede yalnız şarj istasyonlarını anıyor; eylem planı ise alternatif yakıtlı ağır tonajlı araçlar için şarj ve yakıt istasyonlarını birlikte sayıyor.

Batarya ve ömrünü tamamlamış araçlar için ne var?

2.3.1 eylemi, Gümrük Birliği kapsamında malların serbest dolaşımını doğrudan etkileyen AB eko-tasarım mevzuatına uyum çalışmalarını 2026-2030 takvimine koyuyor; plan bu çerçevede Batarya ve Batarya Atıkları Tüzüğü ile Döngüsel Araç Tasarımı ve Ömrünü Tamamlamış Araç Tüzüğü'nü sayıyor. Uyumun hangi Türk mevzuatıyla ve hangi yıl yapılacağı bu eylemde yazmıyor. Döngüsel ekonomi başlığında, döngüsel ekonomiye geçiş için öncelikli belirlenen ve Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi'nin yöneldiği sektörler arasında "batarya ve araçlar" da var (2.1.1); 2027'de yayımlanması öngörülen Ulusal Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim Eylem Planı'nın sektörlerinden biri "otomotiv" (2.1.3).

Sık sorulan sorular

Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Yol Haritası ne zaman hazırlanacak? Plandaki 6.1.1 eyleminin takvimi 2026, sorumlu kurumu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı.

Elektrikli skuter ve bisiklet şarjı planda var mı? Var. 6.5.2 eylemi bisiklet ve elektrikli skuter şarj istasyonlarının planlanmasını ve yapımını 2026-2028 takvimine koyuyor.

Görseller: G. Edward Johnson / Wikimedia Commons (CC BY 4.0); temsilî.