Motor Takozu Değiştikten Sonra Titreme Neden Geçmez? Eksik Parça, Gerginlik ve Değişim Süresi

Motor takozu yenilendiği hâlde titreme sürüyorsa sorun her zaman yeni parçanın kendisinde değildir. Üreticilerin ABD karayolu güvenliği kurumu NHTSA'ya ilettiği servis bültenlerinde, belirli modeller için üç ihtimal anlatılıyor: yeni takozla birlikte takılması gereken ek parçaların takılmaması ve eski-yeni tasarım takoz parçalarının birbirine karışması (ikisi de GM'in, biri ötekinin yerine geçen iki bülteninde; yenisi yalnız Chevrolet Silverado 1500 ve GMC Sierra 1500 kamyonetleri kapsıyor), takoz yerine bağlanırken içinde istenmeyen bir gerginlik kalması (Stellantis'in bazı Chrysler modelleri için). Değişimin kaç saat sürdüğü sorusunun ise herkese uyan bir cevabı yok: üretici süreyi araca ve değişen takoza göre kendi servis bilgisinde veriyor.

Bu yazı yalnız değişimden sonraki titreşimi anlatıyor. Takozun bozulduğunu gösteren belirtiler, takoz çeşitleri ve takozun ne zaman değişmesi gerektiği için motor takozu belirtileri rehberimize bakabilirsin.

Motor takozu değiştiği hâlde titreme neden sürebilir?

NHTSA'nın sitesindeki dört üretici belgesi farklı araç gruplarını kapsıyor ve hiçbiri bütün araçlar için genel kural koymuyor.

Titreşim takoz değişiminden sonra da sürüyorsa kaynağı başka bir yerde olabilir; araç dururken yok da belli bir hız bandında ortaya çıkıyorsa tekerlek tarafına bakmak için rot mu balans mı rehberimiz işine yarar.

Yeni takozla birlikte takılması gereken parça eksik kalırsa ne olur?

GM'in Kuzey Amerika'daki 2019-2021 Silverado 1500 ve Sierra 1500, 2022 Silverado 1500 LTD ve Sierra 1500 Limited ile 2021 Escalade, Tahoe, Suburban ve Yukon için yayımladığı PIT6036A ön bilgi notu bu soruyu doğrudan ele alıyor. Notun başlığı "Engine Vibration After Engine Mount Replacement", yani motor takozu değişiminden sonra motor titreşimi.

GM'in yazdığına göre bazı motor takozlarında tasarım değişikliği yapılmış ve yeni takozla birlikte başka parçaların da değişmesi gerekiyor. Bu ek parçalar takılmazsa yeni takoz bültendeki ifadeyle "ground out" oluyor, yani dibe oturuyor ve titreşime yol açıyor. Hangi parçanın gerektiğini parça kataloğu söylüyor: ek parça gerekiyorsa katalogda "ORDER T/W" notu ve birlikte değişmesi gereken parça numaraları yer alıyor. Not, bazı modellerde şanzıman takozu ile sol ve sağ motor takozunun, katalogdaki ek parçalarla birlikte topluca değişmesi gerektiğini de yazıyor.

Bu notun yaşı önemli. İlk sürümü 29 Haziran 2023'te çıkmış, 27 Haziran 2024'te model listesi ve düzeltme bölümü güncellenmiş. Eylül 2024'te GM bunun yerine yeni bir bülten yayımladı ve PIT6036A'nın atılmasını istedi. Yani yukarıdaki ek parça açıklaması, GM'in Haziran 2024'teki görüşü; güncel çerçeve bir sonraki bölümde.

Eski ve yeni takoz parçaları karışırsa titreşim yapar mı?

GM'in Eylül 2024 tarihli 24-NA-186 numaralı servis bülteni PIT6036A'nın yerine geçiyor; model listesinde yalnız 2019-2022 Chevrolet Silverado 1500 ile GMC Sierra 1500 kamyonetler var, Escalade, Tahoe, Suburban ve Yukon bu listede yer almıyor. Bülten titreşim şikâyetini L3B ve LM2 motor kodlu araçlar için anlatıyor; nedeni anlattığı cümlede ise L3B ve LZ0 kodlarını anıyor ve bu farkı açıklamıyor.

Bültene göre bu kamyonetlerde takozlar ve braketler 2022'de değiştirilmiş; J21 donanım kodlu araçlarda eski ("old"), J22 kodlularda yeni ("new") takoz sistemi var. GM'in cümlesi açık: iki sistemin parçaları karışırsa titreşim olur. Bülten bunun nasıl yaşandığını da yazıyor: parça kataloğu başta tasarım geçmişini doğru anlatmamış ve serviste bazı parçalar karışmış olabilir. Bülten, Eylül 2024 itibarıyla kataloğun bunu doğru anlattığını belirtiyor.

Bültenin teknisyene söyledikleri şöyle:

• İki motor takozu da doğru parçalarla takılmış mı diye kontrol edilir; yanlış parça bulunursa yalnız yanlış olan değiştirilir.
• Takoz değişirken yalnız etkilenen taraf ele alınır; karşı taraftaki takoz sağlamsa o taraftaki parçalara dokunmaya gerek yoktur.
• LM2 ya da L3B motorlu 2019-2022 kamyonetlerde (2022'de yalnız J21 kodlularda) bir takoz ya da braket değişecekse, o taraftaki bütün parçalar birlikte değiştirilir.

Takoz doğru parça olsa bile içinde gerginlik kalabilir mi?

Stellantis'in Mayıs 2025 tarihli STAR S2523000050 belgesi bu ihtimali, NHTSA'nın kayıt listesinde 2017-2025 Chrysler Pacifica ve Pacifica Plug-in Hybrid ile 2020-2025 Chrysler Voyager için görünen bir işlemle anlatıyor. Belgenin başlığı "Powertrain Mounting Neutralization Procedure", yani motor-şanzıman takozlarını nötrleme işlemi.

Stellantis belgede servis bilgilerinin, takoz montajında en iyi uygulamaları içerecek şekilde güncellenmekte olduğunu yazıyor. Belgeye göre yeni işlem, takozları nötrleyerek titreşim şikâyetine yol açabilen istenmeyen takoz gerginliğini azaltıyor ya da gideriyor.

INEOS'un 2025 tarihli IATSB004318 bülteni ise takoz değişimiyle ilgili değil; NHTSA kaydında 2024-2025 model yılı görünen INEOS Grenadier Station Wagon ve Quartermaster araçların küçük bir bölümünde kabinde hissedilen aşırı titreşimi anlatıyor. Bültenin yazdığı neden: motor takozundan çok fazla gerilim ("stress") geçmesi. Bülten işlemi "Remove and Install" başlığıyla veriyor, ama adımlarda takoz sökülmüyor; cıvatalar sökülmeden gevşetilip yeniden sıkılıyor.

Takoz cıvataları araç kaldırılmışken mi, yere indikten sonra mı sıkılır?

Bu soruya sıkma adımı yazan iki bülten aynı cevabı vermiyor; her üretici kendi aracı için ayrı bir sıra yazıyor.

Motor takozu değişimi ne kadar sürer?

Bu yazıdaki dört üretici belgesinin hiçbiri genel bir takoz değişim süresi vermiyor. GM'in PIT6036A notunda sol ve sağ motor takozu değişimi ayrı işçilik kalemleri olarak geçiyor ve süre sütununda rakam yerine "Use Published Time", yani yayımlanmış süreyi kullan yazıyor.

İşe nelerin eklenebileceğini ise bültenlerin adımları gösteriyor: Stellantis cıvatalara ulaşmak için gerektiğinde bazı parçaların sökülmesini ya da kenara alınmasını, arka takoz için aracın kaldırılıp (varsa) alt koruma panelinin sökülmesini yazıyor. INEOS'ta ise araç lifte alınıp motor desteklenmeden cıvatalara dokunulmuyor. Bu yüzden süreyi ustana kendi aracın ve değişecek takoz için sorman gerekiyor: Bu araç ve bu takoz için üreticinin öngördüğü işçilik süresi ne?

Titreme geçmediyse ustaya hangi soruları sormalısın?

Bu sorular senden teşhis yapmanı istemiyor; ustanın doğru yere bakıp bakmadığını anlamana yarıyor. Her biri yukarıdaki bültenlerden birinde geçen bir kontrol noktasına dayanıyor.

Titreme sürerken neleri kendin yapmamalısın?

Bu işlerin hepsi atölye işi ve bültenler de böyle yazılmış. GM, 24-NA-186'nın sonunda bültenlerinin profesyonel teknisyenler için yazıldığını, tamirini kendisi yapanlar (bültendeki ifadeyle "do-it-yourselfer") için olmadığını ve okuyanın bültenin kendi aracına uyduğunu varsaymaması gerektiğini belirtiyor.

• Takoz cıvatalarını kendin gevşetip sıkma. INEOS bülteni, sıkma sırası doğru izlenmezse motor takozunun kırılabileceği uyarısını taşıyor.
• Motoru kendin desteklemeye ya da kaldırmaya kalkışma. INEOS'un işleminde araç iki direkli liftte kaldırılıyor ve motor uygun bir aletle tam bulunduğu seviyede tutuluyor; bu, atölye ekipmanı isteyen bir iş.

Sık sorulan sorular

Bu bültenler benim aracım için de geçerli mi? Yalnız bültenin model listesindeki araçlar için. INEOS, bülteninin listedeki araçlardan da yalnız anlatılan sorunu gösterenlere uygulanması gerektiğini yazıyor; Stellantis belgeyi geçmiş vakaların kaydı olarak tanımlıyor ve araçta neyin bozuk olduğuna dair hüküm vermediğini belirtiyor.

Değişimden sonraki titreşim hangi anda daha belirgin olur? GM PIT6036A, kendi kapsamındaki modellerde değişim sonrası titreşimin rölantide daha belirgin olabileceğini yazıyor. Diğer üç belge belirli bir an vermiyor; INEOS yalnız kabinde hissedilen aşırı titreşimden söz ediyor.

Değişimden sonra serviste hangi kontrol yapılmalı? Parça üreticisi Delphi, teknik makalesinde değişimin son adımı olarak aracın yere indirilmesini ve biri vitesler arasında geçiş yaparken aşırı motor hareketi ya da titreşim olup olmadığına bakılmasını tarif ediyor; ayrıntısı genel takoz rehberimizde. Servisten çıkmadan bu kontrolü isteyebilirsin.

Kaynaklar

• GM, PIT6036A — "Diagnostic Tip - Engine Vibration After Engine Mount Replacement" (ilk sürüm 29 Haziran 2023, güncelleme 27 Haziran 2024; Eylül 2024'te yerini 24-NA-186 aldı): https://static.nhtsa.gov/odi/tsbs/2024/MC-11006495-0001.pdf
• GM, 24-NA-186 — "Information on Engine Vibration after Engine Mount or Bracket Replacement" (Eylül 2024): https://static.nhtsa.gov/odi/tsbs/2024/MC-11009032-0001.pdf
• Stellantis, STAR S2523000050 — "Vibration From Engine Or Powertrain. Powertrain Mounting Neutralization Procedure" (Mayıs 2025): https://static.nhtsa.gov/odi/tsbs/2025/MC-11018608-0001.pdf
• INEOS Automotive, IATSB004318 — "Excessive Vibration through the vehicle" (belgedeki tarih 07/08/2025): https://static.nhtsa.gov/odi/tsbs/2025/MC-11022237-0001.pdf
• Delphi Technologies — "Motor takozları nasıl tamir edilir?" (teknik makale, sayfada tarih yok): https://www.delphiautoparts.com/tr/masters-of-motion/nas%C4%B1l-yap%C4%B1l%C4%B1r/makaleler/motor-takozlar%C4%B1-nas%C4%B1l-tamir-edilir

Görseller: ContiTech.